Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CSK 298/08 Generato dall'IA

Supreme Court allows inheritance claim interruption of limitation period even if initial claim amount was lower than final award.

Numero d'incarto III CSK 298/08
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Parzialmente accolto (Partially Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the defendant's cassation appeal regarding the interruption of the limitation period for an inheritance claim. The lower courts held that filing a lawsuit interrupted the limitation period for the entire potential claim, not just the amount initially requested, because the plaintiff could not foresee the final estate value at the time of filing. The court agreed, ruling that the specific nature of inheritance claims means the initial filing interrupts the period for the full potential right, regardless of the specific sum demanded in the complaint.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 123 § 1 pkt 1 k.c.; Art. 123 § 1 pkt 1 k.p.c.: The filing of an inheritance claim interrupts the limitation period for the entire potential right, not merely the amount initially requested, as the plaintiff cannot foresee the final estate value at the time of filing.

Parole chiave

Generato dall'IA
inheritance claim limitation period interruption of time estate value cassation appeal civil procedure code supreme court ruling

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 123 § 1 pkt 1 k.c.
podniosła zarzut naruszenia prawa materialnego: art. 123 § 1 pkt 1 k.c. poprzez
Art. 123 § 1 pkt 1 k.p.c.
Przerwanie biegu przedawnienia na podstawie art. 123 § 1 pkt 1 k.p.c. przez
Art. 398 § 14 k.p.c.
Z powyższych względów na mocy art. 39814 k.p.c.
art. 1007 k.c
względzie art. 1007 k.c., art.
art. 123 k.c
względzie art. 1007 k.c., art. 123 k.c. oraz powołując się na uchwałę Sądu
art. 123 § 1 pkt 1 k.c
podniosła zarzut naruszenia prawa materialnego: art. 123 § 1 pkt 1 k.c.
art. 123 § 1 pkt 1 k.p.c
Przerwanie biegu przedawnienia na podstawie art. 123 § 1 pkt 1 k.p.c.
art. 39814 k.p.c
Z powyższych względów na mocy art. 39814 k.p.c.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
III CZP 130/92
Najwyższego z dnia 22 października 1992 r., III CZP 130/92, OSNC 1993, nr 4,
III CZP 78/84
26 marca 1985 r., III CZP 78/84, OSNCP 1985, nr 10, poz.

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III CSK 298/08

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 17 kwietnia 2009 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Stanisław Dąbrowski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Henryk Pietrzkowski

SSN Wojciech Katner

w sprawie z powództwa M. P.

przeciwko M. P.

o zachowek,

po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Cywilnej

w dniu 17 kwietnia 2009 r.,

skargi kasacyjnej pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego […]

z dnia 16 kwietnia 2008 r.,

oddala skargę kasacyjną; zasądza od pozwanej na rzecz

powoda 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu

kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

M. P. wystąpił z powództwem przeciwko M. P. o zasądzenie kwoty 106.500

zł wraz z ustawowymi odsetkami tytułem zapłaty należnego mu zachowku po matce

M. P., zmarłej dnia 6 stycznia 2003 r. W toku procesu pismem z dnia 24 marca

2006 r. powód ograniczył żądanie pozwu do kwoty 53.250 zł. W kolejnym piśmie z

dnia 4 czerwca 2007 r. rozszerzył żądanie do kwoty 235.000 zł. Pismem z dnia 2

października 2007 r. określił ostatecznie żądanie, domagając się zasądzenia od

pozwanej kwoty 107.500 zł.

Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z dnia 4 grudnia 2007 r. zasądził od pozwanej

na rzecz powoda kwotę 107.500 zł z odsetkami ustawowymi od daty wyroku. W

zakresie w którym powód o graniczył żądania pozwu Sąd umorzył postępowanie,

zaś w pozostałej części powództwo oddalił.

Sąd Okręgowy ustalił między innymi, że testament M. P., w którym

powołano do spadku pozwaną został otwarty i ogłoszony w dniu 20 maja 2003 r.

Odnosząc się do zarzutu pozwanej w przedmiocie przedawnienia roszczenia

powoda w części objętej rozszerzonym żądaniem pozwu Sąd Okręgowy mając na

względzie art. 1007 k.c., art. 123 k.c. oraz powołując się na uchwałę Sądu

Najwyższego z dnia 22 października 1992 r., III CZP 130/92, OSNC 1993, nr 4,

poz. 60, uznał, że roszczenie powoda nie przedawniło się, gdyż bieg przedawnienia

został przerwany wniesieniem pozwu w dniu 22 lipca 2004 r. W ocenie Sądu

Okręgowego

wniesienie

pozwu

spowodowało

przerwanie

biegu

terminu

przedawnienia nie tylko do wysokości roszczenia zgłoszonego w pozwie, lecz

w każdej wysokości.

Apelację pozwanej od powyższego wyroku Sąd Apelacyjny oddalił wyrokiem

z dnia 16 kwietnia 2008 r. Zdaniem Sądu Apelacyjnego trafnie Sąd Okręgowy

wskazał,

że

wniesienie

pozwu

spowodowało

przerwanie

biegu

terminu

przedawnienia roszczeń z tytułu zachowku w jakiejkolwiek wysokości, a nie tylko w

stosunku do wartości roszczenia zgłoszonego w pozwie. W stanie faktycznym

sprawy nie zaistniało świadome ograniczenie żądania przez powoda. W dniu

wniesienia pozwu powód nie miał wiedzy na temat pełnej wysokości żądania, gdyż

ustalenie wartości udziału w spadku, będącego podstawą obliczenia zachowku

stanowiło przedmiot postępowania dowodowego Sądu pierwszej instancji i

nastąpiło ostatecznie w oparciu o opinię biegłego.

Pozwana wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w części,

w której Sąd ten oddalił apelację ponad kwotę 53.250 zł. W skardze kasacyjnej

podniosła zarzut naruszenia prawa materialnego: art. 123 § 1 pkt 1 k.c. poprzez

jego błędną wykładnię podlegającą na przyjęciu, że wniesienie przez powoda

w dniu 22 lipca 2004 r. pozwu spowodowało przerwanie biegu przedawnienia

roszczenia o zapłatę zachowku także co do kwoty roszczenia powoda objętego

rozszerzonym żądaniem pozwu dokonanym w toku procesu już po upływie trzech

lat od dnia otwarcia spadku, a nie tylko w stosunku do wartości roszczenia

zgłoszonego w pozwie przed upływem trzech lat od dnia otwarcia spadku czyli

przed upływem terminu przedawnienia, co w konsekwencji doprowadziło do

niewłaściwego zastosowania przez Sąd drugiej instancji tego przepisu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Przerwanie biegu przedawnienia na podstawie art. 123 § 1 pkt 1 k.p.c. przez

wniesienie pozwu następuje na ogół w granicach żądania pozwu. Jeżeli więc

powód dochodzi pozwem części roszczenia, to wniesienie pozwu nie przerywa

biegu przedawnienia co do tej części roszczenia, która nie jest objęta pozwem.

Przerwanie

przedawnienia

rozszerzonego

roszczenia

następuje

z

chwilą

rozszerzenia powództwa w sposób prawem przewidziany.

Jednakże, jeżeli chodzi o przedawnienie roszczenia o zachowek należy

wziąć pod uwagę specyfikę tej instytucji. Zachowek stanowi odpowiedni ułamek

udziału spadkowego. Dla ustalenia wartości udziału spadkowego konieczne jest

ustalenie wartości spadku. Wartość spadku ustala się według cen z chwili

orzekania o zachowku (uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia

26 marca 1985 r., III CZP 78/84, OSNCP 1985, nr 10, poz. 147).

Oczywistym jest, że w czasie wnoszenia pozwu powód nie może przewidzieć

cen, które będą w chwili orzekania. Z tego względu podanie w pozwie kwoty, która

ostatecznie okaże się niższa od wartości w chwili orzekania przysługującego mu

zachowku nie może być uważane za dochodzenie części roszczenia. W sytuacji,

w której jak w niniejszej sprawie powód dochodził całości zachowku zmiany

w zakresie żądanej

kwoty w istocie nie były zmianami co do roszczenia

o zachowek. Wbrew stanowisku skarżącej uznać należy za trafny pogląd Sądu

Apelacyjnego że wniesienie pozwu z żądaniem zapłaty zachowku przerywa bieg

przedawnienia roszczenia o zachowek nawet jeżeli ostatecznie żądana kwota

zachowku okaże się wyższa od sformułowanej w p ozwie.

Z powyższych względów na mocy art. 39814 k.p.c. Sąd Najwyższy orzekł jak

w sentencji wyroku.