Supreme Court allows partial claim for lost rent, ruling damages must reflect reasonable landlord actions.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court partially allowed the plaintiff's cassation appeal, overturning the appellate court's decision on the specific rent loss amount. The appellate court had awarded damages for over 11 years of lost rent based solely on the defendant's failure to restore the property. The Supreme Court ruled that the defendant is only liable for normal consequences and that the plaintiff could have reasonably attempted to rent the property if the defendant had restored it, thus limiting the recoverable damages.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 361 § 1, 2 k.c.; Damages for lost rent are limited to normal consequences and must account for the possibility that the injured party could have mitigated losses by taking reasonable actions to mitigate the damage.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt III CSK 389/15 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 listopada 2016 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maria Szulc (przewodniczący)SSN Marian Kocon (sprawozdawca)SSN Barbara Myszka w sprawie z powództwa W. R. następcy prawnego M. R.przeciwko D. S.o zapłatę,po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 30 listopada 2016 r.,skargi kasacyjnej pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]z dnia 29 października 2012 r., sygn. akt I ACa […], uchyla zaskarżony wyrok w punktach 1a (pierwszym "a") i 2 (drugim) odnośnie do kwoty 367546,47 (trzysta sześćdziesiąt siedem tysięcy pięćset czterdzieści sześć i 47/100) złotych oraz w punktach 1b (pierwszym "b"), 3 (trzecim), 4 (czwartym), i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Apelacyjnemu w […] do ponownego rozpoznania oraz orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny w […] wyrokiem z dnia 29 października 2012 r. oddalił apelację pozwanej M. S. od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 25 maja 2012 r. odnośnie do kwoty 367546,47 zł zasądzonej od pozwanej na rzecz D. S. tytułem utraty pożytków z wynajmu nieruchomości położonej w R., tj. części mieszkalnej budynku mieszkalno - warsztatowego, budynku gospodarczo - magazynowego, garażu blaszanego (290360 zł), a także powierzchni warsztatu (77186,47 zł). U podłoża tego rozstrzygnięcia legł pogląd, że powódka poniosła szkodę na skutek nie wykonania przez pozwaną prawomocnego wyroku nakazującego przywrócenie w określonym zakresie tejże nieruchomości do stanu poprzedniego.
Skarga kasacyjna pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego oddalającego apelację od zasądzonego odszkodowania z tytułu utraconego czynszu - oparta na podstawie pierwszej z art. 3983 k.p.c. - zawiera zarzut naruszenia art. 361 § 1, 2, i zmierza do uchylenia tego wyroku w tym zakresie oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Sąd Apelacyjny aprobował stanowisko, że dokonane przez skarżącą zniszczenia pomieszczeń nieruchomości położonej w R. oraz zaniechanie przywrócenia tych pomieszczeń do stanu poprzedniego zgodnie z prawomocnym wyrokiem sądowym uniemożliwiły oddanie ich w najem czy dzierżawę, przez co powódka utraciła korzyści w postaci czynszu jaki mogłaby uzyskać w okresie przeszło 11 lat objętych żądaniem pozwu.Zgodnie z art. 361 k.c. zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła.
W powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. W sprawie chodzi o straty wynikające z niemożliwości uzyskania czynszu najmu. Nie budzi wątpliwości, co zresztą przyznaje skarżąca, że zaniechanie pozwanej przywrócenia do stanu poprzedniego nieruchomości w R. uniemożliwiło powódce osiągnięcie pełnego dochodu z tytułu wynajmu pomieszczeń tej nieruchomości, niemniej niepodobna pominąć, że chodzi o utracony czynsz za okres przeszło 11 lat, w którym powódka miała możliwość dysponowania nieruchomością, a więc, jak można założyć, podjęcia działań zmierzających do pobierania z niej dochodów.
Nie sposób bowiem zwolnić właściciela (i zarazem posiadacza) nieruchomości od racjonalnego nią gospodarowania. Odszkodowanie nie może przekroczyć rozmiarów szkody. Ustosunkowanie się do istnienia szkody z tytułu utraconego czynszu wymaga indywidualnej oceny, uwzględniającej okoliczności towarzyszące możliwości wynajmowania konkretnego lokalu. Pozostaje zatem kwestią konkretnych ustaleń, czy na rynku najmu lokali powódka, przy uwzględnieniu jej sytuacji osobistej i majątkowej, mogła bez przywrócenia przez skarżącą stanu poprzedniego nieruchomości podjąć działania zmierzające do znalezienia najemcy, choćby oferując rozliczenie niezbędnych nakładów w czynszu za kolejne miesiące.
Inaczej, czy zaniechanie skarżącej w istocie uniemożliwiło powódce uzyskanie jakiegokolwiek dochodu z nieruchomości położnej w R..Sąd Apelacyjny pominął powyższe okoliczności, które winien był poddać swej ocenie z punktu widzenia wskazanych zasad, przez co naruszył przepisy art. 361 § 1 i 2 k.c. Z tych względów zaskarżony wyrok nie mógł się ostać i dlatego Sąd Najwyższy orzekł, jak w wyroku. awjw