Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CSK 338/08 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses appeal on inheritance form, rejecting conflict of laws argument regarding will validity.

Numero d'incarto III CSK 338/08
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the cassation appeal filed by a beneficiary against a lower court's ruling that a foreign will was valid. The appellant argued that the Hague Convention on the Law Applicable to Wills required the will to be treated as a legacy rather than a testament. The court rejected this, holding that the Convention's multiple connecting factors do not create an exclusive rule excluding other provisions and that the will's broad scope confirmed its testamentary nature.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 1 ust. 1 lit. e Konwencji z dnia 5 października 1961 r. w sprawie prawa właściwego w sprawach testamentów; Art. 8 Konwencji z dnia 5 października 1961 r. w sprawie prawa właściwego w sprawach testamentów: The multiple connecting factors in the Hague Convention on Wills do not establish an exclusive rule excluding other provisions, and the Convention's broad scope aims to maximize the protection of the testator's last will.

Parole chiave

Generato dall'IA
Hague Convention on Wills conflict of laws rules form of will validity testamentary disposition legacy vs testament supreme court cassation inheritance law Poland

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 1 ust. 1 lit. e Konwencji z dnia 5 października 1961 r. w sprawie prawa właściwego w sprawach testamentów
naruszenie art. 1, 6 i 8 Konwencji dotyczącej kolizji praw w przedmiocie formy
Art. 8 Konwencji z dnia 5 października 1961 r. w sprawie prawa właściwego w sprawach testamentów
Zgodnie z art. 8 Konwencji, jej
art. 948 k.c.
284, określanej dalej jako Konwencja), art. 948 i 961
art. 961 k.c.
art. 233 k.p.c.
k.c. oraz art. 233 k.p.c.
art. 3983 § 3 k.p.c.
Zgodnie z art. 3983§3 k.p.c., podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być
art. 398 § 14 k.p.c.
Zgodnie z art. 3983§3 k.p.c., podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być
art. 233 k.p.c
k.c. oraz art. 233 k.p.c.
art. 3983§3 k.p.c
Zgodnie z art. 3983§3 k.p.c., podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być
art. 949 k.c
rozrządzenie jest testamentem, przy jednoczesnym ominięciu rygorów art. 949 k.c.,

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III CSK 338/08

POSTANOWIENIE

Dnia 15 maja 2009 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Marian Kocon (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Józef Frąckowiak

SSN Hubert Wrzeszcz

w sprawie z wniosku Prokuratora Okręgowego w K.

przy uczestnictwie J.O., [...]

o zmianę postanowienia o stwierdzenie nabycia spadku,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 15 maja 2009 r.,

skargi kasacyjnej uczestnika J.O.

od postanowienia Sądu Okręgowego w K.

z dnia 18 czerwca 2008 r., sygn. akt [...],

oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 18 czerwca 2008 r. Sąd Okręgowy w K. oddalił

apelacje [...] i J.O. od postanowienia Sądu Rejonowego w K. Tym postanowieniem

Sąd Rejonowy zmienił wcześniejsze postanowienie tegoż Sądu w ten sposób, że

stwierdził, iż spadek po J.R. nabyła w całości i wprost A.S., na podstawie

testamentu z dnia 2 lutego 1966 r. sporządzonego w Wielkiej Brytanii.

W skardze kasacyjnej z dnia 11 września 2008 r. uczestnik J.O. zarzucił

naruszenie art. 1, 6 i 8 Konwencji dotyczącej kolizji praw w przedmiocie formy

rozporządzeń testamentowych sporządzonej w Hadze z dnia 5 października 1961 r.

(Dz. U. z 1969 r. Nr 34 poz. 284, określanej dalej jako Konwencja), art. 948 i 961

k.c. oraz art. 233 k.p.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3983§3 k.p.c., podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być

zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów. Zatem nie podlega

rozpoznaniu w postępowaniu kasacyjnym zarzut naruszenia art. 233 k.p.c.

Trafnie skarżący zarzuca, że w sprawie znajdą zastosowanie przepisy

Konwencji. Konwencja weszła do krajowego systemu prawnego po publikacji

w Dzienniku Ustaw w dniu 16 grudnia 1969 r. Zgodnie z art. 8 Konwencji, jej

regulacje stosuje się do wszystkich wypadków, w których spadkodawca zmarł po jej

wejściu w życie. W rozważanej sprawie spadkodawczyni J.R. zmarła w dniu 19

sierpnia 1980 r., zatem obowiązek zastosowania Konwencji wynika wprost z

cytowanego art. 8.

Błędne niezastosowanie Konwencji przez Sąd Okręgowy nie ma jednak

wpływu na treść rozstrzygnięcia. Skarżący wskazuje, że prawo właściwe dla oceny

formy

rozrządzenia

testamentowego

dotyczącego

nieruchomości

wyznacza

w sposób wyłączny art. 1 pkt e Konwencji. Taki pogląd nie jest trafny. Nie znajduje

uzasadnienia w świetle wykładni językowej jak też funkcjonalnej postanowień

Konwencji. Ustawodawca wprawdzie posłużył się funktorem „albo”, oznaczającym

alternatywę rozłączną, jednak to nie oznacza, że każda z norm kolizyjnych z art. 1

Konwencji stanowi samodzielną regulację wyłączającą zastosowanie pozostałych.

Przy takim rozumieniu, w Konwencji musiałby zostać przewidziany oddzielny

mechanizm

regulujący

nieuchronne

kolizje

i

wskazujący,

które

z

praw

wewnętrznych wskazanych przez poszczególne łączniki z art. 1 Konwencji ma

pierwszeństwo przez innymi. Pogląd skarżącego jest nietrafny jeśli uwzględnić

argumenty natury funkcjonalnej, a zwłaszcza celowościowej. Treść Konwencji

została tak ukształtowana, aby w możliwie szerokim zakresie utrzymać w mocy

dokonane rozrządzenia, stwarzając tym samym warunki do możliwie pełnego

uwzględnienia woli spadkodawcy. Jest to dobrze widoczne w rozważanej sprawie,

skoro spadkodawczyni sporządziła testament przed prawnikiem, w zgodzie

z prawem kraju, w którym funkcjonowała. Miała zatem obiektywne podstawy, aby

myśleć, że jej wola zostanie uszanowana. Właśnie takie sytuacje ma chronić art. 1

Konwencji, przez wprowadzenie szerokiego katalogu norm kolizyjnych. Takie

rozwiązanie wzmacnia bezpieczeństwo prawne oraz maksymalizuje ochronę

ostatniej woli spadkodawcy.

Nie jest trafny zarzut skarżącego, że zakwestionowany testament powinien

być kwalifikowany jako zapis. Brak jest ku temu podstaw w treści rozrządzenia. Nie

ma w nim wyrazu „zapis” lub zbliżonego, nie ma odniesienia się do treści

testamentu. Jednak przede wszystkim trzeba wskazać, że taka kwalifikacja jest nie

do przyjęcia z uwagi na zakres przedmiotowy rozrządzenia, które obejmuje

w zasadzie cały spadek. Prowadzi zatem do tego samego skutku, co przyjęcie, że

rozrządzenie jest testamentem, przy jednoczesnym ominięciu rygorów art. 949 k.c.,

mimo ich niewątpliwej funkcji ochronnej, polegającej na wyraźnym określeniu osoby

uprawnionej do dziedziczenia.

Przyjmując z powyższych względów, że skarga kasacyjna nie ma

uzasadnionych podstaw, orzeczono jak w sentencji (art. 398 14 k.p.c.).