Supreme Court allows State's claim against executor, ruling executor has standing in property ownership disputes.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court of Poland quashed the appellate court's dismissal of the State's claim against the estate executor regarding property ownership. The State sought to establish ownership of a building based on a 1946 decree, while the executor argued lack of standing, claiming such disputes fall outside the scope of managing estate property. The Court held that the executor is properly represented in proceedings to establish State ownership of estate assets, overturning the lower courts' interpretation of procedural standing.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 935 § 1 k.p.c.; Art. 667 § 2 k.p.c.; Art. 666 § 1 k.p.c.: The executor of an estate is granted passive procedural standing in proceedings to establish the State's ownership of property comprising the estate.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt III CSK 219/09
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 20 maja 2011 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Jacek Gudowski (przewodniczący)
SSN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca)
SSN Marian Kocon
w sprawie z powództwa Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prezydenta
Miasta K.
przeciwko kuratorowi spadku po S. B. i L. R. – B. P.
o ustalenie,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 20 maja 2011 r.,
skargi kasacyjnej strony powodowej
od wyroku Sądu Apelacyjnego
z dnia 17 kwietnia 2009 r.,
uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi
Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o
kosztach postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Skarb Państwa reprezentowany przez Prezydenta Miasta K. w pozwie
skierowanym przeciwko B. P. – kuratorowi nie objętego spadku po S. B. i L. R.
wnosił o ustalenie, że Skarbowi Państwa przysługuje na podstawie art. 34 ust.1 lit.
a w związku z art. 1 ust.1 dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach
opuszczonych i poniemieckich (Dz. U. Nr 13, poz. 87 ze zm.) prawo własności
zabudowanej nieruchomości położonej w K. przy ul. B. […] objętej księgą wieczystą
nr […] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w K.
Kurator wnosiła o oddalenie powództwa podnosząc zarzut braku legitymacji
biernej.
Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 15 grudnia 2008 r. oddalił powództwo
podzielając zarzut pozwanej, a Sąd Apelacyjny zaskarżonym wyrokiem z dnia 17
kwietnia 2009 r. oddalił apelację strony powodowej.
Sądy obu instancji stwierdziły, że w świetle art. 935 § 1 w związku z art. 667
§ 2 k.p.c., kurator spadku może pozywać i być pozywany jedynie w sprawach
wynikających z zarządu nieruchomością spadkową, a zgodnie ze stanowiskiem
Sądu Najwyższego wyrażonym w wyrokach z dnia 5 kwietnia 1956 r. III CR 566/56
(OSN z 1956 r., nr 4, poz. 83) i z dnia 8 lipca 1969r. III CRN 220/69 (OSNC
z 1970 r., nr 5, poz.83), spór o ustalenie własności nie mieści się w pojęciu
zarządu nieruchomością.
W skardze kasacyjnej opartej na podstawie przewidzianej w art. 398 3 § 1
pkt 2 k.p.c. strona powodowa zarzuciła naruszenie art. 935 § 1 w związku z art.
667 § 2 i w związku z art. 666 § 1 k.p.c. przez błędną wykładnię polegającą na
przyjęciu, że udział kuratora spadku w procesie o ustalenie własności
nieruchomości wchodzącej w skład spadku nie mieści się w pojęciu wykonywanego
przez niego zarządu nieruchomością spadkową, co doprowadziło do niewłaściwego
zastosowania art. 935 § 1 w związku z art. 666 § 1 k.p.c. i uznania, iż kurator
spadku nie ma legitymacji procesowej biernej w sprawie o stwierdzenie nabycia
przez Skarb Państwa własności przedmiotowej nieruchomości.
Przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej wyłoniło się zagadnienie prawne
budzące poważne wątpliwości, które Sąd Najwyższy sformułował w pytaniu: „czy
kurator spadku jest biernie legitymowany w sprawie o ustalenie nabycia przez
Skarb Państwa na podstawie dekretu z dnia 8 marca 1946 roku o majątkach
opuszczonych i poniemieckich (Dz. U. Nr 13, poz. 87 ze zm.) własności
nieruchomości wchodzącej w skład spadku?” i przekazał do rozstrzygnięcia
powiększonemu składowi Sądu Najwyższego.
Sąd Najwyższy uchwałą składu siedmiu sędziów podjętą w dniu 1 lutego
2011 r. III CZP 78/10 udzielił na to pytanie odpowiedzi twierdzącej.
Zgodnie z art. 39817 § 2 k.p.c. stanowisko zajęte przez Sąd Najwyższy
w powyższej uchwale jest wiążące w rozpoznawanej sprawie, a zatem Sąd
Najwyższy jest nim związany przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej strony
powodowej, w której jedynym zarzutem było naruszenie wskazanych wyżej
przepisów i bezpodstawne przyjęcie, że kurator spadku nie ma legitymacji biernej
w rozpoznawanej sprawie o ustalenie nabycia przez Skarb Państwa – na
podstawie dekretu o majątkach opuszczonych i poniemieckich – własności
nieruchomości opisanej w pozwie, wchodzącej w skład spadku po S. B. i L. R.
W świetle podjętej w sprawie uchwały składu siedmiu sędziów i argumentów
przedstawionych w jej uzasadnieniu, zarzut skargi kasacyjnej należało uznać za
uzasadniony, co prowadziło do
uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania
sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o
kosztach postępowania kasacyjnego (art. 39815 k.p.c. oraz art. 108 § 2 w związku z
art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c.).