Supreme Court allows attorney fee increase due to Constitutional Court ruling invalidating old fee regulations.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court partially amended its November 2018 decision to increase the attorney's fee from 270 to 540 PLN. The attorney sought a retrial based on a February 2024 Constitutional Court ruling that invalidated regulations capping public-funded legal aid fees. The Court granted the fee increase because the new Constitutional ruling justified revising the non-final procedural decision, while dismissing the request for procedural cost reimbursement due to the absence of an opposing party and lack of documented expenses.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 4161 k.p.c.; Art. 4011 k.p.c.: A final judgment may be revoked if issued based on a normative act declared unconstitutional, and this applies to procedural decisions; a public-law attorney acts independently and cannot claim procedural costs against a state body absent an opposing party.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
III CZ 127/24 POSTANOWIENIE 28 października 2024 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Marcin Krajewski na posiedzeniu niejawnym 28 października 2024 r. w Warszawiena skutek wniosku adwokat A.Ś.o zmianę postanowienie Sądu Najwyższego z 23 listopada 2018 r., II CZ 63/18,wydanego na skutek zażalenia M.Z. na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 20 października 2017 r., I ACa 1057/17, 1. zmienia postanowienie Sądu Najwyższego z 23 listopada 2018 r., II CZ 63/18, w punkcie trzecim w ten sposób, że w miejsce kwoty 270 zł powiększonej o należny podatek VAT przyznaje adwokat A.Ś. od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w Łodzi kwotę 540 zł powiększoną o należny podatek VAT tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej M.Z. z urzędu w postępowaniu zażaleniowym, 2. oddala wniosek o zasądzenie kosztów postępowania.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 23 listopada 2018 r. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, przyznał ustanowionemu z urzędu pełnomocnikowi skarżącego – adwokatowi A.Ś. kwotę 270 zł, powiększoną o należny podatek VAT, z tytułu nieopłaconych kosztów pomocy prawnej.Adwokat A.Ś. na podstawie art. 4011 w zw. z art. 4161 k.p.c. wniosła o wznowienie postępowania i zmianę postanowienia z 23 listopada 2018 r. w punkcie zasądzającym na jej rzecz kwotę 270 zł, powiększoną o należny podatek VAT, tytułem nieopłaconych kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu przez podwyższenie do 664,20 zł brutto oraz o zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych.
Jako podstawę wznowienia wskazała wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 27 lutego 2024 r., SK 90/22 (Dz.U. z 2024 r., poz. 300).Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z art. 4161 k.p.c. w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem mogą być uchylone postanowienia niekończące postępowania w sprawie, jeżeli zostały wydane na podstawie aktu normatywnego uznanego przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą. Przepisy o wznowieniu postępowania stosuje się odpowiednio. Do postanowień niekończących postępowania, o których mowa w art. 4161 k.p.c., należy postanowienie o kosztach procesu (zob. postanowienie SN z 21 marca 2013 r., II CZ 3/13).
Jednocześnie wskazać należy, że wniosek, w którym kwestionowane jest rozstrzygnięcie o przyznaniu kosztów pełnomocnikowi świadczącemu pomoc prawną z urzędu, pełnomocnik taki składa samodzielnie, działając w imieniu własnym i na własną rzecz (zob. postanowienia SN z 29 sierpnia 2024 r., I CSK 1966/24 i I CSK 2148/24). Trybunał Konstytucyjny w serii wyroków uznawał za pozbawione podstaw różnicowanie sytuacji pełnomocników ustanawianych z urzędu i z wyboru w zakresie przysługującego im wynagrodzenia (zob. m.in. wyroki: z 23 kwietnia 2020 r., SK 66/19, OTK ZU 2020, z.
A, poz. 13; z 20 grudnia 2022 r., SK 78/21, OTK ZU, z. A, poz. 20, i z 20 kwietnia 2023 r., SK 53/22, OTK ZU 2023, z. A, poz. 49). W przywoływanym przez wnioskodawczynię wyroku z 27 lutego 2024 r. TK orzekł o niezgodności z odpowiednimi przepisami Konstytucji RP § 2 pkt 1 w zw. z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu w zakresie, w jakim określa opłaty stanowiące ponoszone przez Skarb Państwa koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu w wysokości niższej niż stawki minimalne opłat określonych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.Mając na względzie art. 4161 oraz art. 4011 k.p.c., uznać trzeba, że wyrok TK z 27 lutego 2024 r. może stanowić podstawę wznowienia postępowania zażaleniowego zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego z 23 listopada 2018 r. w zakresie punktu 3 tego postanowienia przyznającego wnioskodawczyni wynagrodzenie za pomoc prawną świadczoną z urzędu.
Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek, na podstawie art. 316 § 1 w zw. z art. 406 k.p.c wziął pod uwagę stan prawny istniejący na moment orzekania we wznowionym postępowaniu. W rezultacie orzekł jak w sentencji na podstawie art. 412 § 2 w zw. z art. 4161 k.p.c. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 16 ust. 2 pkt 2 oraz § 4 ust.
3. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. Wniosek o zwrot kosztów postępowania podlegał oddaleniu, ponieważ nie ma podmiotu, który mógłby zostać uznany za stronę przeciwną w stosunku do wnioskodawczyni, a w sprawie nie udokumentowano poniesienia żadnych kosztów przez wnioskodawczynię. (E.M.)r.g.