Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CSK 248/12 Generato dall'IA

Supreme Court allows insurance fund recovery from uninsured vehicle owner via general tort law.

Numero d'incarto III CSK 248/12
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Accolto (Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the defendant's cassation appeal and upheld the lower court's order for the insurance fund to recover 170,000 PLN from the vehicle owner. The defendant argued that a specific statute barred such recovery, but the court found this interpretation absurd because the statute failed to identify the specific driver or owner liable. Consequently, the court ruled that the general tort provision allowing recovery from the uninsured owner remained valid and applicable.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 110 ust. 1 u.u.o.; Art. 518 § 1 pkt 1 k.c.: When a specific regulation fails to identify the liable party, the general tort provision permitting recovery from the uninsured owner remains valid and applicable.

Parole chiave

Generato dall'IA
insurance fund recovery uninsured vehicle owner regression claim tort liability statutory interpretation civil code provision casation appeal

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 110 ust. 1 u.u.o.
gdy jego zastosowanie wyłączał przepis szczególny, art. 110 ust. 1 u.u.o., który
Art. 518 § 1 pkt 1 k.c.
o ubezpieczeniach obowiązkowych”, „u.u.o.") oraz art. 518 § 1 pkt 1 k.c., i zmierza
Art. 98 ust. 1 pkt 2 u.u.o.
w przypadkach określonych w art. 98 ust. 1 pkt 2 u.u.o., sprawca szkody i osoba,
Art. 1 pkt 5 ustawy z dnia 24 maja 2007 r.
podstawie art. 1 pkt 5 ustawy z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy
ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r.
art. 518 § 1 pkt 1 k.c
o ubezpieczeniach obowiązkowych”, „u.u.o.") oraz art. 518 § 1 pkt 1 k.c., i zmierza
art. 3983 k.p.c
podstawie pierwszej z art. 3983 k.p.c.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
III CZP 98/95
III CZP 98/95 (OSNC 1995, nr 12, poz.

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III CSK 248/12

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 18 kwietnia 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Marian Kocon (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Irena Gromska-Szuster

SSN Anna Kozłowska

w sprawie z powództwa Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego

w Warszawie

przeciwko R.K.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 18 kwietnia 2013 r.,

skargi kasacyjnej pozwanego

od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 9 marca 2012 r.,

oddala skargę kasacyjną; zasądza od pozwanego na rzecz

strony powodowej kwotę 1.800 zł (jeden tysiąc osiemset)

tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 9 marca 2012 r. zmienił wyrok Sądu

Okręgowego w K. z dnia 22 listopada 2011 r. i zasądził od posiadacza pojazdu,

pozwanego R. K., na rzecz powoda Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego

kwotę

170 000

zł z odsetkami tytułem zwrotu

odszkodowania

(ściślej:

równowartości odszkodowania) wypłaconego członkom rodzin osób, które poniosły

śmierć w związku z ruchem tego pojazdu.

Sąd ustalił, że w dniu 18 listopada 2008 r. brat pozwanego M. K. kierując

samochodem marki BMW spowodował wypadek w następstwie którego poniósł

śmierć. Zginęli także pasażerowie A. N. i J. Z. Posiadaczem (właścicielem) tego

samochodu był pozwany, który nie dopełnił obowiązku zawarcia umowy

ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej, za szkody powstałe w związku z

ruchem tego pojazdu (dalej: ubezpieczenia komunikacyjnego). Odszkodowania

członkom rodzin zmarłych pasażerów wypłacił powód w kwocie 170000 zł.

Na gruncie tych ustaleń Sąd wyraził pogląd, że powód na podstawie art. 518

§ 1 pkt 1 k.c. może żądać skutecznie od pozwanego zwrotu wypłaconego

odszkodowania.

Skarga kasacyjna pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego - oparta na

podstawie pierwszej z art. 3983 k.p.c. - zawiera zarzut naruszenia art. 110 ust. 1

w poprzednim brzmieniu ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach

obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze

Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (jedn. tekst: Dz. U. 2013, 392; dalej: „ustawa

o ubezpieczeniach obowiązkowych”, „u.u.o.") oraz art. 518 § 1 pkt 1 k.c., i zmierza

do uchylenia tego wyroku oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Istota

zarzutów

skargi

kasacyjnej

sprowadza

się

do

twierdzenia,

że niepodobna by podstawę regresu stanowił art. 518 § 1 pkt 1 k.c. w sytuacji,

gdy jego zastosowanie wyłączał przepis szczególny, art. 110 ust. 1 u.u.o., który

określał ten regres w wyraźnie określonych wypadkach.

Godzi się zauważyć, że art. 110 ust. 1 u.u.o. w brzmieniu obowiązującym od

dnia 1 stycznia 2006 r. (Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1396) stanowił, że z chwilą

wypłaty

przez

Ubezpieczeniowy

Fundusz

Gwarancyjny

odszkodowania,

w przypadkach określonych w art. 98 ust. 1 pkt 2 u.u.o., sprawca szkody i osoba,

która nie dopełniła obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia obowiązkowego,

o którym mowa w art. 4 pkt 1 i 2 u.u.o., byli obowiązani do zwrotu Funduszowi

spełnionego świadczenia. Zgodnie z art. 98 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.u.o. w ówczesnym

brzmieniu, do zadań Funduszu należało zaspokajanie roszczeń z tytułu

ubezpieczeń obowiązkowych, o których mowa w art. 4 pkt 1 i 2 u.u.o., w granicach

określonych na podstawie przepisów rozdziałów 2 i 3 u.u.o., za szkody powstałe na

terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w mieniu i na osobie, gdy posiadacz

zidentyfikowanego

pojazdu

mechanicznego,

którego

ruchem

szkodę

tę

wyrządzono, nie był ubezpieczony obowiązkowym ubezpieczeniem OC posiadaczy

pojazdów mechanicznych. Artykuł 98 ust. 1 otrzymał nowe (obecne) brzmienie na

podstawie art. 1 pkt 5 ustawy z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy

o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym

i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych oraz ustawy o działalności

ubezpieczeniowej (Dz. U. Nr 102, poz. 691) na skutek m.in. tego, że dawny pkt 2 lit.

a) został oznaczony jako pkt 3 lit. a). Nie zmieniono natomiast art. 110 ust. 1 u.u.o.,

który nadal zawierał brzmienie obowiązujące od dnia 1 stycznia 2006 r.

Było to oczywiste przeoczenie ustawodawcy (naprawione później przez ustawę

z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych,

Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli

Komunikacyjnych oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. z 2011 r. Nr 205,

poz. 1210, która weszła w życie dnia 11 lutego 2012 r.), jeśli się zważy, że według

obecnego brzmienia art. 98 ust. 1 pkt. 2 do zadań Funduszu należy zaspokajanie

roszczeń z tytułu ubezpieczeń obowiązkowych, o których mowa w art. 4 pkt 1 i 2

u.u.o., w granicach określonych na podstawie przepisów rozdziałów 2 i 3 u.u.o.,

za szkody powstałe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w mieniu, w przypadku

szkody, w której równocześnie u któregokolwiek uczestnika zdarzenia nastąpiła

śmierć, naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia, trwający dłużej

niż 14 dni, a szkoda została wyrządzona w okolicznościach uzasadniających

odpowiedzialność cywilną posiadacza pojazdu mechanicznego lub kierującego

pojazdem mechanicznym, a, co wymaga podkreślenia, nie ustalono ich tożsamości.

Wykładnia literalna art. 110 ust. 1 u.u.o., w brzmieniu sprzed jego zmiany ustawą

z dnia 19 sierpnia 2011 r. w powiązaniu z art. 98 ust. 1 pkt. 2 u.u.o. prowadzi do

rozstrzygnięcia rażąco nieracjonalnego, wręcz absurdalnego, skoro wymienieni

w pierwszym z tych przepisów sprawca szkody lub (i) osoba, która nie dopełniła

zawarcia umowy ubezpieczenia to z reguły wymienieni w drugim z nich kierujący

pojazdem mechanicznym lub (i) jego posiadacz, których tożsamości nie ustalono,

zobowiązani - na podstawie prawa - do odszkodowania za wyrządzoną w związku

z ruchem tego pojazdu szkodę. Niepodobna zaś dochodzić regresu od podmiotów

których tożsamości nie ustalono.

W takiej sytuacji trudno uznać art. 110 ust. 1 u.u.o w brzmieniu sprzed jego

zmiany ustawą z dnia 19 sierpnia 2011 r. za przepis, który całościowo uregulował

roszczenie regresowe Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego o zwrot

wypłaconego odszkodowania. W szczególności, by, jak w sprawie, wyłączał

roszczenie regresowe do posiadacza pojazdu mechanicznego, który nie dopełnił

obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej, za szkody

powstałe w związku z ruchem tego pojazdu o zwrot odszkodowania wypłaconego

na podstawie art. 98 ust. 1 pkt 3 u.u.o. Zasadnie przeto, wbrew odmiennemu

poglądowi skarżącego, Sąd Apelacyjny do oceny tego roszczenia zastosował

konstrukcję długu formalnie własnego, ale materialnie cudzego i wywiódł, że jego

podstawę stanowi art. 518 § 1 pkt. 1 k.c., powołując przy tym motywy Sądu

Najwyższego zawarte w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 19 października

1995 r. III CZP 98/95 (OSNC 1995, nr 12, poz. 169).

Z tych przyczyn orzeczono, jak w wyroku.

jw