Supreme Court dismisses cassation appeal for failure to address all substantive appeal grounds regarding testament validity.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the cassation appeal because the Court of Appeal failed to address several critical grounds raised by the appellant in the second instance. The appellant argued that the will was invalid due to lack of capacity, mental state issues, and potential pressure, but the lower court ignored these specific claims. Consequently, the Supreme Court ruled that the procedural violation of omitting these essential arguments justified the dismissal of the appeal.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 378 § 2 k.p.c.; Art. 398 § 15 § 1 k.p.c.; The second-instance court must address all substantive appeal grounds; failure to do so constitutes a procedural violation warranting cassation.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt III CSK 81/07
POSTANOWIENIE
Dnia 22 sierpnia 2007 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Marek Sychowicz (przewodniczący)
SSN Henryk Pietrzkowski
SSN Dariusz Zawistowski (sprawozdawca)
w sprawie z wniosku T.S.
przy uczestnictwie J.S.
o stwierdzenie nabycia spadku,
po rozpoznaniu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu niejawnym
w dniu 22 sierpnia 2007 r.,
skargi kasacyjnej wnioskodawcy
od postanowienia Sądu Okręgowego w Z.
z dnia 9 października 2006 r., sygn. akt [...],
uchyla zaskarżone postanowienie i przekazuje sprawę Sądowi
Okręgowemu w Z. do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia
o kosztach postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy w B. postanowieniem z dnia 30 czerwca 2006 r. stwierdził, że
spadek po O.S. na podstawie testamentu nabyła uczestniczka postępowania J.S..
Testament sporządzony w dniu 20 marca 1998 r. w formie aktu notarialnego w
ocenie Sądu pierwszej instancji odpowiadał wymogom co do formy i trybu jego
sporządzenia. Wnioskodawca nie wykazał zaś istnienia jakiejkolwiek z przesłanek
dla stwierdzenia nieważności testamentu. Przemawiało to za stwierdzeniem
nabycia spadku zgodnie z treścią testamentu sporządzonego przez O.S.
Sąd Okręgowy w Z. po rozpoznaniu apelacji wnioskodawcy oddalił ją
postanowieniem z dnia 9 października 2006 r., podzielając w całości ustalenia
faktyczne, ocenę materiału dowodowego i ocenę prawną wyrażoną przez Sąd
pierwszej instancji.
Skarga kasacyjna wnioskodawcy została oparta o obie podstawy określone
w art. 3093 § 1 k.p.c. W ramach podstawy naruszenia przepisów postępowania
skarżący zarzucił obrazę art. 378 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., a w ramach
podstawy naruszenia prawa materialnego obrazę art. 1010 i 954 § 1 pkt 1 i 3 k.c.
W oparciu o te zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia
i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Z. do ponownego rozpoznania,
ewentualnie jego uchylenie i stwierdzenie, że spadek po O.S. nabyli na podstawie
ustawy wnioskodawca i uczestniczka postępowania po ½.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
W skardze kasacyjnej zasadnie zarzucono naruszenie art. 378 § 2 k.p.c.
Przepis ten, który określa granice, w których sąd drugiej instancji rozpoznaje
sprawę, nakłada równocześnie na ten sąd obowiązek rozpoznania apelacji poprzez
odniesienie się do wszystkich zarzutów mających znaczenie dla rozstrzygnięcia
sprawy. Zwracał na to uwagę wielokrotnie w swoich orzeczeniach Sąd Najwyższy
(por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 listopada 2002 r., V CKN 134/00, LEX nr
77047, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2002 r., II CKN 748/00,
LEX nr 55254). Nie ulega zaś wątpliwości, że Sąd Okręgowy w Z. ocenę części
zarzutów zawartych w apelacji wnioskodawcy zupełnie pominął. Wskazuje na to
jednoznacznie już przedstawienie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zakresu
zaskarżenia. Pominięto w nim wyraźnie przytoczenie części zarzutów apelacji tj.
zarzutu sprzeczności istotnych ustaleń sądu z treścią materiału dowodowego oraz
dokonania błędnych ustaleń faktycznych. Natomiast odnotowany przez Sąd drugiej
instancji zarzut naruszenia art. 231 nie został w najmniejszym stopniu rozważony, a
rozpoznanie zarzutu naruszenia art. 233 zostało ograniczone praktycznie do
stwierdzenia, że zarzut ten jest nieusprawiedliwiony. Wskazane wyżej zarzuty
odnosiły się do ustalenia okoliczności faktycznych i związanej z nimi oceny, czy
testatorka była w stanie własnoręcznie podpisać testament, w jakim stanie
psychicznym znajdowała się w chwili sporządzenia testamentu i czy była na nią
wywierana presja przez uczestniczkę postępowania. Ich rozpoznanie było zatem
istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. W tych okolicznościach pominięcie rozpoznania
wskazanych wyżej zarzutów przez Sąd drugiej instancji stanowiło poważne
naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik
sprawy. Z tego względu skarga kasacyjna była uzasadniona i zaskarżone
postanowienie podlegało uchyleniu na podstawie art. 398 15 § 1 k.p.c. Wobec
istnienia podstawy do uwzględnienia skargi kasacyjnej wskazanej w art. 398 3 § 1
pkt 2 k.p.c., bezprzedmiotowe stało się rozpoznanie zawartych w skardze
kasacyjnej także zarzutów naruszenia prawa materialnego, których prawidłowe
zastosowanie
było
uzależnione
od
oceny
okoliczności
skutecznością rozporządzenia testamentowego O.S.
związanych
ze