Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CZ 1/11 Generato dall'IA

Supreme Court allows retrial for forged document claim when new comparative evidence emerges post-judgment.

Numero d'incarto III CZ 1/11
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Parzialmente accolto (Partially Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court overturned the District Court's dismissal of a retrial request, ruling that the lower court erred by failing to consider new evidence. The plaintiffs discovered documents containing a signature after the previous proceedings concluded, which they intended to use as comparative material for a handwriting expert's opinion. The court held that the prior finding of forgery was not a bar to retrial because the new evidence removed the procedural obstacle to testing the signature's authenticity.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

art. 403 § 1 pkt 1 i § 2 k.p.c.; art. 398 § 15 § 1 w zw. z art. 394 § 3 k.p.c.: A claim of document forgery previously rejected as unsubstantiated may serve as a ground for retrial if new evidence emerges that enables the presentation of a handwriting expert's opinion.

Parole chiave

Generato dall'IA
retrial of proceedings forged document handwriting expert opinion new evidence procedural obstacle comparative material Supreme Court ruling

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
art. 403 § 1 pkt 1 i § 2 k.p.c.
podrobionym dokumencie (art. 403 § 1 pkt 1 i § 2 k.p.c.).
art. 398 § 15 § 1 w zw. z art. 394 § 3 k.p.c.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 398 15 § 1 w zw.
art. 410 § 1 k.p.c
skarżący zarzucili naruszenie art. 410
art. 403 § 2 k.p.c
podrobionym dokumencie (art. 403 § 1 pkt 1 i § 2 k.p.c.).
art. 3941 § 3 k.p.c
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 398 15 § 1 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
postanowienie Sądu Najwyższy z dnia 11 stycznia 2001 r., I PKN 703/00
wyrok Sądu Najwyższy z dnia 9 maja 2008 r., II PZ 65/07
wyrok Sądu Najwyższy z dnia 16 maja 2007 r., III CSK 56/07
postanowienie Sądu Najwyższy z dnia 10 lutego 1999 r., II CKN 807/98
postanowienie Sądu Najwyższy z dnia 24 stycznia 2007 r., III CZ 1/07
postanowienie Sądu Najwyższy z dnia 8 kwietnia 2009 r., V CZ 16/09
III CSK 56/07
Supreme Court dismisses appeal for retrial as no statutory ground existed despite formal citation errors.

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III CZ 1/11

POSTANOWIENIE

Dnia 4 lutego 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Hubert Wrzeszcz (przewodniczący)

SSN Teresa Bielska-Sobkowicz

SSA Maria Szulc (sprawozdawca)

w sprawie ze skargi S. W. i T. W.

o wznowienie postępowania prawomocnie zakończonego postanowieniem

z dnia 27 listopada 2009 r. Sądu Okręgowego w K. w sprawie […]

z wniosku S. W. i T. W.

przy uczestnictwie M. A. i innych,

o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez posiadacza samoistnego,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 4 lutego 2011 r.,

zażalenia skarżących na postanowienie Sądu Okręgowego w K.

z dnia 28 października 2010 r.,

uchyla zaskarżone postanowienie i pozostawia Sądowi

Okręgowemu w K. rozstrzygnięcie o kosztach postępowania

zażaleniowego.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 28 października 2010 r. Sąd Okręgowy w K. odrzucił

skargę S. W. i T. W. o wznowienie postępowania prawomocnie zakończonego

postanowieniem tego Sądu z dnia 27 listopada 2009 r. Rozstrzygnięcie to zostało

uzasadnione

brakiem

wskazanej

przez

skarżących

podstawy

wznowienia

postępowania w postaci wykrycia nowych dowodów oraz oparcia orzeczenia na

podrobionym dokumencie (art. 403 § 1 pkt 1 i § 2 k.p.c.). Sąd Okręgowy uznał, że

wprawdzie skarżący wskazali, że już po wydaniu postanowienia z dnia 27 listopada

2009 r. odnaleźli dokumenty podpisane przez B. W., które mógłby stanowić

materiał porównawczy, pozwalający na zbadanie autentyczności jej podpisu na

protokole władających gruntami położonymi we wsi P. z dnia 11 i 12 sierpnia 1968

r., jednakże zarzut fałszu tego dokumentu był już przedmiotem rozpoznania przez

Sąd Okręgowy w sprawie II Ca 1126/09, który uznał go za niezasadny. Odnosząc

się do wniosku skarżących o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego grafologa

wskazał, że nie wykazali oni, iż nie istniała obiektywna możliwość powołania tego

dowodu w poprzednim postępowaniu.

W zażaleniu z dnia 10 grudnia 2010 r. skarżący zarzucili naruszenie art. 410

§ 1 k.p.c. w związku z bezpodstawnym przyjęciem, że okoliczności wskazane

w skardze nie stanowią ustawowej podstawy wznowienia postępowania w sprawie

i

wnieśli

o

uchylenie

zaskarżonego

postanowienia

i zasądzenie

kosztów

postępowania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie jest zasadne.

Okolicznością uzasadniającą, zdaniem skarżących, wznowienie postępowania

w sprawie było wykrycie, po prawomocnym zakończeniu postępowania w sprawie

II CA 1126/09, nowych dowodów w postaci dokumentów podpisanych przez B. W.

Skarżący dążyli do zakwestionowania autentyczności podpisu B. W. na protokole

władających gruntami położonymi we wsi P. z dnia 11 i 12 sierpnia 1968 r. poprzez

przedstawienie tych dokumentów jako materiału porównawczego, który mógłby być

podstawą sporządzenia opinii przez biegłego grafologa. Wiarygodność tego

protokołu jako dowodu była już przez nich podważana w postępowaniu, którego

dotyczy skarga o wznowienie, Sąd Okręgowy nie przychylił się jednak wówczas do

ich twierdzeń z powodu niewykazania, że doszło do podrobienia podpisu B. W.

Dowód z ekspertyzy pisma ręcznego nie został zawnioskowany z powodu braku

materiału porównawczego w postaci innych podpisów B. W. Rozstrzygnięcie Sądu

w przedmiocie zarzutu podrobienia dokumentu było więc wynikiem braku

możliwości weryfikacji podpisu na dokumencie w postępowaniu cywilnym i nie

przesądzało in merito o jego zasadności.

Zauważyć też należy, że protokół, zawierający kwestionowany podpis,

stanowił jeden z istotnych dowodów w sprawie. Sąd Okręgowy przyjął na jego

podstawie, że B. W. nie była samoistną posiadaczką nieruchomości, co stanowiło

w konsekwencji jedną z przyczyn oddalenia wniosku o stwierdzenie nabycia

nieruchomości przez zasiedzenie.

Dokumenty

zawierające

materiał

porównawczy,

mogący

zostać

wykorzystany przez biegłego dla oceny wiarygodności podpisu B. W., posiadały

więc istotne znaczenie z punktu widzenia rozstrzygnięcia wydanego w sprawie.

Mogłyby one bowiem doprowadzić do podważenia wyników postępowania

dowodowego prowadzonego w postępowaniu, którego dotyczy wznowienie.

Dowody powołane przez skarżących jako uzasadnienie wniosku o wznowienie

postępowania mieszczą się tym samym w ramach przesłanki ujętej w art. 403 § 2

k.p.c. (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 11 stycznia 2001 r., I

PKN 703/00, OSNAPiUS 2002, nr 18, poz. 431 oraz z dnia 9 maja 2008 r., II PZ

65/07, OSN ZU 2000/ 17-18/233). W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia

Sąd Okręgowy w żaden sposób nie odniósł się jednakże do tej kwestii, wychodząc

z błędnego założenia, że wcześniejsza ocena wiarygodności podpisu uniemożliwia

dokonanie ponownych ustaleń w tym zakresie. Sąd Okręgowy nie dostrzegł tym

samym, iż wykrycie nowych dowodów doprowadziło do usunięcia przeszkody

uniemożliwiającej przeprowadzenie postępowania dowodowego w przedmiocie

zarzutu fałszu dokumentu w toku poprzedniego postępowania. W uzasadnieniu

zaskarżonego orzeczenia nietrafnie powołany został wyrok Sądu Najwyższego z

dnia 16 maja 2007 r., III CSK 56/07 (niepubl.), dotyczy on bowiem sytuacji, w której

zarzut fałszu dokumentu został uznany we wcześniejszym postępowaniu za

niezasadny z przyczyn merytorycznych, nie zaś z powodu braku możliwości

przeprowadzenia koniecznego w tym zakresie dowodu z opinii biegłego.

Nie można także zgodzić się z twierdzeniem Sądu Okręgowego, że skarżący

nie wykazali, iż powołanie dowodu z opinii biegłego było obiektywnie niemożliwe we

wcześniejszym postępowaniu. O niemożliwości obiektywnej mówić można bowiem

wówczas, gdy niepowołanie dowodu wynikło z opieszałości, zapomnienia lub

zaniedbań skarżących, bądź też z błędnej oceny potrzeby ich powołania (tak Sąd

Najwyższy w postanowieniu z dni 10 lutego 1999 r., II CKN 807/98, nie publ).

Dowód ten musiał być nieujawnialny w poprzednim postępowaniu, strona nie

mogła. więc wiedzieć o jego istnieniu i nie mogła mieć możliwości wykorzystania go

w postępowaniu (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 24 stycznia

2007 r., III CZ 1/07, nie publ. oraz z dnia 8 kwietnia 2009 r., V CZ 16/09, nie publ.

i powołane tam orzecznictwo). Sąd Okręgowy nie zakwestionował zresztą

twierdzeń skarżących, że przyczyną nieprzedstawienia dokumentów w poprzednim

postępowaniu była niewiedza o ich istnieniu. Powołanie dowodu z opinii grafologa

na okoliczność prawdziwości podpisu osoby nieżyjącej na dokumencie

jest

możliwe tylko wtedy, gdy istnieje materiał porównawczy. Z twierdzeń skarżących,

jak również z przebiegu wcześniejszego postępowania przed Sądem Okręgowym

wynika jednak, że skarżący dowiedzieli się o dokumentach zawierających podpis B.

W. już po zakończeniu tego postępowania, odnajdując je przypadkiem w trakcie

porządków. W tych okolicznościach, kierując się obiektywnymi przesłankami, nie

można uznać, by dowody te mogły zostać powołane w toku postępowania, którego

dotyczy

skarga

o

wznowienie.

Reasumując,

można

żądać

wznowienia

postępowania na podstawie art. 403 § 1 pkt 1 i § 2 k.p.c., gdy zarzut fałszu

dokumentu był zgłoszony w dotychczasowym postępowaniu i został uznany przez

sąd za niezasadny, w wypadku wykrycia nowych dowodów umożliwiających

przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego grafologa.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 398 15 § 1 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.

orzeczono jak na wstępie.