Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CSK 444/06 Generato dall'IA

Supreme Court remands case for retrial due to failure to apply conflict of laws rules for jurisdiction.

Numero d'incarto III CSK 444/06
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Parzialmente accolto (Partially Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court of Poland quashed the appellate court's dismissal of the plaintiff's claim for damages against Turkish company directors. The lower courts incorrectly assumed jurisdiction based solely on the alleged debt's origin in Poland without first determining the applicable law. The Supreme Court ruled that jurisdiction under Article 1103(3) of the Civil Procedure Code requires analyzing foreign conflict rules to identify the place of performance under the applicable substantive law. Consequently, the case was remanded to the appellate court for a proper analysis of the nature of the claim and the relevant foreign legal provisions.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 1103 pkt 3 k.p.c.; Art. 25-31 ppm: When determining jurisdiction based on the place of performance of an obligation, the court must first ascertain the applicable law through conflict of laws rules; if the applicable foreign law designates a different place of performance, that place determines Polish jurisdiction.

Parole chiave

Generato dall'IA
jurisdiction place of performance conflict of laws rules applicable substantive law foreign conflict rules civil procedure code remand for retrial international civil procedure

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 1103 pkt 3 k.p.c.
(art. 1103 pkt 3 k.p.c.), mając jednocześnie na względzie uregulowanie przyjęte
Art. 25-31 ppm
Przepisy art. 25 -31 ppm zawierają normy kolizyjne stanowiące
Art. 4 ppm
i zastosowanie oraz art. 45 k.p.c.
Art. 1099 k.p.c.
należało, że Sąd Apelacyjny, odrzucając pozew naruszył art. 1099 k.p.c., który do
Art. 45 k.p.c.
i zastosowanie oraz art. 45 k.p.c. przez jego niezastosowanie, a także naruszenia
Art. 454 § 1 i 2 k.c.
art. 454 § 1 i 2 k.c. przez niewłaściwe zastosowanie - w której skarżący wnosił
art.1103 pkt 3 k.p.c
Skoro zgodnie z art.1103 pkt 3 k.p.c.
art.1099 k.p.c
naruszenia przepisów art.1103 pkt 3 i art.1099 k.p.c.
art. 45 k.p.c
i zastosowanie oraz art. 45 k.p.c.
art. 39815 k.p.c
Należało zatem orzec, jak wyżej (art. 39815 k.p.c.).

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
I CKN 1180/00 (OSNC 2001, nr 7-8, poz.12)
2001 r., I CKN 1180/00 (OSNC 2001, nr 7-8, poz.12), stwierdzając, że w wypadku,

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III CSK 444/06

POSTANOWIENIE

Dnia 19 czerwca 2007 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Teresa Bielska-Sobkowicz

SSN Marian Kocon

w sprawie z powództwa P. S.A. w K.

przeciwko S.K. i in. ,

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 19 czerwca 2007 r.,

skargi kasacyjnej strony powodowej

od postanowienia Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 23 maja 2006 r.,

Uchyla

zaskarżone

postanowienie

i

przekazuje

sprawę

Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania

i

rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy w K. postanowieniem z dnia 10 marca 2006 r., nie

podzielając zarzutu braku jurysdykcji krajowej, oddalił

o odrzucenie

wniosek

pozwanych

pozwu. Stwierdził, że strona powodowa jako akcjonariusz trzech

spółek w Istambule (Turcja) dochodzi od pozwanych jako członków zarządów tych

spółek odszkodowania za szkodę polegającą na pozbawieniu jej w latach 2003 –

2004 należnych dywidend od posiadanych akcji - wskutek nienależytego

sprawowania przez pozwanych zarządu w tych spółkach, mającego charakter

zawinionego i bezprawnego działania. W ocenie Sądu Okręgowego roszczenie

strony powodowej ma charakter długu oddawczego wynikającego z zobowiązania

powstałego w związku z prowadzeniem przedsiębiorstwa wierzyciela, a więc strony

powodowej mającej siedzibę w Polsce. Skoro zgodnie z art.1103 pkt 3 k.p.c.

jurysdykcja sądów polskich jest uzasadniona, gdy zobowiązanie powstało albo ma

być

wykonywane

w

Polsce,

to

zarzut

braku

jurysdykcji

krajowej

jest

nieuzasadniony.

Sąd

Apelacyjny,

w

następstwie

rozpoznania

zażalenia

pozwanych,

postanowieniem z dnia 23 maja 2006 r. zmienił postanowienie Sądu Okręgowego i

pozew odrzucił. Sąd ten uznał, że skoro podstawą powództwa jest twierdzenie o

popełnieniu deliktu na terytorium Turcji, a zatem zobowiązanie nie powstało w

Polsce, nie może też być wykonywane w Polsce, to brak jest podstaw do

„przyjmowania właściwości sądu polskiego w oparciu o przepis art.1103 pkt 3

k.p.c.”. Gdyby nawet przyjąć, że zobowiązanie ma być wykonywane w Polsce, to

w świetle przepisów o właściwości (art. 27, 28, 31 i 35 k.c.) „nie istnieje możliwość

ustalenia sądu miejscowo właściwego

w Polsce, co oznacza, że w sprawie

zachodzi pierwotny brak jurysdykcji krajowej”.

Rozpoznając skargę kasacyjną strony powodowej - opartą na podstawie

naruszenia przepisów art.1103 pkt 3 i art.1099 k.p.c. przez błędną ich wykładnię

i zastosowanie oraz art. 45 k.p.c. przez jego niezastosowanie, a także naruszenia

art. 454 § 1 i 2 k.c. przez niewłaściwe zastosowanie - w której skarżący wnosił

o uchylenie

zaskarżonego

postanowienia

i

przekazanie

sprawy

Sądowi

Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kwestia, czy zobowiązanie, z którego strona powodowa dochodzi

roszczenia, ma być wykonywane w Polsce, wymaga ustalenia, w oparciu o jakie

prawo należy je oceniać. Dla międzynarodowych stosunków majątkowych

w zakresie prawa cywilnego prawo właściwe określa ustawa z dnia 12 listopada

1965 r. - Prawo prywatne międzynarodowe, dalej jako: „ppm” (Dz. U. Nr 46, poz.

290 ze zm.). Przepisy art. 25 -31 ppm zawierają normy kolizyjne stanowiące

podstawę ustaleń co do prawa właściwego dla zobowiązań; są to normy odrębne

dla zobowiązań wynikających z czynności prawnych, w tym zobowiązań umownych

oraz odrębne dla zobowiązań nie wynikających z czynności prawnych. Sąd w celu

ustalenia prawa właściwego powinien zatem w pierwszej kolejności przesądzić

w sposób jednoznaczny o rodzaju roszczenia będącego przedmiotem sporu.

Kwestia ta nie została definitywnie rozstrzygnięta, skoro żądanie strony powodowej

określone zostało przez Sąd Okręgowy jako „dług pieniężny”, natomiast sąd

Apelacyjny zakwalifikował je jako roszczenie z czynu niedozwolonego, nie

wskazując przesłanek, które uzasadniałyby taką kwalifikację. Właściwa w tym

zakresie ocena możliwa jest po szczegółowym przeanalizowaniu twierdzeń strony

powodowej, w oparciu o które dochodzone jest roszczenie. Dopiero po

przesądzeniu tej kwestii Sąd Apelacyjny powinien – w oparciu o normy kolizyjne

ppm – ustalić prawo właściwe dla oceny miejsca wykonania zobowiązania

(art. 1103 pkt 3 k.p.c.), mając jednocześnie na względzie uregulowanie przyjęte

w art.4 ppm. Dokonując oceny z punktu widzenia uregulowania przyjętego w art.

1103 pkt 3 ppm nie można zatem poprzestać na zbadaniu jedynie polskiego prawa

materialnego. W wypadku uznania, że strona powodowa

wywodzi roszczenie

z czynu niedozwolonego i ustalenia, że czyn ten popełniony został w Turcji, co

oznacza, że prawem właściwym jest prawo tureckie (art. 31 § 1 ppm), koniecznym

staje się sprawdzenie, czy w prawie tureckim nie ma norm kolizyjnych odsyłających

do innego prawa obcego. Brak takiego odesłania oznacza konieczność ustalenia

w oparciu o normy prawa tureckiego miejsca wykonania zobowiązania, jako

okoliczności decydującej o jurysdykcji sądu polskiego (art.1103 pkt 3 k.p.c.).

Na konieczność badania jurysdykcji krajowej przy zastosowaniu przytoczonych

reguł postępowania wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 5 stycznia

2001 r., I CKN 1180/00 (OSNC 2001, nr 7-8, poz.12), stwierdzając, że w wypadku,

gdy cudzoziemiec pozwany w Polsce o wykonanie zobowiązania nie wynikającego

z czynności prawnej nie przebywa w Polsce, ani nie ma miejsca zamieszkania

w Polsce, sąd polski, badając jurysdykcję krajową, uwzględnia treść właściwego

obcego praw materialnego i ustala, w jaki sposób reguluje ono miejsce powstania

albo wykonania tego zobowiązania (art.1103 pkt 3 k.p.c.). Wobec tego, że Sąd

Apelacyjny zaniechał zbadania tych okoliczności, które z punktu widzenia

zastosowania art.1103 pkt 3 k.p.c. mają decydujące znaczenie, zarzut naruszenia

tego przepisu przez jego zastosowanie, uznać należało za usprawiedliwiony.

Badanie jurysdykcji krajowej z punktu widzenia możliwości ustalenia

sądu miejscowo właściwego w Polsce, które doprowadziło Sąd Apelacyjny do

stwierdzenia, że w sprawie zachodzi „pierwotny brak jurysdykcji krajowej”, nie

znajduje żadnego uzasadnienia.

Już z tych względów, nie odnosząc się do pozostałych zarzutów

zawartych w skardze kasacyjnej, bowiem ich ocena byłaby przedwczesna, przyjąć

należało, że Sąd Apelacyjny, odrzucając pozew naruszył art. 1099 k.p.c., który do

ustaleń dokonanych w sprawie nie mógł mieć zastosowania.

Należało zatem orzec, jak wyżej (art. 39815 k.p.c.).

db