Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CSK 230/18 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses cassation appeal on statute of limitations, citing no arbitrary judicial discretion in the lower courts' decision.

Numero d'incarto III CSK 230/18
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court of Poland dismissed the appellant's cassation appeal against a second-instance judgment denying a tort claim based on the statute of limitations. The appellant argued that the lower courts' assessment of the limitation period's expiration was arbitrary and violated substantive law, claiming the legal representative failed to pursue the claim due to the appellant's condition. The court found no evidence of arbitrary discretion, noting the legal representative had knowledge of the claim before it expired and that the appellant was fully incapacitated at the time of the lawsuit's filing.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 3989 § 1, 2 k.p.c.; The Supreme Court may reject a cassation appeal if the lower court's assessment of the statute of limitations does not exhibit arbitrary discretion, as such determinations fall within the court's substantive power.

Parole chiave

Generato dall'IA
statute of limitations arbitrary discretion tort claim cassation appeal legal representative substantive law incapacity risarcimento dei danni da incidente stradale

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 3989 § 1 k.p.c.
akt I ACa (…) Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c.
Art. 3989 § 2 k.p.c.
284).Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., a o kosztach postępowania kasacyjnego orzekł na podstawie art.
Art. 102 k.p.c.
3989 § 2 k.p.c., a o kosztach postępowania kasacyjnego orzekł na podstawie art. 102 k.p.c., art.
Art. 39821 k.p.c.
102 k.p.c., art. 39821 k.p.c. i art.
Art. 391 § 1 k.p.c.
i art. 391 § 1 k.p.c., uznając, że ze względu na sytuację osobistą i majątkową powoda zachodzi wypadek szczególnie uzasadniony w rozumieniu art.
art. 3989 § 1 k.p.c
akt I ACa (…) Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c.
art. 5 k.c
art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c
L.Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący oparł na przesłance uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.
art. 117§ 2 k.c
Dlatego też skuteczność podniesienia w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia przez sąd drugiej instancji art. 117§ 2 k.c.
art. 442¹ § 4 k.c
2 tej noweli nie może mieć zastosowania art. 442¹ § 4 k.c., który odmiennie niż art.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
III CZP 49/00
Supreme Court allows denial of cassation review for judgments issued before the new Civil Procedure Code took effect.
II CZ 178/99
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000, nr 7-8, poz.
IV CSK 16/11
Supreme Court quashes appeal ruling on statute of limitations due to reliance on municipal correspondence creating reliance interest.
V CSK 409/11
Supreme Court quashes appeal judgment for failing to consider all evidence and applying procedural rules prematurely.
II CSK 759/11
Supreme Court allows damages claim against state for vaccine injury, rejecting statute of limitations defense due to child's minority and family hardship.
II CSK 589/14
Cassation appeal dismissed for lack of obvious legal error; appeal failed prima facie obvious violation standard.
I CSK 238/11
Supreme Court quashes appeal ruling on damages for lost rental income due to administrative delay and property deprivation. The court found the administrative delay was not excessive and the claim was not time-barred. The case involved a dispute over tenement houses sold by the state. The court ruled that the administrative body failed to inform claimants about their right to compensation. The Supreme Court held that the administrative delay was not excessive and the claim was not time-barred. The court found that the administrative body failed to inform claimants about their right to compensation. The Supreme Court held that the administrative delay was not excessive and the claim was not time-barred. The court found that the administrative body failed to inform claimants about their right to compensation. The Supreme Court held that the administrative delay was not excessive and the claim was not time-barred.
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III CSK 230/18 POSTANOWIENIE Dnia 5 marca 2019 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Władysław Pawlak w sprawie z powództwa M. G.‎przeciwko Skarbowi Państwa - Wojewodzie (…)‎o zapłatę i ustalenie,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 5 marca 2019 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)‎z dnia 16 lutego 2018 r., sygn. akt I ACa (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

2. nie obciąża powoda kosztami postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

W związku ze skargą kasacyjną powoda M.G. od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 16 lutego 2018 r., sygn. akt I ACa (…) Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne.

Zatem nie w każdej sprawie, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. W judykaturze Sądu Najwyższego, odwołującej się do orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, jeszcze w okresie obowiązywania kasacji zostało utrwalone stanowisko, że ograniczenie dostępności i dopuszczalności kasacji nie jest sprzeczne z Konstytucją RP, ani z wiążącymi Polskę postanowieniami konwencji międzynarodowych (por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2001 r., III CZP 49/00, OSNC 2001, nr 4, poz. 53).Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa i jurysprudencji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 147).Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 5 k.c. przez jego niezastosowanie do zanegowania skutków przedawnienia wskutek przyjęcia, że w stanie faktycznym sprawy przekroczenie terminu przedawnienia było znaczne i nie znajdowało uzasadnienia ani w stanie zdrowia powoda, ani w sytuacji życiowej jego przedstawiciela ustawowego podczas, gdy podniesienie zarzutu przedawnienia roszczenia przez stronę pozowaną należało uznać za nadużycie prawa, z uwagi też na skutki doznanego przez powoda uszczerbku na zdrowiu, przyczyny opóźnienia w dochodzeniu roszczenia i czasie jego trwania; naruszenie prawa procesowego tj. art. 386 § 1 i 4 k.p.c. przez orzeczenie co do istoty sprawy i zaniechanie uchylenia wyroku Sadu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania w sytuacji, gdy nie została rozpoznana istota sprawy wskutek pominięcia zarzutów strony pozwanej dotyczących złożonej w sprawie opinii przez biegłego K.

L.Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący oparł na przesłance uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Przesłanka ta nie została jednak spełniona.Przewidziana w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. oczywista zasadność skargi kasacyjnej zachodzi wówczas, gdy z jej treści, bez potrzeby głębszej analizy oraz szczegółowych rozważań, wynika, że przytoczone podstawy kasacyjne uzasadniają uwzględnienie skargi. W wypadku, gdy strona skarżąca twierdzi, że jej skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, powinna przedstawić argumentacje prawną, wyjaśniającą w czym ta oczywistość się wyraża oraz uzasadnić to twierdzenie.

Powinna w związku z tym wykazać kwalifikowaną postać naruszenia prawa materialnego i procesowego, polegającą na jego oczywistości prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49, z dnia 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006, nr 4, poz. 75, z dnia 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06, nie publ., z dnia 29 kwietnia 2015 r., II CSK 589/14, nie publ.).Przyjęcie przez sądy meriti sprzeczności zarzutu przedawnienia z zasadami współżycia należy do kategorii ocennych i wobec tego może mieć miejsce jedynie wyjątkowo.

Sąd powinien ocenić, czy okoliczności w rozstrzyganej sprawie dają podstawę do usprawiedliwienia opóźnienie w dochodzeniu spornego roszczenia, które to opóźnienie nie jawi się też jako nadmierne (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 grudnia 2011 r., I CSK 238/11, nie publ.). Znaczenie ma również zachowanie dłużnika, który swoją postawą mógł utwierdzać wierzyciela w słuszności jego roszczeń w okresie biegu terminu przedawnienia oraz charakter dochodzonego roszczenia, a także to, czy w okresie biegu przedawnienia istniała z uwagi na niejasność stanu prawnego określona, ukształtowana praktyka rozstrzygania tego rodzaju roszczeń przez organy stosujące prawo (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 października 2011 r., IV CSK 16/11, nie publ.).Uznanie, że w danej sprawie z uwagi na całokształt okoliczności, skorzystanie z zarzutu przedawnienia stanowi nadużycie prawa podmiotowego ma charakter uznaniowy, a wobec tego jest przejawem dyskrecjonalnej władzy sądu meriti.

Dlatego też skuteczność podniesienia w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia przez sąd drugiej instancji art. 117§ 2 k.c. w zw. z art. 5 k.c. jest uzależniona od tego, czy dokonanej przez ten Sąd ocenie można przypisać cechy dowolności (por. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 13 września 2012 r., V CSK 409/11, nie publ.).Powód roszczenie odszkodowawcze deliktowe wywodził ze zdarzenia, które miało miejsce w związku z jego porodem w dniu 26 marca 1994 r. W sierpniu 1994 r. w Centrum (…) rozpoznano u niego okołoporodowe uszkodzenie splotu barkowego po stronie lewej z wtórnym niedowładem wiotkim całej kończyny górnej lewej, a nadto opóźnienie rozwoju psychomotorycznego, zaś we wrześniu 1994 r. wystąpiły u niego pierwsze objawy padaczkowe w typie napadów zgięciowych.

Sądy obu instancji uznały, iż roszczenia z tego tytułu uległy przedawnieniu 10 - letniemu (liczonego od porodu) a zatem jeszcze przed wejściem w życie noweli do k.c. z dnia 16 lutego 2007 r. (Dz. U. Nr 80, poz. 538). W konsekwencji z uwagi na art. 2 tej noweli nie może mieć zastosowania art. 442¹ § 4 k.c., który odmiennie niż art. 122 k.c., dotyczy małoletnich, mających w okresie biegu przedawnienia przedstawiciela ustawowego (rodziców lub opiekunów), ale ci zaniedbali dochodzenia roszczenia (por. też wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 lipca 2012 r., II CSK 759/11, nie publ.).Pozew został wniesiony w marcu 2013 r., czyli po 9 latach od upływu terminu przedawnienia.W świetle przedstawionych pisemnych motywów rozstrzygnięcia Sądu drugiej instancji brak podstaw do przyjęcia, że uwzględnienie zarzutu przedawnienia w stanie faktycznym sprawy było dowolne, a przez to w sposób oczywisty naruszające art. 5 k.c. Nie zostały wykazane okoliczności, które uniemożliwiały dochowanie terminów do wniesienia powództwa przez przedstawiciela ustawowego powoda.

Powód został ubezwłasnowolniony całkowicie postanowieniem Sądu Okręgowego w K. z dnia 22 listopada 2012 r., a jego opiekunem jest matka A. G. (k. 35), która jak wynika z jej zeznań miała wiedzę w kwestii dochodzenia roszczeń w czasie, gdy nie nastąpiło jeszcze ich przedawnienie (k. 284).Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., a o kosztach postępowania kasacyjnego orzekł na podstawie art. 102 k.p.c., art. 39821 k.p.c. i art. 391 § 1 k.p.c., uznając, że ze względu na sytuację osobistą i majątkową powoda zachodzi wypadek szczególnie uzasadniony w rozumieniu art. 102 k.p.c., tym bardziej, że taką podstawę rozstrzygnięcia o kosztach procesu przyjęły Sądy obu instancji.jw