Supreme Court quashes appeal ruling because judge's transfer decision validity depends on new Supreme Court interpretation effective Jan 28, 2014.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court quashed the District Court's appeal judgment regarding a damages claim for improper grave maintenance. The District Court had invalidated the first-instance proceedings because the presiding judge was transferred by a State Secretary instead of the Minister of Justice. However, the Supreme Court ruled that a subsequent full-bench decision from January 28, 2014, clarified that such transfers by lower officials were valid prior to that date. Consequently, the court found no ground to declare the proceedings void.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 316 § 1 k.p.c.; Art. 397 § 2 k.p.c.; Art. 391 § 1 k.p.c.; Art. 3941 § 3 k.p.c.; Art. 39821 k.p.c.; Art. 61 § 6 ust. 1 ustawy o Sądzie Najwyższym; Art. 62 ustawy o Sądzie Najwyższym: The Supreme Court must apply the legal interpretation binding at the time of its ruling, meaning a prior decision by a State Secretary transferring a judge was valid if a subsequent full-bench interpretation confirmed its validity before the new decision took effect.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt III CZ 10/14
POSTANOWIENIE
Dnia 24 kwietnia 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Irena Gromska-Szuster (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Krzysztof Pietrzykowski
SSA Katarzyna Polańska-Farion
w sprawie z powództwa J. P.
przeciwko H. M.
o zapłatę,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 24 kwietnia 2014 r.,
zażalenia pozwanego na wyrok Sądu Okręgowego w K.
z dnia 29 listopada 2013 r.,
uchyla zaskarżony wyrok.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 29 listopada 2013 r. Sąd Okręgowy w K. po rozpoznaniu
apelacji powódki od wyroku Sądu Rejonowego w W. z dnia 11 czerwca 2013r.
oddalającego powództwo o zapłatę kwoty 15.000 zł. tytułem naprawienia szkody
wynikłej z nienależytego wykonania grobowca, uchylił zaskarżony wyrok, zniósł
postępowanie przed Sądem Rejonowym w W. od dnia 1 stycznia 2013 r. i
przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu Sądowi, pozostawiając mu
rozstrzygniecie o kosztach postępowania apelacyjnego.
Sąd Okręgowy ustalił, że sędzia Sądu Rejonowego w S., przewodniczący
jednoosobowego składu orzekającego w pierwszej instancji w rozpoznawanej
sprawie, został przeniesiony, bez swojej zgody, z dniem 1 stycznia 2013 r. na
stanowisko sędziego Sądu Rejonowego w W. decyzją z dnia 14 listopada 2012 r.
podpisaną przez podsekretarza stanu działającego z upoważnienia Ministra
Sprawiedliwości, wydaną na podstawie art. 75 § 2 pkt. 1 i § 3 ustawy z dnia 27 lipca
2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (jedn. tekst: Dz. U. z 2013 r., poz.
427 ze zm. – dalej „Pr.o u.s.p.”) oraz § 3 pkt.15 lit. e rozporządzenia Ministra
Sprawiedliwości z dnia 25 października 2012 r. w sprawie ustalenia siedzib i
obszarów właściwości sądów apelacyjnych, sądów okręgowych i sądów rejonowych
(Dz. U. z 2012 r., poz. 1223).
Sąd drugiej instancji powołując się na stanowisko zajęte przez Sąd
Najwyższy w uzasadnieniu uchwały składu siedmiu sędziów z dnia 17 lipca 2013 r.
III CZP 46/13 (OSNC 2013/12/135), stwierdził, że przewidziane w art. 75 § 3 w zw.
z art. 75 § 2 pkt.1 Pr. o u.s.p. uprawnienie do przeniesienia sędziego na inne
miejsce służbowe przysługuje wyłącznie Ministrowi Sprawiedliwości i nie może być
przekazane innej osobie. Decyzja wydana w tym przedmiocie przez inną osobę,
w tym podsekretarza stanu, także „z upoważnienia” Ministra Sprawiedliwości, jest
pozbawiona podstaw prawnych, a sędzia, której ona dotyczy, nie może wykonywać
władzy jurysdykcyjnej w sądzie, do którego został w ten sposób przeniesiony.
Uznał, że wobec tego przewodniczący jednoosobowego składu orzekającego
w sprawie w pierwszej instancji, przeniesiony na nowe miejsce służbowe wadliwą
decyzją wydaną przez podsekretarz stanu zamiast Ministra Sprawiedliwości, nie był
upoważniony do orzekania w Sądzie, do którego został przeniesiony, a zatem skład
Sądu orzekającego w pierwszej instancji był sprzeczny z przepisami prawa,
w rozumieniu art. 379 pkt.4 k.p.c., co doprowadziło do nieważności postępowania
przed tym Sądem, którą Sąd drugiej instancji bierze pod uwagę z urzędu
w granicach zaskarżenia (art. 378 § 1 k.p.c.). Skutkowało to uchyleniem
zaskarżonego wyroku na podstawie art. 368 § 2 k.p.c., zniesieniem postępowania
w zakresie dotkniętym nieważnością i przekazaniem sprawy Sądowi Rejonowemu
do ponownego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia o kosztach postępowania
apelacyjnego.
W zażaleniu na powyższy wyrok Sądu drugiej instancji pozwany, zarzucając
naruszenie art. 386 ust.4 k.p.c. (jak się wydaje chodzi o art. 386 § 2 k.p.c.) w zw.
z art. 379 pkt.4 k.p.c., wnosił o jego uchylenie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 316 § 1 w zw. z art. 397 § 2, art. 391 § 1, art. 3941 § 3 i art.
39821 k.p.c., Sąd Najwyższy rozpoznając zażalenie, w tym także przewidziane
w art. 3941 § 11 k.p.c. zażalenie na kasatoryjny wyrok sądu drugiej instancji, bierze
za podstawę stan rzeczy istniejący w chwili orzekania. Przez „stan rzeczy” należy
rozumieć istniejący w chwili orzekania zarówno stan faktyczny sprawy jak i stan
prawny, który stanowi obowiązująca
w chwili orzekania norma prawna, a więc
przepis prawa rozumiany w określony sposób.
Oznacza to, że przy rozpoznawaniu przedmiotowego zażalenia na
kasatoryjny wyrok Sądu Okręgowego z dnia 29 listopada 2013 r. Sąd Najwyższy
obowiązany jest uwzględnić zmianę stanu prawnego jaka nastąpiła po wydaniu
przez Sąd Najwyższy uchwały składu siedmiu sędziów z dnia 17 lipca 2013 r.
III CZP 46/13 w wyniku wydania uchwały przez pełny skład Sądu Najwyższego
w dniu 28 stycznia 2014r. BSA –I- 4110-4/13 (OSNC 2014/5/49). W uchwale tej
Sąd Najwyższy podzielił wykładnię art. 73 § 3 w zw. z art. 75 § 2 pkt.1 Pr.o u.s.p.
dokonaną w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 17 lipca 2013 r. III CZP 46/13
stwierdzając, że w wydaniu decyzji o przeniesieniu sędziego na inne miejsce
służbowe Minister Sprawiedliwości nie może zostać zastąpiony przez sekretarza
ani podsekretarza stanu. Zastrzegł jednak – mając na uwadze interes społeczny,
zagrożony możliwością nieważności wielu postępowań sądowych - że wykładnia
dokonana w uchwale wiąże od chwili jej podjęcia. Oznacza to, że wydane do dnia
28 stycznia 2014 r. decyzje o przeniesieniu sędziego na inne miejsce służbowe,
podpisane przez sekretarza lub podsekretarza stanu, są zgodne z prawem
i skuteczne, a tym samym sędzia przeniesiony taką decyzją na inne miejsce
służbowe jest uprawniony do orzekania w sądzie, do którego został przeniesiony.
Postępowanie toczące się z jego udziałem nie jest zatem dotknięte nieważnością
z przyczyn określonych w art. 379 pkt. 4 k.p.c.
Zgodnie z art. 61 § 6 i art. 62 ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie
Najwyższym (jedn. tekst: Dz. U. z 2013 r., poz. 499) uchwała pełnego składu Sądu
Najwyższego z dnia 28 stycznia 2014 r. ma moc zasady prawnej i wiąże wszystkich
sędziów Sądu Najwyższego, a zatem wiąże także obecny skład tego Sądu
rozpoznający przedmiotowe zażalenie.
Z tych przyczyn Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok na podstawie art.
39816 w zw. z art. 3941 § 11 i § 3 k.p.c., uznając, że nie zachodzi nieważność
postępowania stanowiąca przyczynę uchylenia przez Sąd Okręgowy wyroku Sądu
pierwszej instancji, gdyż sędzia orzekający w sprawie, przeniesiony do Sądu
Rejonowego w W. decyzją podsekretarza stanu wydaną przed dniem 28 stycznia
2014 r., był uprawniony do orzekania w tym Sądzie.
Ponieważ postanowienie Sądu Najwyższego uchylające wyrok kasatoryjny
sądu drugiej instancji nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w sprawie
(art. 108 § 1 k.p.c.) ani orzeczeniem, o którym mowa w art. 108 § 2 k.p.c., nie ma
podstawy prawnej do orzekania przez Sąd Najwyższy o kosztach postępowania
zażaleniowego, a zatem o kosztach tych rozstrzygnie Sąd w orzeczeniu kończącym
postępowanie w sprawie.