Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CSK 269/06 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses appeal on adverse possession, ruling procedural errors and citation mistakes did not affect the outcome.

Numero d'incarto III CSK 269/06
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the cassation appeal against a lower court's finding that the applicant acquired half of a property through adverse possession. The applicant argued for procedural violations regarding evidence and incorrect statutory citations, but the court found these errors did not alter the established facts or the final decision. Consequently, the appeal was rejected as unfounded because the substantive result remained unchanged despite the cited irregularities.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 172 k.c.; Art. 398 § 1 k.p.c.: A procedural error in citing the correct statute or a failure to exhaust specific evidentiary means does not justify a cassation appeal if the final judgment on the merits remains substantively correct and unaffected.

Parole chiave

Generato dall'IA
adverse possession cassation appeal procedural error statutory citation property acquisition evidence exhaustion substantive outcome

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 172 k.c.
orzeczenia o zasiedzeniu ustawę nową, czyli art. 172 k.c., a nie art.
Art. 50 § 2 dekretu Prawo rzeczowe z dnia 11 października 1946 r.
art. 50 § 2 dekretu o prawie
Art. 299 k.p.c.
Z treści art. 299 k.p.c. wynika, iż dowód
Art. 227 k.p.c.
postępowania cywilnego: art. 299, art. 227, art. 232 zd. 2, art. 233 § 1, art. 316 § 1
Art. 232 k.p.c.
postępowania cywilnego: art. 299, art. 227, art. 232 zd. 2, art. 233 § 1, art. 316 § 1
Art. 316 § 1 k.p.c.
postępowania cywilnego: art. 299, art. 227, art. 232 zd. 2, art. 233 § 1, art. 316 § 1
Art. 391 § 1 k.p.c.
w zw. z art. 391 § 1 i art. 13 § 2 oraz art. 610 w zw. z art. 677 § 1. W ramach
Art. 13 § 2 k.p.c.
391 § 1 i art. 13 § 2 oraz art.
Art. 233 § 1 k.p.c.
postępowania cywilnego: art. 299, art. 227, art. 232 zd. 2, art. 233 § 1, art. 316 § 1
Art. 398 § 3 k.p.c.
jest niedopuszczalne ustawowo (art. 3983 § 3 k.p.c.).
Art. 610 k.p.c.
idzie o zarzut naruszenia art. 610 k.p.c. w zw.
Art. 677 § 1 zd. 2 k.p.c.
z art. 677 § 1 zd. 2 k.p.c.,
Art. 398 § 14 k.p.c.
jest niedopuszczalne ustawowo (art. 3983 § 3 k.p.c.).

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III CSK 269/06

POSTANOWIENIE

Dnia 7 grudnia 2006 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Krzysztof Pietrzykowski (przewodniczący)

SSN Mirosław Bączyk

SSN Antoni Górski (sprawozdawca)

w sprawie z wniosku W. B.

przy uczestnictwie […]

o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie,

po rozpoznaniu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu niejawnym

w dniu 7 grudnia 2006 r.,

skargi kasacyjnej uczestnika M. C.

od postanowienia Sądu Okręgowego w R.

z dnia 9 marca 2006 r.,

oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

Sąd Rejonowy w G. postanowieniem z dnia 9 marca 2006 r. stwierdził, że

wnioskodawca W. B. wraz z żoną T. nabyli przez zasiedzenie z dniem 27 grudnia

1994 r. ½ udziału we współwłasności nieruchomości położonej w S., stanowiącej

działkę oznaczoną nr 282 o pow. 1,02 ha, objętej księgą wieczystą nr […],

prowadzoną przez Sąd Rejonowy w G.

Podstawą tego rozstrzygnięcia były następujące ustalenia:

Przedmiotową nieruchomość nabyli nieformalną umową w 1954 r. rodzice

wnioskodawcy W. i Z. B. W dniu 30 grudnia 1960 r. własność nieruchomości

została przeniesiona na rzecz Z. B. w formie aktu notarialnego darowizny przez jej

rodziców H. i S. D.

Z. B. zmarła w dniu 6 września 1964 r., pozostawiając jako

spadkobierców męża W. oraz dwóch małoletnich synów R. i W. – wnioskodawcę w

sprawie. W. B. ożenił się powtórnie w 1966 r. z J. C., która wraz z dziećmi swoimi z

pierwszego małżeństwa – T. i M. - sprowadziła się na sporną nieruchomość. W

1968 r. małżonkowie W. i J. B. nabyli drugą działkę położoną w S. o pow. 1,35 ha.

Na obie działki otrzymali w postępowaniu uwłaszczeniowym akt własności ziemi z

dnia 21 czerwca 1974 r. W dniu 26 grudnia 1994 r. zmarł R. B., brat

wnioskodawcy. W dniu 9 października 1976 r. wnioskodawca ożenił się z T. C. c. J.

Młodzi małżonkowie zamieszkali na posesji w S. razem z W. i J. B. Razem też z

nimi pobudowali dom. Środki na budowę były wspólne, przy czym wnioskodawca

zrezygnował ze spodziewanego przydziału mieszkania w miejscu pracy, a

otrzymaną pożyczkę w lutym 1979 r. wysokości 60.000 zł przeznaczył na zakup

materiałów budowlanych. We wzniesionym domu zajmował dwa pomieszczenia w

jego zachodniej części, a rodzice dwa pomieszczenia w części wschodniej; kuchnię

i łazienkę użytkowano wspólnie. W 1982 r. na siedlisku wzniesiono wspólnie

stodołę. W. i T. B. prowadzili wspólnie gospodarstwo rolne z W. i J. B., wspólnie

urządzili sad owocowy. W 1993 r. stosunki rodzinne popsuły się i to na tyle, że W. i

J. B. w dniu 9 września tegoż roku zawarli z M. i I. małżonkami C. umowę

dożywocia, na podstawie której zostali oni wpisani w księdze wieczystej Kw nr

[…]jako współwłaściciele całej nieruchomości. W dniu 21 lipca 1997 r. W. i J. B.

wystąpili przeciwko W. i T. B. o eksmisję z siedliska i zakazanie zrywania owoców z

sadu. Powództwo o eksmisję zostało prawomocnie oddalone w sprawie C …/01.

W tym stanie rzeczy Sąd Rejonowy przyjął, że wnioskodawca wraz z żoną

byli współposiadaczami samoistnymi po ½ części spornej nieruchomości wraz

z rodzicami W. i J. B. Wnioskodawca miał przy tym świadomość, że jego

posiadanie wynika ze spadkobrania po matce Z. – pierwszej żonie W., dlatego Sąd

uznał, że był on posiadaczem w dobrej wierze. Bieg zasiedzenia rozpoczął się po

śmierci brata R. w dniu 26 grudnia 1974 r. przeciwko W. i J. B., którzy uzyskali tytuł

własności ziemi w postępowaniu uwłaszczeniowym i zakończył się w dniu

27 grudnia 1994 r. nabyciem ½ udziału we współwłasności działki nr 282.

Na skutek apelacji uczestnika M. C. od tego orzeczenia, kwestionującego je

w całości, Sąd Okręgowy w R. postanowieniem z dnia 9 marca 2006 r. zmienił je

częściowo w ten sposób, że stwierdził, iż wnioskodawca wraz z żoną T. nabył przez

zasiedzenie udział w nieruchomości nr 282 wynoszący 13/32 części, przy czym

termin zasiedzenia upłynął w dniu 1 stycznia 1985 r.; w pozostałym zakresie

apelacja została oddalona, a co do kosztów postępowania apelacyjnego orzeczono,

że każdy z uczestników ponosi je we własnym zakresie.

Sąd Okręgowy zwrócił uwagę na to, iż w akcie notarialnym z dnia 30 grudnia

1960 r., którym H. i S. D. darowali córce Z.B. przedmiotową nieruchomość,

darczyńcy stwierdzili, że stanowi ona część gospodarstwa, które H. otrzymał aktem

notarialnym z dnia 26 czerwca 1936 r. od swoich rodziców H. i S. D. Gospodarstwo

to zostało objęte komasacją, która do dnia zawarcia aktu notarialnego z 1960 r. nie

została zakończona. Biorąc pod uwagę zasady postępowania scaleniowego,

Sąd Okręgowy uznał, że skutek rzeczowy w postaci nabycia podlegających

komasacji gruntów następuje po wydaniu decyzji o zatwierdzeniu projektu scalenia,

która stanowi dopiero tytuł do ujawnienia nowego stanu prawnego w księgach

wieczystych. Wobec tego, że w stosunku do przedmiotowej nieruchomości nie

zapadła decyzja o zatwierdzeniu scalenia, umowa darowizny z grudnia 1960 r.

przenosiła na Z. B. jedynie posiadanie, ponieważ tylko ono przysługiwało

darczyńcom. W sprawie jest bezsporne, że Z. i W. B. weszli w posiadanie tej

nieruchomości jeszcze przed aktem notarialnej darowizny, gdyż przekazano ją im

na podstawie nieformalnej umowy z 1954 r. Nie mogąc ustalić precyzyjnej daty

początku tego posiadania, Sąd Okręgowy przyjął, że rozpoczęło się ono dnia 1

stycznia 1955 r. Od tej daty, zdaniem Sądu, biegło zasiedzenie na rzecz Z. B. i na

rzecz jej spadkobierców, którzy mogli zaliczać do okresu swojego posiadania

posiadanie spadkodawców. W przypadku wnioskodawcy zaliczeniu na jego rzecz

podlega posiadanie w ¼ po matce i 5/32 części po zmarłym bracie R., czyli łącznie

13/32 części nieruchomości. Zdaniem tego Sądu, było to posiadanie w złej wierze,

gdyż oparte na nieformalnym (według określenia Sądu „niehipotekowanym”) tytule

władania, a zatem obowiązywał 30 – letni termin zasiedzenia

(art. XLI § 2

przepisów wprowadzających k.c. w zw. z art. art. 50 § 2 dekretu o prawie

rzeczowym), który kończył się z dniem 1 stycznia 1985 r. Dlatego Sąd Okręgowy

dokonał stosownej zmiany orzeczenia Sądu Rejonowego, uwzględniającej

częściowo odmienne ustalenia faktyczne i zasadniczo odmienną ich ocenę

prawną.

Postanowienie Sądu Okręgowego zaskarżył skargą kasacyjną uczestnik

postępowania M. C., zarzucając naruszenie następujących przepisów kodeksu

postępowania cywilnego: art. 299, art. 227, art. 232 zd. 2, art. 233 § 1, art. 316 § 1

w zw. z art. 391 § 1 i art. 13 § 2 oraz art. 610 w zw. z art. 677 § 1. W ramach

materialnoprawnej podstawy skargi przytoczył zarzuty naruszenia art. XLI § 2

przepisów wprowadzających k.c. i art. 50 prawa rzeczowego przez ich

zastosowanie, zamiast zastosowania art. 172 § 2 k.c. w brzmieniu sprzed zmiany

dokonanej ustawą z dnia 28 lipca 1985 r. Na tych podstawach wniósł o uchylenie

skarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Podstawowy zarzut procesowej podstawy skargi sprowadza się do pretensji

o to, że Sąd Okręgowy nie przeprowadził dowodu z przesłuchania stron

(uczestników postępowania) w celu ustalenia, czy i kiedy zakończyło się

postępowanie scaleniowe, które obejmowało m.in. przedmiotową nieruchomość.

Zarzut ten jest nieusprawiedliwiony. Z treści art. 299 k.p.c. wynika, iż dowód

z przesłuchania stron ma charakter uzupełniający, gdyż przeprowadza się go

„jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub w ich braku

wyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy”.

Wynika

pozostały nie

z tego, że przy

pomocy tego środka dowodowego nie sposób jest ustalać daty wydania decyzji

o zatwierdzeniu

projektu

scalenia,

a

tym

bardziej

treści

tej

decyzji.

Nieprzeprowadzenie na tę okoliczność dowodu z przesłuchania stron nie było

zatem uchybieniem procesowym Sądu Okręgowego, podnoszonym w skardze

kasacyjnej, co oznacza, że nietrafne są jej zarzuty naruszenia art. 299, art. 227

i art. 232 zd. 2 k.p.c. Bezzasadność tego zarzutu kasacji przesądza jednocześnie,

iż bezpodstawny jest zarzut naruszenia art. 316 § 1 w zw. z art. 391 § 1 i art. 13

§ 2 k.p.c., gdyż Sąd nie musiał w tym zakresie uzupełniać postępowania

dowodowego. Z kolei podnoszenie w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia art.

233 § 1 k.p.c. jest niedopuszczalne ustawowo (art. 3983 § 3 k.p.c.). Wreszcie, jeśli

idzie o zarzut naruszenia art. 610 k.p.c. w zw. z art. 677 § 1 zd. 2 k.p.c.,

to stwierdzić należy, iż skarżący rozumie zbyt szeroko zawarte w tych przepisach

odesłanie do odpowiedniego stosowania do orzeczenia o zasiedzeniu przepisów

o stwierdzeniu nabycia spadku. Sąd Okręgowy, zgodnie z wynikami postępowania

dowodowego, stwierdził nabycie przez wnioskodawcę w drodze zasiedzenia

ułamkowej części nieruchomości. Wbrew sugestiom skarżącego nie oznacza to, że

Sąd powinien z urzędu poszukiwać także udziałów pozostałych współwłaścicieli

i wymieniać je w treści postanowienia, tak jak ma to miejsce w orzeczeniu

o stwierdzenie nabycia spadku. W tym ostatnim postępowaniu Sąd ma

rzeczywiście obowiązek ustalenia z urzędu wszystkich osób dziedziczących spadek

i stwierdzenia ich spadkobrania w częściach ułamkowych, które po zsumowaniu

tworzą jedność (dają liczbę jeden). Takiego obowiązku nie ma zaś w postępowaniu

o zasiedzenie, w którym, w przypadku zasiedzenia przez wnioskodawcę udziału

w nieruchomości, Sąd orzeka tylko o nabyciu przez niego tego udziału, a nie

ewentualnie również o nabyciu udziałów przez inne osoby, jeżeli one o to nie

wnosiły, gdyż byłoby to orzekanie ponad żądanie wniosku. Oznacza to, że

nieuzasadnione są wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej zgłoszone w jej podstawie

procesowej.

Jeśli chodzi o zarzuty podniesione w podstawie materialnoprawnej skargi,

to trzeba się zgodzić z poglądem skarżącego, iż stosownie do art. XLI § 2

przepisów wprowadzających kodeks cywilny, zastosowanie terminu zasiedzenia

z poprzedniej ustawy, a więc z art. 50 § 2 dekretu Prawo rzeczowe z dnia

11 października 1946 r., byłoby usprawiedliwione tylko wówczas, gdyby upływ

terminu zasiedzenia według tej ustawy nastąpił wcześniej, niż pod rządem kodeksu

cywilnego. Tymczasem w sprawie mamy do czynienia z przypadkiem, kiedy daty

upływu zasiedzenia liczonego według przytoczonego dekretu oraz na podstawie

kodeksu cywilnego pokrywają się, gdyż obie upływają z dniem 1 stycznia 1985 r.

Ma zatem rację skarżący, że formalnie prawidłowo należało powołać jako podstawę

orzeczenia o zasiedzeniu ustawę nową, czyli art. 172 k.c., a nie art. 50 § 2 dekretu.

To uchybienie nie miało jednak w sposób oczywisty żadnego wpływu na treść

orzeczenia, stąd też nie mogło stanowić skutecznej podstawy skargi kasacyjnej.

Dlatego skarga podlegała oddaleniu w całości, jako niezasadna (art. 398 14 k.p.c.).

jz