Supreme Court dismissed appeal on adverse possession, ruling continuous possession requires uninterrupted control without legal interruption.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the appellant's cassation appeal against the district court's rejection of an adverse possession claim. The appellant argued that a temporary absence abroad did not break the continuity of possession under Civil Code provisions. The court held that possession was interrupted by the appellant's voluntary departure and lack of legal steps to recover control within the statutory period.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 172 k.c.; Art. 345 k.c.: Possession for adverse acquisition requires continuous control; a break in possession caused by voluntary absence abroad constitutes a loss of possession unless legally recovered within the prescribed timeframe.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt III CSK 81/20 POSTANOWIENIE Dnia 18 grudnia 2020 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Roman Trzaskowski w sprawie z wniosku S. B.przy uczestnictwie J. C., L. T., A. G., Z. B., K. B. i Gminy Ł.o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie,na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 18 grudnia 2020 r.,na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w K.z dnia 12 grudnia 2019 r., sygn. akt II Ca (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 12 grudnia 2019 r. Sąd Okręgowy w K. oddalił apelację S. B. od postanowienia Sądu Rejonowego w W., oddalającego jego wniosek o stwierdzenie nabycia przez zasiedzenie własności nieruchomości położonej w S., oznaczonej jako działka nr (…).W skardze kasacyjnej wnioskodawca zarzucił naruszenie art. 172 § 1 w związku z art. 339 w związku z art. 340 w związku z art. 345 k.c. przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przerwa w posiadaniu nieruchomości spowodowana przebywaniem za granicą skutkuje utratą corpus i trwałą utratą posiadania, mimo iż po powrocie z zagranicy posiadacz ponownie objął władztwo nad rzeczą, z czym art. 345 k.c. wiąże domniemanie ciągłości posiadania.W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, wnioskodawca wskazał przyczynę kasacyjną określoną w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Wywiódł, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w zakresie zarzutów dotyczących prawa materialnego w związku ze spełnieniem przez niego przesłanek zasiedzenia określonych w art. 172 k.c. i błędnym przyjęciem przez Sąd odwoławczy, iż posiadanie zależne innego podmiotu wyłącza posiadanie samoistne wnioskodawcy.
Zdaniem skarżącego, Sąd Okręgowy nieprawidłowo przyjął, że przerwa w posiadaniu związana z pobytem w Nowej Zelandii spowodowała utratę przezeń posiadania w tym czasie, podczas gdy po powrocie do kraju w 2011 r. do stycznia 2020 r. wnioskodawca był w posiadaniu spornej nieruchomości, a zgodnie z art. 345 k.c. posiadanie przywrócone poczytuje się za nieprzerwane.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Z art. 3981 § 1 k.p.c. wynika, że skarga kasacyjna przysługuje co do zasady od prawomocnych orzeczeń sądów drugiej instancji, a więc orzeczeń wieńczących dwuinstancyjne postępowanie sądowe, w którym sądy obu instancji dysponują pełną kognicją w zakresie faktów i dowodów.
Jednakże zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania tylko wtedy, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W zamyśle ustawodawcy skarga kasacyjna stanowi zatem nadzwyczajny środek zaskarżenia, którego rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości, wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a mającymi swoje źródło w interesie publicznym, w szczególności przez zapewnienie jednolitej wykładni i stosowania prawa.
Wyłączną podstawą oceny pod kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania są wskazane w niej przyczyny kasacyjne wraz z uzasadnieniem (art. 3984 § 2 k.p.c.).Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., jeżeli zachodzi niewątpliwa, widoczna na pierwszy rzut oka, tj. bez konieczności głębszej analizy, sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 sierpnia 2016 r., II CSK 94/16, nie publ.) i w wyniku takiego naruszenia prawa zapadło w drugiej instancji orzeczenie oczywiście wadliwe (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 15 października 2015 r., III CSK 198/15, nie publ., z dnia 13 kwietnia 2016 r., V CSK 622/15, nie publ., z dnia 2 czerwca 2016 r., III CSK 113/16, nie publ., z dnia 27 października 2016 r., III CSK 217/16, nie publ., z dnia 29 września 2017 r., V CSK 162/17, nie publ., z dnia 7 marca 2018 r., I CSK 664/17, nie publ., z dnia 18 kwietnia 2018 r., II CSK 726/17, nie publ., z dnia 5 października 2018 r., V CSK 168/18, nie publ.).Skarżący nie wykazał, by zaskarżone postanowienie było dotknięte tego rodzaju nieprawidłowościami.
Przede wszystkim, wbrew tezom skarżącego, Sąd odwoławczy nie ustalił, że po powrocie do kraju objął sporną nieruchomość w posiadanie samoistne, a przeciwnie, zauważył, iż po powrocie do kraju nie był postrzegany jako posiadacz samoistny (s. 10 uzasadnienia). Nie można też przyjąć, jak czyni to wnioskodawca, że Sąd ustalił jego posiadanie samoistne w okresie poprzedzającym wyjazd do Nowej Zelandii, skoro wprost wskazał, iż nie da się ustalić, w jakim okresie wykonywał posiadanie samoistne (s. 9 uzasadnienia). Wreszcie trzeba podkreślić, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego wyjaśniono już, że o przywróceniu posiadania w rozumieniu art. 345 k.c. można mówić tylko w razie odzyskania przez posiadacza władztwa nad rzeczą w wyniku skorzystania ze środków prawnych służących do ochrony posiadania, tj. zastosowania dozwolonej samopomocy (art. 343 § 2 k.c.) lub realizacji roszczenia posesoryjnego (art. 344 k.c.).
W konsekwencji uznaje się, że hipotezą art. 345 k.c., oprócz odzyskania posiadania w wyniku zastosowania dozwolonej samopomocy, są objęte:
1) odzyskanie posiadania w wyniku dobrowolnego zwrócenia rzeczy posiadaczowi przed upływem terminu zawitego określonego w art. 344 § 2 k.c., 2) odzyskanie posiadania na podstawie wyroku posesoryjnego, zarówno wykonanego dobrowolnie, jak i w drodze egzekucji, 3) odzyskanie posiadania na podstawie wyroku petytoryjnego, zarówno wykonanego dobrowolnie, jak i w drodze egzekucji - jeżeli powództwo windykacyjne zostało wytoczone przed upływem terminu zawitego określonego w art. 344 § 2 k.c. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 września 2004 r., IV CK 21/04, Biul.SN 2005, nr 2, s. 14).
Chodzi zatem o wszelkie formy odzyskania posiadania w sposób zgodny z prawem, lecz jedynie wówczas, gdy następuje to w rocznym terminie określonym w art. 344 § 2 k.c. albo wprawdzie później, ale w wyniku akcji podjętych przed upływem tego terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 września 2011 r., I CSK 651/10, nie publ.). Jest oczywiste, że w okolicznościach sprawy przesłanki te nie zostały spełnione, zważywszy, iż wnioskodawca utracił posiadanie wskutek wyprowadzenia się do Nowej Zelandii w 1999 r., w związku z czym dobrowolnie zaprzestał wykonywania jakichkolwiek aktów władztwa nad nieruchomością w okresie od 1999 r. do 2011 r., a ponadto w czasie swego pobytu w Nowej Zelandii dążył do pozostania w tym kraju i przez 6 lat sprzeciwiał się wnioskowi o jego ekstradycję do Polski.Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. jw