Supreme Court allows cassation appeal rejected for procedural defect due to electronic service of reasoning.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court overturned the District Court's dismissal of a cassation appeal, ruling that the appeal was not inadmissible. The appellant argued that the reasoning was already available electronically, making the lack of a formal request for service invalid. The Court held that since the reasoning was published and served via the portal, the appellant could not be penalized for failing to file a separate request for service.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 3986 § 2 k.p.c.; Art. 387 § 1 k.p.c.; Art. 3985 § 1 k.p.c.: A cassation appeal is not inadmissible merely because a request for service of the judgment with reasoning was not filed, if the reasoning was already published and served electronically to the party.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
III CZ 116/25 POSTANOWIENIE 25 września 2025 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Piotr Telusiewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 25 września 2025 r. w Warszawiezażalenia M.K.na postanowienie Sądu Okręgowego w Krakowiez 27 stycznia 2025 r., II Ca 2492/23,w sprawie z wniosku M.K.z udziałem R.K., J.S. i M.S.o zasiedzenie, uchyla zaskarżone postanowienie. (M.M.)
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 27 stycznia 2025 r. Sąd Okręgowy w Krakowie, w sprawie z wniosku M.K. przy uczestnictwie R.K., J.S. i M.S., o zasiedzenie, na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Okręgowego w Krakowie z 26 września 2024 roku, odrzucił skargę kasacyjną. Na powyższe postanowienie zażalenie złożyła wnioskodawczyni, zaskarżając je w całości, zarzucając naruszenie art. 3986 § 2 k.p.c.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z art. 3986 § 2 k.p.c. sąd drugiej instancji odrzuca skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu, skargę niespełniającą wymagań określonych w art. 3984 § 1, nieopłaconą oraz skargę, której braków nie usunięto w terminie lub z innych przyczyn niedopuszczalną.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd Okręgowy wskazał, że „skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna, ze względu na brak poprzedzenia jej wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia i doręczenie odpisu postanowienia z dnia 26 września 2024 roku z uzasadnieniem.”Skarżąca w zażaleniu zaś podnosiła, że „sąd drugiej instancji sporządził uzasadnienie orzeczenia (dostępne jest wszakże w portalu informacyjnym sądów powszechnych), przekazał uprawnionemu do złożenia skargi kasacyjnej orzeczenie wraz z uzasadnieniem.
Doręczenie nastąpiło przez portal informacyjny sądów powszechnych. Dokument umieszczony w portalu informacyjnym sądów powszechnych nosi tytuł „postanowienie z uzasadnieniem z dnia 26.09.2024 r.”.” Ponadto skarżąca wskazała, że „w takim stanie rzeczy należało przyjąć, że nie ma konieczności złożenia wniosku o uzasadnienie postanowienia, skoro zostało ono już sporządzone i jest możliwe jego pobranie w portalu informacyjnym sądów powszechnych, przez który to portal następuje doręczenie w drodze elektronicznej. W przeciwnym razie burzy to porządek prawny, wprowadza chaos i skrajny, wręcz absurdalny formalizm.”Zgodnie z art. 387 § 1 k.p.c. sąd drugiej instancji uzasadnia z urzędu wyrok oraz postanowienie kończące postępowanie w sprawie.
Natomiast § 11 wskazuje, że w sprawach, w których apelację oddalono, zmieniono zaskarżony wyrok lub skarga kasacyjna ani zażalenie do Sądu Najwyższego nie przysługują, pisemne uzasadnienie sporządza się tylko wówczas, gdy strona zgłosiła wniosek o doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem.Zatem wyjątek co do konieczności złożenia przez stronę wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku sądu drugiej instancji i doręczenie go wraz z uzasadnieniem stanowi sytuacja, gdy wyrok sądu drugiej instancji doręczany jest stronie z urzędu wraz z uzasadnieniem (Manowska M. (red.), Kodeks postępowania cywilnego.
Komentarz aktualizowany. Tom I. Art. 1-477(16), Lex).Wskazać trzeba, że Sąd Okręgowy w Krakowie postanowieniem (od którego wniesiono skargę kasacyjną) zmienił zaskarżone postanowienie, nadając mu brzmienie następujące: „I. oddalić wniosek; II. nakazać ściągnięcie od wnioskodawczym na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Wieliczce kwotę 5.701 zł (pięć tysięcy siedemset jeden złotych) tytułem niepokrytych kosztów wynagrodzenia biegłego; III. stwierdzić, ze w pozostałym zakresie każda ze stron ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie.”.Kierując się zatem treścią art. 387 § 11 k.p.c. skarżąca, co do zasady, powinna zgłosić wniosek o doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem.
Zaś zgodnie z art. 387 § 2 k.p.c. w sprawach, o których mowa w § 11, pisemne uzasadnienie sporządza się w terminie dwóch tygodni od dnia zgłoszenia wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem. Stosownie do § 3 orzeczenie z uzasadnieniem doręcza się tej stronie, która w terminie tygodnia od dnia ogłoszenia orzeczenia zgłosiła wniosek o doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem.W przedmiotowej sprawie postanowienie Sądu Okręgowego zostało wydane 26 września 2024 r., a postanowienie wraz z uzasadnieniem zostało opublikowane w portalu informacyjnym 30 września 2024 r. (doręczone pełnomocnikowi 14 października 2024 r.).
Zgodnie z art. 3985 § 1 k.p.c. skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżone orzeczenie, w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem stronie skarżącej.Przypomnieć jedynie należy, że doręczania orzeczeń i uzasadnień były możliwe za pośrednictwem portalu informacyjnego do dnia 14 marca 2024 r. W tym czasie sąd był uprawniony do doręczenia między innymi: adwokatowi, radcy prawnemu odpisu wyroku z uzasadnieniem przez umieszczenie ich treści w systemie teleinformatycznym służącym udostępnianiu tych pism (portal informacyjny), a datą doręczenia była data zapoznania się przez odbiorcę z pismem umieszczonym w portalu informacyjnym (patrz postanowienia SN: 11 kwietnia 2024 r., II UZ 3/24; z 3 czerwca 2025 r., III CZ 7/25).
Nie można również pominąć szczególnego dla analizowanej sprawy podejścia Sądu Okręgowego. Uzasadnienie całości orzeczenia zostało sporządzone w ciągu 4 dni od dnia jego ogłoszenia, bez stosownego wniosku w tym zakresie. Z racji na wydanie postanowienia na posiedzeniu niejawnym należało zastosować art. 387 § 3 k.p.c. Pełnomocnik strony, który otrzymał orzeczenie i uzasadnienie na pośrednictwem portalu, mógł przyjąć, że jest to ostateczny tekst uzasadnienia, a w dalszej kolejności sformułować zarzuty kasacyjne. Właśnie ścisłe powiązanie między zapoznaniem się z uzasadnieniem orzeczenia a merytoryczną możliwością sporządzaniem kasacji było podstawą przyjęcia obowiązującej treści przepisu art. 3985 § 1 k.p.c. Podnieść należy, że bez uprzedniego zapoznania się z uzasadnieniem orzeczenia niemożliwe jest sporządzenie prawidłowej skargi kasacyjnej (postanowienie SN z 28 lutego 2023 r., II UZ 82/22).
Podsumowując przedstawioną argumentację, należy wskazać, że sąd nie może odrzucić skargi kasacyjnej, wniesionej bez uprzedniego wniosku o doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem, w sytuacji gdy uzasadnienie orzeczenia (wydanego na posiedzeniu niejawnym) zostało sporządzone przez sąd bez tego wniosku, opublikowane w portalu informacyjnym, doręczone pełnomocnikowi strony za pośrednictwem portalu, a strona mogła bez przeszkód mogła zapoznać się z treścią uzasadnienia. W tym jednak przypadku to strona, jako podmiot korzystający z takiej możliwości, ponosi negatywną konsekwencję wykazania początku biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, który zależny jest od daty wygenerowania elektronicznego potwierdzenia odbioru, o którym mowa w § 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 marca 2024 r. w sprawie doręczania pism sądowych za pośrednictwem portalu informacyjnego w postępowaniu cywilnym.
Z tych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3941 § 3 w związku z art. 13 i art. 39815 § 1 orzekł, jak w sentencji. (M.M.)[a.ł]