Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CZ 108/04 Generato dall'IA

Supreme Court allows cassation from second-instance registry office rulings on ownership transfer claims in land registers.

Numero d'incarto III CZ 108/04
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Accolto (Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court overturned the lower court's dismissal of the applicant's cassation appeal regarding a land registry entry. The applicant argued that a ruling on a claim for ownership transfer in the land register constitutes a decision on the merits under Article 519 § 1 of the Civil Procedure Code. The court held that such rulings have substantive legal effects on property rights and cannot be treated as mere procedural rulings on admissibility.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 519 § 1 k.p.c.; Art. 16 ust. 2 pkt. 2 ukwh: A ruling by the second-instance registry office on a claim for ownership transfer constitutes a decision on the merits of the case, making cassation admissible.

Parole chiave

Generato dall'IA
cassation admissibility land registry entry ownership transfer claim substantive decision registry office ruling property rights protection civil procedure code

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 519 § 1 k.p.c.
postanowienie nie jest postanowieniem co do istoty sprawy w rozumieniu art. 519 1
Art. 16 ust. 2 pkt. 2 ukwh
w trybie art. 16 ust. 2 pkt. 2 ukwh w przedmiocie wpisania w dziale trzecim księgi
Art. 386 § 1 k.p.c.
Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zw.
Art. 397 § 2 k.p.c.
z art. 397 § 2 i art. 39318 § 3 k.p.c. uchylił zaskarżone postanowienie jako
Art. 393 § 3 k.p.c.
397 § 2 i art. 39318 § 3 k.p.c.
art. 5191 §1 k.p.c
naruszenie art. 5191 §1 k.p.c., wnosił o jego uchylenie.
art. 392 § 1 k.p.c
stosowany odpowiednio przepis art. 392 § 1 k.p.c.
art. 392 k.p.c
obecnie odwoływania się w tym zakresie do art. 392 k.p.c.
art. 5191 k.p.c
przepis art. 5191 k.p.c. i wyłączone jest odpowiednie stosowanie art. 392 k.p.c.
art. 5191 § 2 k.p.c
2 ukwh.) kasacja przysługuje (art. 5191 § 2 k.p.c.).

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
II CK 541/03
Supreme Court dismissed cassation regarding the admissibility of entering a claim for property transfer into the land register.
I CKN 53/98
I CKN 53/98 nie publ., z dnia 10 maja 2002 r.
III CKN 1289/00
III CKN 1289/00 nie publ., z dnia

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III CZ 108/04

POSTANOWIENIE

Dnia 1 grudnia 2004 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Stanisław Dąbrowski (przewodniczący)

SSN Bronisław Czech

SSN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca)

w sprawie z wniosku M.B.

przy uczestnictwie M.H., A.H. i A.H.

o wpis roszczenia o przeniesienie własności,

po rozpoznaniu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu niejawnym

w dniu 1 grudnia 2004 r.,

zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego w K.

z dnia 25 sierpnia 2004 r., sygn. akt [...],

uchyla zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2004 r. Sąd Rejonowy w K. oddalił

wniosek M.B., złożony na podstawie art. 16 ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982

r. o księgach wieczystych i hipotece (jedn. tekst: Dz.U. z 2001 r., Nr 124, poz. 1361

ze zm.), o wpis w dziale trzecim księgi wieczystej kw. nr [...] roszczenia o

przeniesienie ¼ udziału we współwłasności nieruchomości, wynikającego z umowy

przedwstępnej.

Sąd Okręgowy w K. postanowieniem z dnia 7 lipca 2004 r. oddalił apelację

wnioskodawcy, a postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2004 r. odrzucił kasację

wnioskodawcy od powyższego postanowienia stwierdzając, że zaskarżone kasacją

postanowienie nie jest postanowieniem co do istoty sprawy w rozumieniu art. 519 1

§ 1 k.p.c., rozstrzyga jedynie kwestię wpadkową i nie kończy postępowania w

sprawie, a zatem kasacja od niego nie przysługuje.

W zażaleniu na powyższe postanowienie wnioskodawca, zarzucając

naruszenie art. 5191 §1 k.p.c., wnosił o jego uchylenie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Przed nowelizacją przepisów kodeksu postępowania cywilnego dotyczących

kasacji, dokonaną ustawą z dnia 24 maja 2000 r. (Dz. U. Nr 48, poz. 554),

w

orzecznictwie

o

dopuszczalności

Sądu

Najwyższego

kasacji

w

utrwalone

sprawach

było

stanowisko,

wieczystoksięgowych

iż

rozstrzyga

stosowany odpowiednio przepis art. 392 § 1 k.p.c. a zatem w sprawach tych

kasacja jest dopuszczalna jedynie od orzeczeń sądu drugiej instancji kończących

postępowanie w sprawie a za takie nie może być uznane rozstrzygnięcie wydane

w trybie art. 16 ust. 2 pkt. 2 ukwh w przedmiocie wpisania w dziale trzecim księgi

wieczystej roszczenia o przeniesienie własności, które może być traktowane

jedynie jako orzeczenie w określonej kwestii wpadkowej, a nie orzeczenie kończące

postępowanie w sprawie w rozumieniu art. 392 § 1 w zw. z art. 13 §

k.p.c.

(porównaj między innymi orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 17 czerwca 1999 r.

I CKN 53/98 nie publ., z dnia 10 maja 2002 r. III CKN 1289/00 nie publ., z dnia

11 stycznia 2000 r. nie publ.).

Wskazana wyżej nowelizacja przepisów kodeksu postępowania cywilnego

z dnia 24 maja 2000 r., która wprowadziła art. 519 1 k.p.c. regulujący w szczególny

sposób dopuszczalność kasacji w postępowaniu nieprocesowym, nie uzasadnia już

obecnie odwoływania się w tym zakresie do art. 392 k.p.c. Wejście w życie ustawy

z dnia 11 maja 2001 r. o zmianie ustawy o księgach wieczystych i hipotece, ustawy

- Kodeks postępowania cywilnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach

cywilnych oraz ustawy – Prawo o notariacie (Dz. U. Nr 63, poz. 635), przenoszącej

przepisy proceduralne w sprawach wieczystoksięgowych do kodeksu postępowania

cywilnego i czyniącej je częścią postępowania nieprocesowego, przesądziło

jednoznacznie o tym, iż dopuszczalność kasacji w tym postępowaniu reguluje

przepis art. 5191 k.p.c. i wyłączone jest odpowiednie stosowanie art. 392 k.p.c.

W zakresie orzeczeń będących wpisami w księdze wieczystej i zasadniczo

służących ochronie praw rzeczowych o dopuszczalności kasacji decyduje przepis

art. 5191 § 1 k.p.c. wymagający by zaskarżalne kasacją orzeczenie sądu drugiej

instancji było orzeczeniem „co do istoty sprawy”.

W

tej

sytuacji

rozważenia

wymaga

czy

rozstrzygniecie

sądu

wieczystoksięgowego w przedmiocie wniosku złożonego w oparciu o art. 16 ust. 2

pkt. 2 k.p.c. jest orzeczeniem co do istoty sprawy. Jak słusznie stwierdził Sąd

Najwyższy w postanowieniu z dnia 29 czerwca 2004 r. II CK 541/03 (nie publ.)

o tym czy orzeczenie wydane w postępowaniu wieczystoksięgowym jest

orzeczeniem co do istoty sprawy decydują przesłanki materialnoprawne wniosku

o wpis. Orzeczeniami co do istoty sprawy są w szczególności orzeczenia

rozstrzygające o zasadności wniosku żądającego udzielenia ochrony prawnej

w zakresie praw rzeczowych wnioskodawcy wpisanych w dziale II i IV księgi

wieczystej. Za takie należy też uznać orzeczenia wydane w sprawach

wymienionych w art. 16 ust. 2 ukwh. Dotyczą one bowiem ujawnienia w księdze

wieczystej określonych praw obligacyjnych i roszczeń, co wzmacnia ich

skuteczność oraz wpływa na stan prawny nieruchomości w rozumieniu art. 1 ust. 1

ukwh. W szczególności wpis roszczenia o przeniesienie własności nieruchomości

(art. 16 ust. 2 pkt. 2 ukwh) ma zabezpieczyć realizację zamierzonych zmian stanu

prawnego

nieruchomości,

rozszerzenie

w roszczenie,

a

skuteczności

które

następstwem

ujawnionego

może

być

dokonania

roszczenia

dochodzone

i

takiego

wpisu

jest

przekształcenie

go

przeciwko

każdoczesnemu

właścicielowi nieruchomości. Ujawnienie tego roszczenia w księdze wieczystej ma

także i ten skutek, że ogranicza możność odciążenia nieruchomości.

Choć ujawnienie w księdze wieczystej roszczenia o przeniesienie własności

nieruchomości nie prowadzi do zmiany ujawnionych w księdze praw podmiotowych,

ani nie stanowi przeszkody do wpisu prawa własności na rzecz osoby trzeciej, a

jest rodzajem zabezpieczenia roszczenia o przeniesienie własności nieruchomości,

to jednak orzeczenie w tym przedmiocie dotyczy rozstrzygnięcia określonego,

odrębnego wniosku o skutkach materialnoprawnych, podobnie jak orzeczenie

wydane w przedmiocie obciążenia nieruchomości hipoteką, wywołuje wskazane

wyżej, daleko idące skutki wpływające na stan prawny nieruchomości i z tych

przyczyn nie może być traktowane jako rozstrzygnięcie jedynie kwestii wpadkowej

lub formalnej, nie dotyczącej istoty sprawy.

Z tych wszystkich względów należy podzielić stanowisko Sądu Najwyższego,

zajęte we wskazanym wyżej postanowieniu z dnia 29 czerwca 2004 r. II CK 541/03,

iż od orzeczenia sądu drugiej instancji wydanego w sprawie z wniosku o wpis

w księdze wieczystej roszczenia o przeniesienie własności nieruchomości (art. 16

ust. 2 pkt. 2 ukwh.) kasacja przysługuje (art. 5191 § 2 k.p.c.).

Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zw.

z art. 397 § 2 i art. 39318 § 3 k.p.c. uchylił zaskarżone postanowienie jako

pozbawione podstawy prawnej.