Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CSK 313/07 Generato dall'IA

Supreme Court allows new adverse possession claim after prior dismissal due to changed factual circumstances.

Numero d'incarto III CSK 313/07
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Parzialmente accolto (Partially Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court of Poland allowed the appellant's cassation complaint while dismissing the respondent's appeal. The lower court rejected a new adverse possession claim based on the principle of res judicata from a previous dismissal, which was grounded in the state's prior ownership rights. The court ruled that the prior dismissal was legally binding only regarding the specific factual basis of that time, which had since changed due to the invalidation of an earlier expropriation decision. Consequently, the new claim presented different facts and was not barred by the earlier judgment.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 523 ust. 2 k.p.c.; Art. 366 k.p.c. in conjunction with Art. 13 § 2 k.p.c.: A final ruling dismissing an adverse possession claim binds the court only to the specific factual circumstances existing at the time of that decision; if those circumstances change subsequently, a new claim based on the altered facts is admissible and does not violate the principle of res judicata.

Parole chiave

Generato dall'IA
adverse possession res judicata changed circumstances final ruling binding new factual basis

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 3982 k.p.c.
Skarga kasacyjna wnioskodawcy - oparta na podstawie drugiej z art. 3982 k.p.c. –
Art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c.
zawiera zarzut naruszenia art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. w zw.
Art. 366 k.p.c.
zawiera zarzut naruszenia art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. w zw. z art. 366 k.p.c. w zw. 365
Art. 365 k.p.c.
niż w procesie (art. 365 § 1 k.p.c.) - zależy od charakteru orzeczenia.
Art. 13 § 2 k.p.c.
z art. 13 § 2 k.p.c., i zmierza do uchylenia zaskarżonego postanowienia
Art. 523 zd. pierwsze k.p.c.
chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 523 zd. pierwsze k.p.c.), natomiast
Art. 523 zd. drugie k.p.c.
podstawie art. 523 zd. drugie k.p.c. może dojść w następstwie złożenia wniosku o
art. 3982 k.p.c
Skarga kasacyjna wnioskodawcy - oparta na podstawie drugiej z art. 3982 k.p.c.
art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c
zawiera zarzut naruszenia art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c.
art. 366 k.p.c
zawiera zarzut naruszenia art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. w zw. z art. 366 k.p.c. w zw. 365

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
III CRN 429/72
Najwyższego: z dnia 21 marca 1973 r., III CRN 429/72, OSPiKA 1973, nr 10, poz.
II CKN 172/98
dnia 4 lutego 1999 r., II CKN 172/98, niepubl., i z dnia 22 stycznia 2003 r., IV CKN
IV CKN 1689/00
III CZP 97/02
Supreme Court allows new possession claim after circumstances change, overriding prior dismissal reasoning.

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III CSK 313/07

POSTANOWIENIE

Dnia 2 kwietnia 2008 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Marek Sychowicz (przewodniczący)

SSN Marian Kocon (sprawozdawca)

SSN Krzysztof Strzelczyk

w sprawie z wniosku Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta K.

przy uczestnictwie Fabryki Produktów Chemicznych "L.(...)" S.A. w K. w likwidacji

o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 2 kwietnia 2008 r.,

skargi kasacyjnej wnioskodawcy

od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 23 kwietnia 2007 r., sygn. akt II Cz

(…),

uchyla zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego w K. i oddala zażalenie

uczestnika Fabryki Produktów Chemicznych "L.(...)" S.A. w K. w likwidacji.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy w K. postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2007 r. zmienił

postanowienie Sądu Rejonowego w K. w ten sposób, że odrzucił wniosek Skarbu

Państwa – Prezydenta Miasta K. o stwierdzenie nabycia przez zasiedzenie prawa

własności nieruchomości stanowiącej działkę nr (…) o pow. 21810 m2 oraz działkę nr

(…)/2 o pow. 6670 m2. położonych w K. Sąd uznał, że zachodzi powaga rzeczy

osądzonej, ponieważ we wcześniej wszczętej sprawie przez wnioskodawcę i w sprawie

niniejszej zarówno podstawa faktyczna i prawna żądania wniosku, jak i krąg

uczestników były identyczne.

Skarga kasacyjna wnioskodawcy - oparta na podstawie drugiej z art. 3982 k.p.c. –

zawiera zarzut naruszenia art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. w zw. z art. 366 k.p.c. w zw. 365

k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., i zmierza do uchylenia zaskarżonego postanowienia

oraz oddalenia zażalenia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Na wstępie trzeba zauważyć, że wniosek o stwierdzenie zasiedzenia działek nr

(...) i (…)/2 został oddalony prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 26

września 2002 r. w istocie z tej przyczyny, iż nabycie własności nieokreślonej ich części

przez Skarb Państwa nastąpiło już wcześniej na podstawie decyzji z 1971 r.

wywłaszczającej poprzednich właścicieli. Poza tym, że później nastąpiło prawomocne i

ostateczne wyeliminowanie tej decyzji z obrotu prawnego w wyniku decyzji Ministra

Infrastruktury z dnia 15 czerwca 2005 r. stwierdzającej jej nieważność.

Trzeba w związku z tym przypomnieć, że w postępowaniu nieprocesowym

związanie prawomocnym postanowieniem orzekającym co do istoty sprawy - odmiennie

niż w procesie (art. 365 § 1 k.p.c.) - zależy od charakteru orzeczenia. W wypadku

postanowień uwzględniających żądanie wniosku związanie ma charakter bezwzględny,

chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 523 zd. pierwsze k.p.c.), natomiast

postanowienia oddalające wniosek mogą być zmieniane przez sąd w razie zmiany

okoliczności sprawy, zaszłych po uprawomocnieniu się takiego postanowienia (art. 523

zd. drugie k.p.c.). Przez „okoliczności sprawy” należy przy tym rozumieć stan faktyczny

decydujący o oddaleniu wniosku. Do zmiany prawomocnego postanowienia na

podstawie art. 523 zd. drugie k.p.c. może dojść w następstwie złożenia wniosku o

zmianę poprzedniego postanowienia oddalającego wniosek (zob. postanowienia Sądu

Najwyższego: z dnia 21 marca 1973 r., III CRN 429/72, OSPiKA 1973, nr 10, poz. 196, z

dnia 4 lutego 1999 r., II CKN 172/98, niepubl., i z dnia 22 stycznia 2003 r., IV CKN

1689/00, niepubl., a także uchwałę z dnia 12 marca 2003 r., III CZP 97/02, OSNC 2003,

nr

12,

poz.

160).

Regulacja

ta

ma

charakter

wyjątkowy,

stwarza

bowiem

zainteresowanemu – w razie zmiany okoliczności sprawy - możliwość wystąpienia o

zmianę

prawomocnego

postanowienia

oddalającego

wniosek,

bez

potrzeby

wszczynania nowego postępowania co do tego samego przedmiotu.

W niniejszej sprawie skarżący nie wystąpił z wnioskiem o zmianę prawomocnego

postanowienia oddalającego jego wniosek o zasiedzenie lecz z nowym wnioskiem o

stwierdzenie zasiedzenia.

Przepis art. 523 zd. 2 k.p.c. otwiera wprawdzie możliwość złożenia wniosku o

zmianę prawomocnego postanowienia w razie zmiany okoliczności sprawy, lecz nie

wyklucza tego, aby zainteresowany podmiot zamiast wystąpić z takim wnioskiem

wszczął nowe postępowanie. Sąd nie może z urzędu „potraktować” wniosku o

wszczęcie nowego postępowania jako wniosku o zmianę prawomocnego postanowienia,

a co za tym idzie, Sąd pierwszej instancji w niniejszej sprawie słusznie ocenił ponowny

wniosek o stwierdzenie zasiedzenia jako wniosek inicjujący nowe postępowanie, a nie

jako wniosek o zmianę wcześniejszego prawomocnego postanowienia oddalającego

wniosek o stwierdzenie zasiedzenia.

Sąd Rejonowy w postępowaniu zakończonym prawomocnym postanowieniem z

dnia 26 września 2002 r. wyszedł w istocie rzeczy z założenia, że Skarb Państwa jest

właścicielem objętych wnioskiem działek gruntu wskutek decyzji wywłaszczeniowej,

pomijając granice własności wynikające z tej decyzji, i w związku z tym stanął na

stanowisku, że Skarb Państwa nie nabył własności tych działek przez zasiedzenie

ponieważ to prawo przysługuje mu z innego tytułu. W rezultacie powaga rzeczy

osądzonej postanowienia z dnia 26 września 2002 r. obejmuje wyłącznie rozstrzygnięcie

w postaci oddalenia wniosku o stwierdzenie zasiedzenia z powodu przysługiwania

wnioskodawcy prawa własności z innego tytułu. Sąd Rejonowy bowiem nie rozstrzygał o

tym, czy posiadanie wnioskodawcy miało charakter samoistny czy też niesamoistny oraz

czy upłynął wymagany ustawą termin.

W konsekwencji, o dopuszczalności merytorycznego rozpoznania tego nowego

wniosku o stwierdzenie zasiedzenia przesądza okoliczność, iż po wydaniu poprzedniego

postanowienia oddalającego wniosek o stwierdzenie zasiedzenia zaistniała zmiana

okoliczności faktycznych wynikająca z prawomocnego i ostatecznego wyeliminowania

decyzji z 1971 r., powodująca to, że nowy wniosek dotyczy sprawy mającej inną

podstawę faktyczną, a tym samym sprawy różnej od tej, którą rozstrzygnął sąd

oddalając pierwotny wniosek.

Z powyższych rozważań wynika, że podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut

naruszenia art. 366 w związku z art. 13 § 2 k.p.c. jest uzasadniony. Z tych przyczyn Sąd

Najwyższy orzekł, jak w postanowieniu.