Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CZ 13/11 Generato dall'IA

Supreme Court allows retrial for co-ownership case due to newly discovered basement rooms affecting property division.

Numero d'incarto III CZ 13/11
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Parzialmente accolto (Partially Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court partially overturned the District Court's dismissal of a retrial request filed by Jolanta O. regarding a co-ownership dispute. The applicant argued that new archaeological findings revealed two basement rooms that existed during the original proceedings but were unknown to her, potentially altering the property division under the Civil Code. The court agreed that while the rooms were not habitable at the time, their existence could influence the calculation of shared areas and individual shares if adapted, thus justifying a retrial.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 403 § 2 k.p.c.; Art. 46 § 1, 47 § 2, 48 k.c.; Art. 11 ust. 2 ustawy o własności lokali: Newly discovered basement rooms existing during proceedings may constitute a valid ground for retrial if they could affect the division of co-owned property shares upon future adaptation.

Parole chiave

Generato dall'IA
wznowienie postępowania współwłasność nieruchomości odkryte pomieszczenia piwniczne podział nieruchomości art. 403 k.p.c. własność lokali dowody nowe

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
art. 403 § 2 k.p.c.
Jako podstawę wznowienia postępowania wskazała art. 403 § 2 k.p.c.,
art. 46 § 1 k.c.
oraz art. 46, 47, 48 i 143 k.c.
art. 143 k.c.
46 § 1 i art. 143 k.c. Niewątpliwie odkryte pomieszczenia piwniczne, przy
art. 47 § 2 k.c.
uwzględnieniu norm zawartych w art. 47 § 2 i art.
art. 48 k.c.
47 § 2 i art. 48 k.c., stanowią część składową
art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali
Zgodnie bowiem z art. 11 ust.
art. 398 § 16 k.p.c.
Uwzględniając powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 16 w zw.
art. 394 § 1 § 3 k.p.c.
z art. 3941 § 3 i art. 13 § 2 k.p.c. uchylił zaskarżone postanowienie w części
art. 13 § 2 k.p.c.
zastosowanie w postępowaniu nieprocesowym poprzez art. 13 § 2 k.p.c., jeżeli
art. 108 § 2 k.p.c.
zażaleniowego orzeczono na podstawie art. 108 § 2 w zw.

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III CZ 13/11

POSTANOWIENIE

Dnia 1 kwietnia 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Dariusz Dończyk (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Mirosław Bączyk

SSN Barbara Myszka

w sprawie z wniosku Wandy S.- Ł. i Stanisława O. – Ł.

przy uczestnictwie: Jolanty O., Elizy K.-S., Andrzeja

S. i Konserwatora Zabytków w K.

o zniesienie współwłasności,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 1 kwietnia 2011 r.,

zażalenia uczestniczki Jolanty O.

na postanowienie Sądu Okręgowego

z dnia 3 stycznia 2011 r.,

uchyla zaskarżone postanowienie w części odrzucającej

skargę o wznowienie postępowania (punkt 1), pozostawiając

rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego Sądowi

Okręgowemu w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.

Uzasadnienie

W dniu 23 grudnia 2010 r. uczestniczka postępowania Jolanta O. wniosła

skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem

Sądu Okręgowego z dnia 2 lipca 2009 r.,

Jako podstawę wznowienia postępowania wskazała art. 403 § 2 k.p.c.,

podnosząc, że po zakończeniu postępowania uzyskała wiadomości o nowych

faktach i dowodach, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a których nie mogła

wcześniej powołać. W załączeniu przedłożyła opracowanie pochodzące z Pracowni

Badań Zabytków Architektury dr inż. arch. M. M. Ł. z dnia 1 grudnia 2010 r.

zatytułowane: „Wstępne wyniki badań architektonicznych zachodniej części

kondygnacji podziemnej domu przy ul. G. […] w K.”, z którego wynikać ma, że na

skutek prac archeologicznych podjętych w listopadzie 2010 roku, polegających na

przekuciu

istniejących

posadzek

w

północno-zachodnim

pomieszczeniu,

stwierdzono istnienie pod nimi dwóch pomieszczeń piwnicznych o łącznej pow.

16,5 m2.

Postanowieniem z dnia 3 stycznia 2011 r. Sąd Okręgowy odrzucił skargę o

wznowienie postępowania; zarządził zwrot wniosku o udzielenie zabezpieczenia;

wstrzymał wykonanie punktu IX postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 8 marca

2005 r., oraz oddalił w pozostałej części wniosek o wstrzymanie wykonalności i

zaskarżonego

skuteczności

argumenty

przytoczone

postanowienia.

w

skardze

o

W

ocenie

wznowienie

Sądu

Okręgowego,

postępowania

nie

uprawdopodabniają istnienia ustawowej przesłanki wznowienia postępowania.

Skarżąca nie uprawdopodobniła, aby powoływane przez nią nowe fakty i dowody

mogły mieć wpływ na wynik postępowania, a także, aby były to fakty i dowody,

które

istniały

już

w

toku

postępowania

zakończonego

zaskarżonym

postanowieniem, lecz z których nie mogła ona skorzystać. Powołany przez

skarżącą dowód w postaci „Wstępnych wyników badań architektonicznych

zachodniej części kondygnacji podziemnej domu przy ul. G. […] w K.” nie stanowi

ani dokumentu urzędowego, ani prywatnego, a data jego sporządzenia wskazuje,

że „dowód” ten powstał już po prawomocnym zakończeniu postępowania. Ponadto,

wbrew twierdzeniom skarżącej, odkryte piwnice nie istniały jako pomieszczenia,

które mogły być komukolwiek przyznane już w toku postępowania zakończonego

postanowieniem z dnia 2 lipca 2009 r. Powierzchnie tych piwnic były niedostępne,

nie stanowiąc ani lokalu mieszkalnego, ani lokalu o innym przeznaczeniu w

rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali. Dopiero po

adaptacji, tj. wykuciu otworu w stropie – co miało miejsce po wydaniu

postanowienia kończącego postępowanie - powstały dodatkowe, wcześniej nie

istniejące pomieszczenia. Istnienie tych pomieszczeń nie miałoby wpływu na wynik

sprawy, w szczególności podział istniejących lokali pomiędzy współwłaścicielami

nieruchomości, wzajemne rozliczenia z tytułu dopłat, jak i pobranych pożytków oraz

na określenie udziałów w nieruchomości wspólnej związanych z własnością

wyodrębnionych lokali. Skoro bowiem nie zostały one wyodrębnione jako

samodzielne lokale, to ich obecny stan prawny jest tożsamy ze stanem prawnym

części nieruchomości wchodzących w skład nieruchomości wspólnej.

Na powyższe postanowienie zażalenie wniosła uczestniczka Jolanta O.,

zarzucając naruszenie art. 403 § 2, art. 410 § 1 k.p.c. oraz art. 46, 47, 48 i 143 k.c.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy

do

ponownego

rozpoznania

Sądowi

Okręgowemu.

Zażalenie,

w

części

wykraczającej poza rozstrzygnięcie zawarte w punkcie pierwszym postanowienia

o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania, zostało prawomocnie odrzucone.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Możliwość wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c. jest

uzależniona

od

zaistnienia

łącznie

trzech

przesłanek:

wykrycia

po

uprawomocnieniu się wyroku nowych okoliczności faktycznych lub środków

dowodowych, które istniały w toku postępowania, ale nie zostały w nim powołane,

możliwości ich wpływu na wynik sprawy oraz niemożności skorzystania z nich przez

stronę w poprzednim postępowaniu. Określona w art. 403 § 2 k.p.c. podstawa

skargi o wznowienie postępowania nie zachodzi, jeżeli w poprzednim postępowaniu

prawomocnie zakończonym istniała obiektywna możliwość powołania się na

okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, a zaniechanie strony w tym

przedmiocie było następstwem jej zaniedbań, opieszałości, zapomnienia czy

błędnej oceny potrzeby ich powołania. Innymi słowy, podstawą wznowienia

postępowania, o której mowa w art. 403 § 2 k.p.c., mogą być jedynie takie

okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które nie tylko nie zostały ujawnione

w poprzednim postępowaniu, ale w czasie jego trwania, dla strony skarżącej miały

charakter „nieujawnialny” – strona nie miała do nich dostępu i nie musiała ich znać.

Według art. 403 § 2 k.p.c., podstawą wznowienia mogą być okoliczności

faktyczne lub środki dowodowe. Oznacza to, że podstawa wznowienia może

opierać się zarówno na wykryciu nieznanych stronie okoliczności faktycznych

i środków dowodowych, jak również samych okoliczności faktycznych albo

środków dowodowych, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona

nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Jeżeli strona powołuje się na

okoliczności faktyczne, które istniały jeszcze przed zakończeniem postępowania,

a których nie znała, dla ich wykazania może powołać się zarówno na dowody,

które powstały przed zakończeniem postępowania, a wówczas stronie nieznane,

jak również na dowody, które powstały już po prawomocnym zakończeniu

postępowania

Podstawy wznowienia określone w art. 403 § 2 k.p.c. mają także

zastosowanie w postępowaniu nieprocesowym poprzez art. 13 § 2 k.p.c., jeżeli

postanowienie kończące postępowanie w sprawie nie może być zmienione lub

uchylone (art. 524 § 1 k.p.c.).

Błędna

była

ocena

Sądu

Okręgowego,

że

skarga

o wznowienie

postępowania nie jest oparta na ustawowej podstawie wznowienia określonej w art.

403 § 2 k.p.c. Jest rzeczą oczywistą, że opracowanie, na które powołała się

skarżąca, powstało już po prawomocnym zakończeniu postępowania, a w

konsekwencji nie jest to środek dowodowy, o którym mowa w art. 403 § 2 k.p.c.

Uczestniczka Jolanta O. w skardze o wznowienie postępowania powoływała się

jednak nie tylko na nowe dowody, ale również na odkrycie piwnic w domu przy ul.

G. […] w K., a zatem - w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. - na nową okoliczność

faktyczną, z której nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu z tego

względu, że jej nie znała i z uwagi na charakter tej okoliczności znać nie mogła. Jak

wynika ze skargi o wznowienie postępowania, wiadomość o tej okoliczności

skarżąca powzięła dopiero ze sporządzonego w dniu 1 grudnia 2010 r.

opracowania zatytułowanego „Wstępne wyniki badań architektonicznych zachodniej

części kondygnacji podziemnej domu przy ul. G. […] w K..” Opracowanie to należy

także postrzegać jako środek do uprawdopodobnienia twierdzenia uczestniczki

Jolanty O., że w trakcie trwania postępowania, zakończonego postanowieniem

zaskarżonym skargą o wznowienie postępowania, istniały okoliczności faktyczne –

dodatkowe pomieszczenia piwniczne w budynku posadowionym na nieruchomości

będącej przedmiotem podziału - których uczestniczka nie znała i nie mogła powołać

w tym postępowaniu. Ponadto opracowanie to uprawdopodabnia zachowanie przez

uczestniczkę terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania.

Błędne jest stanowisko Sądu Okręgowego, że powołana przez uczestniczkę

okoliczność faktyczna nie mogłaby mieć wpływu na wynik sprawy. Należy bowiem

uwzględnić, że zaskarżone skargą o wznowienie postępowania orzeczenie

dotyczyło zniesienia współwłasności nieruchomości, w granicach określonych art.

46 § 1 i art. 143 k.c. Niewątpliwie odkryte pomieszczenia piwniczne, przy

uwzględnieniu norm zawartych w art. 47 § 2 i art. 48 k.c., stanowią część składową

nieruchomości, która podlegałaby podziałowi łącznie z tymi pomieszczeniami.

Możliwości wpływu podniesionej w skardze okoliczności faktycznej na wynik sprawy

nie wyłącza to, że odkryte pomieszczenia piwniczne w chwili zakończenia

postępowania, ze względu na brak do nich dostępu, nie stanowiły ani lokalu

mieszkalnego, ani lokalu o innym przeznaczeniu w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia

24 czerwca 1994 r. o własności lokali (jedn. tekst: Dz.U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903

ze zm.). Zgodnie bowiem z art. 11 ust. 2 tej ustawy, jeżeli uczynienie zadość

przesłance samodzielności lokali wymaga wykonania robót adaptacyjnych, sąd

może w postanowieniu wstępnym, uznającym żądanie ustanowienia odrębnej

własności lokali w zasadzie za usprawiedliwione, upoważnić zainteresowanego

uczestnika postępowania do ich wykonania. Oznacza to, że odkryte pomieszczenia

piwniczne w takim stanie jak były przed zakończeniem postępowania mogły mieć

wpływ

na

wynik

sprawy,

gdyż

po

przeprowadzeniu

niezbędnych

robót

adaptacyjnych mogły powiększyć powierzchnię wspólną nieruchomości, jak również

stanowić część składową

jednego

z

wydzielanych

w tym

postępowaniu

samodzielnych lokali mieszkalnych. Wówczas mogłoby to mieć wpływ także na

rozliczenia pomiędzy uczestnikami postępowania w związku z podziałem

nieruchomości

przez

wyodrębnienie

samodzielnych

lokali

mieszkalnych

i użytkowych, jak również określenie wysokości udziałów właścicieli wydzielonych

samodzielnych lokali w nieruchomości wspólnej.

Uwzględniając powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 16 w zw.

z art. 3941 § 3 i art. 13 § 2 k.p.c. uchylił zaskarżone postanowienie w części

odrzucającej skargę o wznowienie postępowania. O kosztach postępowania

zażaleniowego orzeczono na podstawie art. 108 § 2 w zw. z art. 398 21, art. 3941 § 3

i art. 13 § 2 k.p.c.