Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CZ 1/19 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses appeal regarding failure to examine case merits under Civil Procedure Code Art. 386 § 4.

Numero d'incarto III CZ 1/19
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the appellants' appeal against the appellate court's decision to remand the case for a new trial. The appellants argued that the lower court failed to analyze all claims under the correct legal regime, violating procedural rules. The Supreme Court ruled that the appellate court correctly exercised its full review powers to assess the merits and did not err in finding the first instance failed to examine the case's substance.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 386 § 4 k.p.c.; Art. 3941 § 11 k.p.c.; Art. 398 § 15 k.p.c.; Art. 382 k.p.c.; Art. 871 k.c. The Supreme Court held that an appellate court's remand for failure to examine the case's substance does not constitute a violation of Art. 386 § 4 k.p.c. if the appellate court properly exercised its full review powers to assess the merits and determine the applicable legal regime.

Parole chiave

Generato dall'IA
failure to examine substance appellate full review Civil Procedure Code merits of the case remand for retrial legal regime of liability procedural error riesame di una decisione precedente

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 386 § 4 k.p.c.
Wychodząc z tych założeń Sąd Apelacyjny uznał, że Sąd Okręgowy nie rozpoznał istoty sprawy.Wyrok Sądu Apelacyjnego zaskarżyli zażaleniem powodowie, zarzucając naruszenie art. 386 § 4 k.p.c. i wnosząc o jego uchylenie.
Art. 3941 § 11 k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Jeżeli sąd drugiej instancji uchyla wydany przez sąd pierwszej instancji wyrok ze względu na nierozpoznanie istoty sprawy, Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie złożone na podstawie art. 3941 § 11 k.p.c., bada, czy sąd drugiej instancji prawidłowo zastosował art.
Art. 398 § 15 k.p.c.
Nic zatem nie stało na przeszkodzie, aby w postępowaniu apelacyjnym zostały dokonane ustalenia, które Sąd Apelacyjny uważa za nieodzowne, a ich ocena nastąpiła w zgodzie z właściwą – w przekonaniu Sądu Apelacyjnego – kwalifikacją prawną.Z tych względów, na podstawie art. 39815 w związku z art.
Art. 382 k.p.c.
Sąd drugiej instancji dysponuje zatem – na równi z sądem pierwszej instancji – kompetencją w zakresie gromadzenia i oceny materiału procesowego (art. 382 k.p.c.) (por.
Art. 871 k.c.
o zapłatę i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.Sąd Apelacyjny podniósł m.in., że stanowiska stron wskazywały na celowość odwołania się w okolicznościach sprawy do art. 871 k.c., jednakże przepis ten nie był wystarczający do rozstrzygnięcia sporu.
art. 871 k.c
o zapłatę i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.Sąd Apelacyjny podniósł m.in., że stanowiska stron wskazywały na celowość odwołania się w okolicznościach sprawy do art. 871 k.c., jednakże przepis ten nie był wystarczający do rozstrzygnięcia sporu.
art. 386 § 4 k.p.c
Wychodząc z tych założeń Sąd Apelacyjny uznał, że Sąd Okręgowy nie rozpoznał istoty sprawy.Wyrok Sądu Apelacyjnego zaskarżyli zażaleniem powodowie, zarzucając naruszenie art. 386 § 4 k.p.c.
art. 3941 § 11 k.p.c
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Jeżeli sąd drugiej instancji uchyla wydany przez sąd pierwszej instancji wyrok ze względu na nierozpoznanie istoty sprawy, Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie złożone na podstawie art. 3941 § 11 k.p.c., bada, czy sąd drugiej instancji prawidłowo zastosował art.
art. 382 k.p.c
Sąd drugiej instancji dysponuje zatem – na równi z sądem pierwszej instancji – kompetencją w zakresie gromadzenia i oceny materiału procesowego (art. 382 k.p.c.) (por.
art. 3941 § 3 k.p.c
39815 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.aj

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
IV CZ 147/12
Supreme Court dismissed appeal for lack of jurisdiction, as it cannot review merits only procedural errors.
III CZ 77/12
Supreme Court dismisses appeal regarding invalid civil proceedings due to improper legal representation authority.
III CZ 2/13
Supreme Court dismisses appeal against partial property division ruling due to lack of full financial settlement.
C 1839/36
wyroki Sądu Najwyższego z dnia 9 stycznia 1936 r., C 1839/36, Zb.
II CKN 897/97
315 i z dnia 23 września 1998 r., II CKN 897/97, OSNC 1999, nr 1, poz.
IV CZ 170/12
Supreme Court dismisses appeal on jurisdictional error regarding statute of limitations in civil proceedings.
II CZ 188/12
Supreme Court dismisses appeal on statute of limitations, ruling it lacks material review power under new appeal rules.
II CZ 146/17
Court allows appeal on costs, ruling that a 9% win does not justify exempting the winner from litigation expenses.
I CZ 90/17
Supreme Court dismisses cassation for non-exhaustive evidence review in second instance under full appeal model.
III CZ 63/16
Supreme Court dismisses appeal for lack of substantive review due to violation of mandatory hearing requirements.
II CZ 4/17
Supreme Court partially allowed appeal, remanding case to lower court to correct procedural errors regarding evidence and statute of limitations.
I CZ 86/18
Supreme Court allows appeal against lower court's dismissal of joint property division due to incomplete evidence gathering.
III CZP 49/07
Appeal court bound by procedural but not material claims; voidness considered ex officio.
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III CZ 1/19 POSTANOWIENIE Dnia 8 marca 2019 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Agnieszka Piotrowska (przewodniczący)‎SSN Karol Weitz‎SSN Paweł Grzegorczyk (sprawozdawca) w sprawie z powództwa Z. Z. i S. Z.‎przeciwko A. W.‎o zapłatę,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 marca 2019 r.,‎zażalenia powodów na wyrok Sądu Apelacyjnego w (…)‎z dnia 10 października 2018 r., sygn. akt I AGa (…), uchyla zaskarżony wyrok, pozostawiając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego do orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 10 października 2018 r. Sąd Apelacyjny w (…), na skutek apelacji pozwanego A. W., uchylił wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia 10 października 2017 r. w sprawie z powództwa Z. Z. i S. Z. o zapłatę i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.Sąd Apelacyjny podniósł m.in., że stanowiska stron wskazywały na celowość odwołania się w okolicznościach sprawy do art. 871 k.c., jednakże przepis ten nie był wystarczający do rozstrzygnięcia sporu. Sąd Okręgowy nie dokonał tym samym analizy wszystkich zgłoszonych roszczeń pod kątem właściwego dla nich reżimu odpowiedzialności.

Zaniechał też ustalenia, kiedy poszczególne roszczenia stały się wymagalne, co uniemożliwiło Sądowi Apelacyjnemu rozpoznania zgłoszonego w postępowaniu apelacyjnym zarzutu przedawnienia. Sąd Apelacyjny wytknął również, że biegły ujął w swojej opinii roszczenia powodów, co wprawdzie pozwoliło na osiągnięcie określonego wyniku matematycznego, spowodowało jednak, że nie wiadomo, jakie okoliczności faktyczne uzasadniają twierdzenie o istnieniu po stronie pozwanego konkretnego długu. Wychodząc z tych założeń Sąd Apelacyjny uznał, że Sąd Okręgowy nie rozpoznał istoty sprawy.Wyrok Sądu Apelacyjnego zaskarżyli zażaleniem powodowie, zarzucając naruszenie art. 386 § 4 k.p.c. i wnosząc o jego uchylenie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Jeżeli sąd drugiej instancji uchyla wydany przez sąd pierwszej instancji wyrok ze względu na nierozpoznanie istoty sprawy, Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie złożone na podstawie art. 3941 § 11 k.p.c., bada, czy sąd drugiej instancji prawidłowo zastosował art. 386 § 4 k.p.c., tj. czy okoliczności sprawy, przy uwzględnieniu merytorycznego stanowiska sądu drugiej instancji, mieszczą się w kręgu sytuacji polegających na nierozpoznaniu istoty sprawy. Poza zakresem oceny pozostaje natomiast prawidłowość stanowiska co do meritum wyrażonego przez sąd drugiej instancji (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 listopada 2012 r., IV CZ 147/12, OSNC 2013, nr 3, poz. 41, z dnia 28 listopada 2012 r., III CZ 77/12, OSNC 2013, nr 4, poz. 54, i z dnia 17 stycznia 2013 r., III CZ 2/13, niepubl.).W świetle ugruntowanego stanowiska orzecznictwa, do nierozpoznania istoty sprawy dochodzi wtedy, gdy sąd pierwszej instancji nie zbada materialnej podstawy żądania, wychodząc z błędnego założenia, że istnieje przeszkoda unicestwiająca roszczenie albo wykluczająca jego skuteczne dochodzenie (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 9 stycznia 1936 r., C 1839/36, Zb.

Orz. 1936, poz. 315 i z dnia 23 września 1998 r., II CKN 897/97, OSNC 1999, nr 1, poz. 22 oraz postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2013 r., IV CZ 170/12, niepubl., z dnia 14 lutego 2013 r., II CZ 188/12, niepubl., z dnia 3 lutego 2017 r., II CZ 146/17, niepubl., i z dnia 13 października 2017 r., I CZ 90/17, niepubl.). Przesłanka ta dotyczy zatem sytuacji, w których błąd sądu pierwszej instancji lokuje się nie tyle w sferze faktów i dowodów, lecz polega na nieprawidłowym założeniu o istnieniu przeszkody do oceny istoty sprawy.

Przeszkoda ta może mieć swoje źródło nie tylko w prawie materialnym, jak, przykładowo, w razie przedawnienia roszczenia, lecz również w prawie procesowym, co ma miejsce w razie nieprawidłowego przyjęcia istnienia prejudykatu lub nieprawidłowej oceny granic jego mocy wiążącej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 lutego 2017 r., III CZ 63/16, niepubl.).Z materiału sprawy wynikało, że Sąd Okręgowy przeprowadził postępowanie dowodowe m.in. z wykorzystaniem zeznań świadków i opinii biegłego, oraz – przyjąwszy określoną koncepcję prawną, opartą na art. 871 k.c., rozstrzygnął o żądaniu pozwu.

Okoliczność, że w ocenie Sądu Apelacyjnego analiza żądania przez pryzmat art. 871 k.c. nie była wystarczająca, a Sąd Okręgowy nie uwzględnił, że do oceny zgłoszonych roszczeń mogą być miarodajne przepisy regulujące odpowiedzialność kontraktową, deliktową lub bezpodstawne wzbogacenie, nie pozwala przyjąć, że Sąd Okręgowy nie rozpoznał istoty sprawy w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c.Uwagę tę należy odnieść także do zaniechania przez Sąd Okręgowy poczynienia określonych ustaleń faktycznych, istotnych z punktu widzenia Sądu Apelacyjnego (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 5 kwietnia 2017 r., II CZ 4/17, niepubl., z dnia 13 października 2017 r., I CZ 90/17, niepubl. i z dnia 5 października 2018 r., I CZ 86/18, niepubl.).

Według przyjętego w kodeksie postępowania cywilnego modelu apelacji pełnej postępowanie przed sądem drugiej instancji ma charakter merytoryczny i jest kontynuacją postępowania pierwszoinstancyjnego. Sąd drugiej instancji dysponuje zatem – na równi z sądem pierwszej instancji – kompetencją w zakresie gromadzenia i oceny materiału procesowego (art. 382 k.p.c.) (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 31 stycznia 2008 r., III CZP 49/07, OSNC 2008 r., nr 6, poz. 55). Nic zatem nie stało na przeszkodzie, aby w postępowaniu apelacyjnym zostały dokonane ustalenia, które Sąd Apelacyjny uważa za nieodzowne, a ich ocena nastąpiła w zgodzie z właściwą – w przekonaniu Sądu Apelacyjnego – kwalifikacją prawną.Z tych względów, na podstawie art. 39815 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.aj