Supreme Court dismisses appeal as inadmissible; warning entry in land register is not a ruling on the substance of the case.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the appellant's cassation appeal, ruling that a warning entry in the land register does not constitute a decision on the substance of the case. The appellant argued that the lower court incorrectly rejected their appeal regarding their standing to request such an entry. The court clarified that while cassation is generally available in property disputes, it applies only to rulings determining the substantive rights or dismissing procedural requests, excluding interim protective measures like warning entries.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 519¹ § 1 k.p.c.; Art. 398 § 2 k.p.c. in conjunction with Art. 519¹ § 1 k.p.c.: A warning entry in the land register is not a ruling on the substance of the case; therefore, a cassation appeal against such an entry is inadmissible.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
III CZ 135/25 POSTANOWIENIE 30 września 2025 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Władysław Pawlak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 30 września 2025 r. w Warszawiezażalenia A. L.na postanowienie Sądu Okręgowego w Gdańskuz 27 lutego 2025 r., III WSC 3/25,w sprawie z wniosku A. L. z udziałem S. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W.o wpis w księdze wieczystej, 1. oddala zażalenie;
2. zasądza od wnioskodawcy A. L. na rzecz uczestniczki S. sp. z o.o. w W. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) zł, z ustawowymi odsetkami za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia wnioskodawcy niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty, tytułem kosztów postępowania zażaleniowego.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 28 kwietnia 2023 r. Referendarz sądowy Sądu Rejonowego w Sopocie oddalił wniosek B. S., A. L. i S. G. o wpis ostrzeżenia w księdze wieczystej nr […] o niezgodności jej treści z rzeczywistym stanem prawnym.W związku ze skargą wnioskodawcy A. L. na powyższe orzeczenie Referendarza sądowego postanowieniem z 24 stycznia 2024 r. Sąd Rejonowy w Sopocie oddalił wniosek A. L. o wpis ostrzeżenia w księdze wieczystej (pkt 4), stwierdzając również brak podstaw do wpisu w księdze wieczystej z urzędu ostrzeżenia (pkt 6).Apelacja wnioskodawcy A.
L. została oddalona postanowieniem Sądu Okręgowego w Gdańsku z 19 września 2024 r.Postanowieniem z 27 lutego 2025 r. Sąd Okręgowy w Gdańsku odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawcy A. L. na prawomocne postanowienie z 19 września 2024 r., wskazując, że zaskarżone postanowienie nie jest orzeczeniem co do istoty sprawy w rozumieniu art. 519¹ § 1 k.p.c.W zażaleniu wnioskodawca A. L. domaga się uchylenia powyższego orzeczenia. Zarzucił naruszenie art. 3986 § 2 k.p.c. w zw. z art. 519¹ § 1 k.p.c. przez przyjęcie, że skarga kasacyjna jest niedopuszczalna, ponieważ nie dotyczy rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, tj. wpisu ostrzeżenia w księdze wieczystej, w sytuacji gdy skarga kasacyjna dotyczyła rozstrzygnięcia kwestii legitymacji procesowej wnioskodawcy do złożenia wniosku o wpis ostrzeżenia o niezgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym w przypadku, gdy spółka dokonuje sprzedaży nieruchomości będącej jej własnością bez wymaganej zgody jej organu.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:W pierwszym rzędzie należy wyjaśnić, że stronami postępowania zażaleniowego są wyłącznie wnioskodawca A.
L. (który złożył skargę na postanowienie Referendarza sądowego Sądu Rejonowego w Sopocie w przedmiocie wniosku o wpis w księdze wieczystej ostrzeżenia oraz apelację od postanowienia Sądu Rejonowego w Sopocie, a następnie zaskarżył skargą kasacyjną prawomocne postanowienie Sądu Okręgowego w Gdańsku o oddaleniu jego apelacji) i uczestnik S. sp. z o.o. w W., który jest właścicielem przedmiotowej nieruchomości. W stosunku do pozostałych wnioskodawców postanowienie Referendarza sądowego o oddaleniu wniosku o wpis w księdze wieczystej żądanego ostrzeżenia - wobec braku jego zaskarżenia przez nich - stało się prawomocne.
Stosownie do art. 519¹ § 1 k.p.c. w postępowaniu nieprocesowym, od wydanego przez sąd drugiej instancji postanowienia co do istoty sprawy oraz postanowień w przedmiocie odrzucenia wniosku lub umorzenia postępowania kończących postępowanie w sprawie - w sprawach z zakresu prawa osobowego, rzeczowego i spadkowego - przysługuje skarga kasacyjna do Sądu Najwyższego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Sprawy rozpoznawane w postępowaniu wieczysto-księgowym stanowią jedną z kategorii spraw z zakresu prawa rzeczowego, co oznacza, że skarga kasacyjna jest dopuszczalna w sytuacji, w której przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie co do istoty sprawy oraz postanowienie w przedmiocie odrzucenia wniosku lub umorzenia postępowania kończące postępowanie w sprawie.
Postanowienia orzekające co do istoty sprawy to takie orzeczenia, które rozstrzygają w sposób stanowczy aspekty materialno-prawne.W postępowaniu wieczysto-księgowym postanowieniem co do istoty sprawy jest rozstrzygnięcie o zasadności żądania wnioskodawcy domagającego się udzielenia ochrony prawnej przez potwierdzenie jego praw rzeczowych (wpisy w dziale II księgi wieczystej), ukonstytuowania ich, jeżeli przepis takiego wpisu wymaga (wpisy w dziale II albo IV księgi wieczystej) lub wzmocnienia skuteczności praw osobistych i roszczeń (wpisy w dziale III księgi wieczystej, wymienione w art. 16 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece) (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 29 czerwca 2004 r., II CK 541/03, OSNC z 2005 r., nr 6, poz. 112).
Rozstrzygnięciami co do istoty sprawy w powyższym rozumieniu nie są natomiast wpisy ostrzeżeń i wzmianek o charakterze wpadkowym, zabezpieczające prawidłowy tok postępowania wieczysto-księgowego lub innego albo zabezpieczające skuteczność ewentualnego orzeczenia (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 5 października 2018 r., I CZ 90/18 i powołane w uzasadnieniu judykaty).W niniejszej sprawie przedmiotem prawomocnego rozstrzygnięcia sądu wieczysto-księgowego był wniosek o „wpis w księdze wieczystej nr GD1S/00018786/6 ostrzeżenia o braku możliwości zmiany oznaczenia właściciela nieruchomości ze względu na brak możliwości uzyskania zgody rady nadzorczej spółki S. sp. z o.o. na rozporządzenie nieruchomością” (k. 47 i n.).
Orzeczenie w tym przedmiocie nie może być jednak uznane za postanowienie co do istoty sprawy w rozumieniu art. 519¹ § 1 k.p.c., a w konsekwencji skarga kasacyjna od takiego orzeczenia jest niedopuszczalna, jak trafnie przyjął Sąd Okręgowy w Gdańsku. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 394¹ § 3 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c., a o kosztach postępowania zażaleniowego zgodnie z art. 520 § 3 k.p.c. w zw. z art. 398²¹ k.p.c., art. 391 § 1 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c., w zakresie zaś odsetek, opierając się na art. 98 § 11 k.p.c. w zw. z art. 19 ust. 1 i art. 31 ustawy z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.
U. poz. 614) oraz przy uwzględnieniu § 2a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 sierpnia 2014 r. w sprawie określenia brzmienia klauzuli wykonalności (jedn. tekst: Dz. U. z 2021 r., poz. 2324). Zasądzone koszty obejmują wynagrodzenie za zastępstwo procesowe ustalone według stawki minimalnej (§ 5 pkt 5 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie - jedn. tekst: Dz. U. z 2023 r., poz. 1964 ze zm.). [PG][r.g.]