Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CSK 75/12 Generato dall'IA

Supreme Court dismissed appeal regarding mortgage entry validity after final judgment between original parties only. The court ruled that the final judgment did not bind the mortgagee. The court held that the final judgment between the original parties did not bind the mortgagee, so the mortgage entry remained valid despite the claimants' argument that the property should be free of third-party rights. The court emphasized that the limited jurisdiction of the registry court means it does not review the substantive social compatibility of entries, and the final judgment lacked extended binding force against the mortgagee. The court dismissed the appeal as unfounded, ruling that the final judgment between the original parties did not bind the mortgagee, so the mortgage entry remained valid despite the claimants' argument that the property should be free of third-party rights. The court emphasized that the limited jurisdiction of the registry court means it does not review the substantive social compatibility of entries, and the final judgment lacked extended binding force against the mortgagee. The court dismissed the appeal as unfounded, ruling that the final judgment between the original parties did not bind the mortgagee, so the mortgage entry remained valid despite the claimants' argument that the property should be free of third-party rights. The court emphasized that the limited jurisdiction of the registry court means it does not review the substantive social compatibility of entries, and the final judgment lacked extended binding force against the mortgagee.

Numero d'incarto III CSK 75/12
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the cassation appeal filed by the property owners against a registry entry of a joint mortgage. The owners argued that a final judgment between them and a developer, ordering the sale of the property free of third-party rights, should prevent the mortgagee from having a lien entered. The court ruled that the final judgment lacked extended binding force against the mortgagee and thus did not legally bar the entry. Consequently, the registry court's decision to record the mortgage was upheld as valid and not subject to review under social compatibility principles.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 365 § 1 k.p.c.; Art. 628 § 2 k.p.c.; A final judgment between original parties lacks extended binding force against a third-party mortgagee, allowing the registry to record a joint mortgage ex lege without violating the principle of limited jurisdiction.

Parole chiave

Generato dall'IA
limited jurisdiction registry court extended binding force judgment joint mortgage ex lege social compatibility principle final judgment scope third party rights cassation appeal dismissal

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 365 § 1 k.p.c.
w rozumieniu art. 365 § 1 k.p.c. Nie mógł zatem odnosić skutku prawnego wobec
Art. 628 § 2 k.p.c.
granic obecnego postępowania wieczystoksięgowego w rozumieniu art. 628 8 § 2
Art. 76 ust. 1 u.k.w. i h.
kreowanych ex lege, w tym powstającej na podstawie art. 76 ust. 1 u.k.w. i h.
Art. 90 u.k.w. i h.
formułowania zarzutów naruszenia art. 90 u.k.w. i h.
Art. 5 k.c.
podlega badaniu z punktu widzenia zasad współżycia społecznego (art. 5 k.c.).
Art. 398 § 14 k.p.c.
wnioskodawców jako nieuzasadnioną (art. 39814 k.p.c.).
Art. 102 k.p.c.
kasacyjnego orzeczono przy uwzględnieniu postanowień art. 102 k.p.c.
art. 32 u.k.w.h
102, poz. 1122 ze zm.). Przepisy art. 31 ust. 2 i art. 32 u.k.w.h. nie obejmują praw
art. 5 k.c
podlega badaniu z punktu widzenia zasad współżycia społecznego (art. 5 k.c.).
art. 365 § 1 k.p.c
w rozumieniu art. 365 § 1 k.p.c.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
I C .../08

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III CSK 75/12

POSTANOWIENIE

Dnia 17 stycznia 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Anna Kozłowska (przewodniczący)

SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca)

SSN Bogumiła Ustjanicz

w sprawie z wniosku S. G. i B. G.

przy uczestnictwie Firmy Inwestycyjnej L. S.A. w upadłości likwidacyjnej

w K. i M. Securities Corp.

o wpis,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 17 stycznia 2013 r.,

skargi kasacyjnej wnioskodawców

od postanowienia Sądu Okręgowego w K.

z dnia 27 września 2011 r.,

oddala skargę kasacyjną i nie obciąża wnioskodawców

kosztami postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Wnioskodawcy S. i B. G. (małżonkowie) złożyli wniosek o wpis w księdze

wieczystej odrębnej własności lokalu. Postanowieniem z dnia 14 września 2010 r.

Sąd Rejonowy dokonał wpisu zgodnie z żądaniem wniosku. W wyniku apelacji

uczestnika

postępowania

„M.

Securities

Corporation”

(MCS)

w

zakresie

dotyczącym nieujawnienia w dziale IV księgi wieczystej hipotek (wpisanych na

rzecz uczestnika w treści księgi wieczystej macierzystej Kw nr …) Sąd Okręgowy

postanowieniem z dnia 8 marca 2011 r. uchylił zaskarżone postanowienie i

przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. W ocenie

Sądu Okręgowego, Sąd pierwszej instancji – dokonując wpisu własności na rzecz

wnioskodawców (małżonków) – nie rozważył wpływu treści art. 76 ust. 1 ustawy z

dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece; Dz. U. z 2001 r., nr 124, poz.

1361 ze zm.; cyt. Dalej jako „u.k.w. i h.”). W razie podziału nieruchomości hipoteka

obciążająca dotychczas nieruchomość rozciąga się na wszystkie nieruchomości

utworzone przez podział (hipoteka łączna). Wpis hipoteki łącznej, powstającej ex

lege w wyniku podziału nieruchomości, może nastąpić z urzędu, także po

załatwieniu wniosku o założenie nowej księgi wieczystej dla części obciążonej

nieruchomości.

W dniu 13 maja 2011 r. Sąd Rejonowy dokonał z urzędu wpisu hipoteki

łącznej na rzecz MSC (wierzyciela hipotecznego) do ksiąg wieczystych: /…/.

Postanowienie to zaskarżyli wnioskodawcy w zakresie wpisu hipotek

w księgach wieczystych, wnosząc o jego zmianę poprzez wykreślenie wpisów

hipotek na rzecz MSC w księgach wieczystych wspomnianych wcześniej

i oddalenie wniosku o wpis hipotek w całości, ewentualnie – o uchylenie

zaskarżonego orzeczenia w zakresie wpisów hipotek i przekazanie sprawy Sądowi

pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Skarżący kwestionowali zasadność

wpisu hipoteki na rzecz MSC, ponieważ – ich zdaniem – wpisy takie nastąpiły

niezgodnie z treścią prawomocnego wyroku z dnia 26 lutego 2009 r., (sygn. akt I C

…/08). W wyroku tym stwierdzono, że nabycie nieruchomości lokalowej przez

wnioskodawców ma nastąpić w stanie wolnym od obciążeń oraz praw osób

trzecich.

Sąd Okręgowy oddalił apelację wnioskodawców jako nieuzasadnioną.

Przypomniał o zasadzie ograniczonej kognicji sądów meriti w sprawach o wpis.

Wpis hipoteki łącznej, powstającej ex lege, może nastąpić z urzędu i wpis taki nie

jest ograniczony żadnym terminem. Podstawą tego wpisu (przeniesienia wpisu) jest

art. 24 ust. 3 u. k. w. i h. w zw. z § 11 ust. 2 rozporządzenia z dnia 17 września

2001 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów (Dz. U. nr

102, poz. 1122 ze zm.). Przepisy art. 31 ust. 2 i art. 32 u.k.w.h. nie obejmują praw

kreowanych ex lege, w tym powstającej na podstawie art. 76 ust. 1 u.k.w. i h.

hipoteki łącznej. W takiej sytuacji dochodzi do przeniesienia do nowej księgi

wieczystej wpisu w postaci odpowiednio zmodyfikowanego wpisu, dokonanego już

wcześniej. Ochrona nabywcy nieruchomości (lokalowej), utworzonej przez podział

nieruchomości, wpisanej do nowej lub przyłączonej do innej księgi wieczystej

i wykreślenie z niej bez zgody wierzyciela hipoteki łącznej, może nastąpić już tylko

na podstawie art. 10 ust. 1 u.k.w. i h. Dokonanie wpisu własności lokalu na rzecz

wnioskodawców mogło zatem nastąpić jednocześnie z wpisem hipoteki łącznej na

rzecz wierzyciela hipotecznego (MSC). Prawomocny wyrok z dnia 26 lutego

2009 r. nie stał na przeszkodzie takiemu wpisowi. Uprawnienie wynikające z art. 90

u.k.w. i h. nie stanowi roszczenia i nie może być realizowane w drodze sądowej.

Brak zgody wierzyciela na zwolnienie powoduje obciążenie nabytej części

nieruchomości hipoteką ze skutkami przewidzianymi w art. 76 u.k.w. i h.

W postępowaniu wieczystoksięgowym zasadność dokonywanych wpisów nie

podlega badaniu z punktu widzenia zasad współżycia społecznego (art. 5 k.c.).

W skardze kasacyjnej wnioskodawców podniesiono zarzuty naruszenia art.

365 § 1 k.p.c., art. 6268 § 2 k.p.c. oraz art. 76 i 90 u.k.w. i h. Skarżący wnosili

o uchylenie

zaskarżonego

postanowienia

Okręgowemu do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

i

przekazanie

sprawy

Sądowi

W rozpoznawanej sprawie podstawowe znaczenie ma zarzut naruszenia art.

365 k.p.c. i art. 6268 § 2 k.p.c. Chodzi mianowicie o zakres kognicji sądu

w postępowaniu wieczystoksięgowym oraz o prawne znaczenie prawomocnego

wyroku Sądu Okręgowego z dnia 26 lutego 2009 r. (sygn. akt – IC …/98).

W wyroku tym nakazano stronie pozwanej F. J. „L.” SA (obecnemu uczestnikowi

postępowania wieczystoksięgowego w upadłości) złożenie oświadczenia woli w

postaci ustanowienia odrębnej własności lokalu, bliżej oznaczonego w sentencji

wyroku,

sprzedanie

tej

nieruchomości

lokalowej

wnioskodawcom

z

tym

zastrzeżeniem, że nabycie nieruchomości następuje „w stanie wolnym od obciążeń

oraz praw i roszczeń osób trzecich” (pkt I wyroku).

Skarżący bronią stanowiska, że wspomniany prawomocny wyrok, zapadły

przeciwko upadłemu kontrahentowi, tworzy taki stan prawny, iż wyłączona powinna

być dopuszczalność dokonywania w księdze wieczystej, dotyczącej nieruchomości

lokalowej, wpisów obciążających tę nieruchomość (wpisów hipoteki) na rzecz

wierzyciela

hipotecznego,

uczestnika

postępowania

wieczystoksięgowego.

W związku z tym wnioskodawcy (właściciele nieruchomości lokalowej) kwestionują

wpis hipoteki łącznej na rzecz MSC (uczestnika postępowania), dokonany w dniu

13 maja 2011 r.

Stanowisko skarżących nie jest uzasadnione.

Sąd Okręgowy trafnie skoncentrował się na określeniu dopuszczalnych

granic obecnego postępowania wieczystoksięgowego w rozumieniu art. 628 8 § 2

k.p.c.

Sąd

ten

wyjaśnił,

że

postępowanie

rozpoznawcze,

zakończone

prawomocnym wyrokiem z dnia 26 lutego 2009 r., toczyło się między

wnioskodawcami (powodami) i ich kontrahentem jako pozwanym. Zapadły w tym

sporze wyrok służyć miał urzeczywistnieniu uprawnień powodów wynikających

wobec pozwanego dewelopera z odpowiedniej umowy, zawierającej obowiązek

wyodrębnienia własności lokalu i przeniesienia jego własności (z odpowiednimi

prawami związanymi) na rzecz wnioskodawców (obowiązek kontraktowy skuteczny

inter partes). Wspomniany wyrok nie korzystał z tzw. rozszerzonej prawomocności

w rozumieniu art. 365 § 1 k.p.c. Nie mógł zatem odnosić skutku prawnego wobec

wierzyciela hipotecznego (MSC) i tym samym nie mógł stanowić przeszkody

prawnej w dokonaniu wpisu hipoteki łącznej z urzędu na nieruchomości lokalowej

wnioskodawców.

Nie było zatem podstaw do twierdzenia, że naruszone zostały przepisy art.

6288 § 2 k.p.c., art. 365 § 1 k.p.c. i art. 76 u.k.w. i h. w poprzednim brzmieniu.

Trafnie zauważył Sąd Okręgowy, że zasadność wpisów do księgi wieczystej

w postępowaniu wieczystoksięgowym (także wpisów hipoteki łącznej) nie podlega

badaniu z punktu widzenia zasad współżycia społecznego (art. 5 k.c.). Dzieje się

tak z racji właśnie ograniczonej kognicji sądu tym postępowaniu i sformalizowanego

jego toku. Tym bardziej nie przekonuje nader uogólniona argumentacja skarżących

w tym zakresie, Sąd Okręgowy trafnie też wyjaśnił, dlaczego brak było podstaw do

formułowania zarzutów naruszenia art. 90 u.k.w. i h.

Z przedstawionych względów Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną

wnioskodawców jako nieuzasadnioną (art. 39814 k.p.c.). O kosztach postępowania

kasacyjnego orzeczono przy uwzględnieniu postanowień art. 102 k.p.c.