Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CSK 286/16 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses appeal claiming nationalization proceedings constitute force majeure for adverse possession.

Numero d'incarto III CSK 286/16
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the cassation appeal filed by individuals against a lower court's rejection of their adverse possession claim. The appellants argued that ongoing nationalization proceedings prevented them from effectively claiming their property rights, constituting force majeure under civil law. The court rejected this, ruling that the legal issue was not significant enough to warrant cassation review and that the lower court correctly applied established case law requiring an individual assessment of the owner's situation.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 121 pkt 4 k.c.; Art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.: The concept of force majeure in adverse possession cases requires an individual assessment of the owner's specific circumstances and cannot be generalized based on ongoing administrative proceedings alone.

Parole chiave

Generato dall'IA
adverse possession force majeure nationalization proceedings cassation appeal significant legal issue

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 121 pkt 4 k.c.
Art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.
Art. 3989 § 2 k.p.c.
Art. 520 § 3 k.p.c.
3989 § 2 k.p.c.), o kosztach rozstrzygając na podstawie art. 520 § 3 w związku z art.
Art. 13 § 2 k.p.c.
520 § 3 w związku z art. 13 § 2, art.
Art. 391 § 1 k.p.c.
13 § 2, art. 391 § 1 i art.
Art. 39321 k.p.c.
391 § 1 i art. 39321 k.p.c.jw
art. 121 pkt 4 k.c
art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c
art. 3989 § 2 k.p.c

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
I CKN 987/98
I CKN 987/98, nie publ., uchwała Sądu Najwyższego z dnia 24 listopada 2000 r., III CZP 37/00, OSNC 2001, nr 4, poz.
III CZP 37/00
Failure to issue prepayment regulations for pre-war bonds is not force majeure under civil code force majeure provisions.
IV CKN 195/01
Court allows claim suspension due to administrative decision blocking statutory right enforcement.
III CZP 30/07
State possession via public power may be independent possession for adverse possession if owner could not effectively claim return.
II CSK 241/08
Supreme Court remands case to lower court regarding adverse possession claim against State due to lack of political reasons for inaction.
II CSK 144/11
Supreme Court dismisses appeal upholding adverse possession claim against State after 60-year inactivity. State failed to prove title transfer, allowing acquisition by spouses. Court rejects state's inactivity defense due to lack of legal basis.
IV CSK 286/11
Supreme Court remands acquisition of state property case for retrial regarding prescription period calculation. State's possession before 1958 law and post-1958 law periods must be evaluated separately. Court found insufficient evidence of owner's inability to recover property. Case requires further analysis of prescription start date and interruption events.
I CSK 619/12
Supreme Court quashes lower court decision on adverse possession, remanding case to correct legal interpretation of force majeure and good faith.
I CSK 716/12
Supreme Court remands case to lower court regarding adverse possession by public utility without establishing legal impediment to claimants.

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III CSK 286/16 POSTANOWIENIE Dnia 17 stycznia 2017 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Gudowski w sprawie z wniosku Gminy Miasta T.‎przy uczestnictwie J. K., G. B., J. S., Z. S. i Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta T.‎o zasiedzenie,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 17 stycznia 2017 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej uczestników J. K., G. B., J. S. i Z. S.od postanowienia Sądu Okręgowego w T.‎z dnia 7 kwietnia 2016 r., sygn. akt I Ca (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od uczestników J. K., G. B., J. S. i Z. S. solidarnie na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej kwotę 2400 zł (dwa tysiące czterysta zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2016 r. - w sprawie o zasiedzenie nieruchomości - Sąd Okręgowy w T. oddalił apelację uczestników J. K., G. B., J. S. i Z. S. od postanowienia Sądu Rejonowego w T. z dnia 18 listopada 2015 r. Uczestnicy wnieśli skargę kasacyjną, wskazując na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego pojęcia „siła wyższa” i kwestii, czy w przypadku prowadzonego postępowania nacjonalizacyjnego, w którym nie zostało wydane orzeczenie właściwego ministra o zatwierdzeniu protokołu zdawczo-odbiorczego, niewydanie takiego orzeczenia wpływa na bieg terminu zasiedzenia nieruchomości.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zagadnienie prawne przedstawione w skardze jako „istotne” i przez to mające uzasadniać przyjęcie skargi do rozpoznania dotyczy wykładni pojęcia „siła wyższa”, użytego w art. 121 pkt 4 k.c., ale w istocie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie - w okolicznościach sprawy - czy prowadzenie postępowania nacjonalizacyjnego toczącego się na podstawie ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz.U. z 1946 r., Nr 3, poz. 17 ze zm.) może być zakwalifikowane jako przeszkoda w skutecznym dochodzeniem roszczeń do rzeczy objętych tym postępowaniem.Pojęcie „siła wyższa” było w sprawach o własność nieruchomości toczących się po 1989 r. wielokrotnie wyjaśniane przez Sąd Najwyższy, który przyjął, że jest to obiektywny, o powszechnym zasięgu oddziaływania, niezależny od woli właściciela, wywołany uwarunkowaniami politycznymi stan niemożności efektywnego dochodzenia przez właściciela na drodze prawnej zwrotu rzeczy, stan siły wyższej (zawieszenie wymiaru sprawiedliwości) uniemożliwiający uprawnionemu dochodzenie swych roszczeń przed sądem lub innym organem, co w konsekwencji powoduje nierozpoczęcie lub zawieszenie biegu zasiedzenia.

W orzecznictwie przyjęto równocześnie, że stwierdzenie istnienia takiego stanu w danej sprawie musi się opierać na ocenie indywidualnej sytuacji właściciela (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 października 1998 r. I CKN 987/98, nie publ., uchwała Sądu Najwyższego z dnia 24 listopada 2000 r., III CZP 37/00, OSNC 2001, nr 4, poz. 56, wyrok z dnia 13 grudnia 2001 r., IV CKN 195/01, OSNC 2003, nr 4, poz. 48, uchwała pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 26 października 2007 r., III CZP 30/07, OSNC 2008, nr 5, poz. 43, oraz postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 30 października 2008 r., II CSK 241/08, OSNC-ZD 2010, nr A, poz. 2, z dnia 18 stycznia 2012 r., II CSK 144/11, „Izba Cywilna” 2013, nr 1, s. 44, z dnia 22 lutego 2012 r., IV CSK 286/11, OSNC-ZD, 2013, nr C, poz. 52, z dnia 23 maja 2013 r., I CSK 619/12, „Izba Cywilna” 2015, nr 6, s. 53, i z dnia 29 sierpnia 2013 r., I CSK 716/12, OSNC-ZD 2014, nr D, poz. 66).Sąd Najwyższy przyjmuje zarazem konsekwentnie, że przy ocenie siły wyższej niedopuszczalne są jakiekolwiek uogólnienia; analiza musi opierać się na wnikliwej ocenie indywidualnej sytuacji właściciela oraz okoliczności, w jakich się znajdował.Z tego względu - wobec tak licznych orzeczeń Sądu Najwyższego oraz wyrażonej dyrektywy odnoszenia ocen do konkretnych stanów faktycznych -zagadnienie stawiane przez skarżących nie może być uznane za istotne zagadnienie prawne w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Należy przy tym podkreślić, że Sąd Okręgowy wskazał dorobek orzecznictwa Sądu Najwyższego oraz dokonał oceny zarzutu siły wyższej w konkretnych okolicznościach towarzyszących sprawie, opierając się na dokonanych ustaleniach.

Wynika z nich m.in., że skarżący przez kilkadziesiąt lat nie podejmowali jakichkolwiek działań prawnych dotyczących przedmiotowej nieruchomości, choć korzystali z pomocy ustanowionego pełnomocnika (zarządcy) w Polsce.Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.), o kosztach rozstrzygając na podstawie art. 520 § 3 w związku z art. 13 § 2, art. 391 § 1 i art. 39321 k.p.c.jw