Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CSK 184/21 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses cassation complaints due to insufficient legal reasoning and lack of binding criminal court findings.

Numero d'incarto III CSK 184/21
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the cassation complaints filed by four defendants against a civil judgment ordering them to pay damages to the National Health Fund. The defendants argued for cassation acceptance based on potential inconsistencies in civil and criminal court rulings regarding the valuation of stolen property under specific theft statutes. The court rejected these arguments, stating that mere differences between civil and criminal instances do not constitute a legal inconsistency requiring cassation review, and that the defendants failed to provide a separate, sufficient legal justification for accepting their complaints.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 3989 § 1 k.p.c.; Art. 3984 § 2 k.p.c.; A cassation complaint must contain a separate and sufficient legal justification for acceptance; mere differences in valuation between civil and criminal courts do not constitute a legal inconsistency warranting cassation review.

Parole chiave

Generato dall'IA
cassation acceptance legal inconsistency civil criminal divergence theft valuation insufficient reasoning

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 3989 § 1 k.p.c.
By spełnić to wymaganie konieczne jest pełne uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z perspektywy powołanych w nim przesłanek z art. 3989 § 1 k.p.c. Nie wystarcza odwołanie się do uzasadnienia podstaw skargi kasacyjnej, nawet jeżeli wskazano w nim tożsame argumenty (zob.
Art. 3984 § 2 k.p.c.
Należy podkreślić, że wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania jest oddzielną jednostką redakcyjną skargi kasacyjnej, uregulowaną w art. 3984 § 2 k.p.c.
Art. 39810 zd. 2 k.p.c.
Wymaganie to uzasadnione jest okolicznością, że postanowienie w przedmiocie przyjęcia skargi do rozpoznania zapada podczas innego posiedzenia i w innym składzie niż rozpoznanie skargi kasacyjnej (art. 39810 zd. 2 k.p.c.).Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art.
Art. 98 k.p.c.
odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, o kosztach postępowania orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. w zw.
§ 16 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r.
art. 3989 § 1 k.p.c
By spełnić to wymaganie konieczne jest pełne uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z perspektywy powołanych w nim przesłanek z art. 3989 § 1 k.p.c.
art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c
oparła wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania na przesłance z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c., podnosząc że w sprawie wystąpiła rozbieżność orzecznicza pomiędzy sądami obu instancji w odniesieniu do możliwości ustalenia wysokości szkody na podstawie znamienia uprzednio okaranego przestepstwa (art.
art. 11 k.p.c
3989 § 1 pkt 2 k.p.c., podnosząc że w sprawie wystąpiła rozbieżność orzecznicza pomiędzy sądami obu instancji w odniesieniu do możliwości ustalenia wysokości szkody na podstawie znamienia uprzednio okaranego przestepstwa (art. 11 k.p.c.).
art. 6 k.c
art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c
oparła wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania na przesłance z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., podnosząc że oczywista zasadność skargi wynika - w jej ocenie - z naruszenia art.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III CSK 184/21 POSTANOWIENIE Dnia 28 września 2021 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Owczarek w sprawie z powództwa Narodowego Fundusz Zdrowia w W. – (…) Oddziału Wojewódzkiego w K.‎przeciwko J.M., S.M., E.E. i M.Z.‎o zapłatę,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 28 września 2021 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej S. M., skargi kasacyjnej E.E. i skargi kasacyjnej J.M.od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)‎z dnia 17 lutego 2020 r., sygn. akt I ACa (…), 1) odmawia przyjęcia skarg kasacyjnych do rozpoznania, 2) przyznaje adwokatowi M.L., prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w K. i poleca Skarbowi Państwa - Sądowi Apelacyjnemu w (…) aby wypłacił mu kwotę 1.800,- (jeden tysiac osiemset) zł, powiększoną o należną stawkę podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu pozwanej E.E. w postępowaniu kasacyjnym, 3) przyznaje adwokatowi W.P., prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w K. i poleca Skarbowi Państwa - Sądowi Apelacyjnemu w (...) aby wypłacił mu kwotę 3.600,- (trzy tysiące sześćset) zł, powiększoną o należną stawkę podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu pozwanemu J.M. w postępowaniu apelacyjnym, 4) zasądza na rzecz powoda od pozwanych J.M. i E.E. solidarnie kwotę 2.700,- (dwa tysiące siedemset) zł, od pozwanych J.M. i S.M. solidarnie kwotę 2.700,- (dwa tysiące siedemset) zł, od pozwanego J.M. kwotę 2.700,- (dwa tysiące siedemset) zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Pozwani J.M., S.M. i E.E. - każde z osobna - wnieśli skargi kasacyjne od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 17 lutego 2020 r., którym oddalono apelacje czworga pozwanych: J.M., S.M., E.E. oraz M.Z. od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 24 kwietnia 2018 r., którym zasądzono na rzecz strony powodowej Narodowego Funduszu Zdrowia - (…) Oddziału Wojewódzkiego w K.:- od pozwanych J.M., A.K., M.Z. i E.E. solidarnie kwotę 129 711,96 zł z ustawowymi odsetkami; - od pozwanych J.M., A.K. i M.Z. solidarnie kwotę 266 714,14 zł wraz z ustawowymi odsetkami;- od pozwanych J.M. i A.K. solidarnie kwotę 18 660,19 zł z ustawowymi odsetkami;- od pozwanych J.M. i S.M. solidarnie kwotę 156 520,16 zł z ustawowymi odsetkami.Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. 1.Skarżąca S.M. oparła wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania na przesłance z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c., podnosząc że w sprawie wystąpiła rozbieżność orzecznicza pomiędzy sądami obu instancji w odniesieniu do możliwości ustalenia wysokości szkody na podstawie znamienia uprzednio okaranego przestepstwa (art. 11 k.p.c.).

Ponadto skarżąca wywodzi, że na skutek uzupełnienia materiału dowodowego zgromadzonego przed sądem cywilnym o elementy wynikające z wcześniejszego postępowania karnego doszło do oczywistego naruszenia art. 415 w zw. z art. 6 k.c. poprzez zmianę ciężaru i zakresu dowodu.2.Skarżąca E.E. oparła wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania na przesłance z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., podnosząc że oczywista zasadność skargi wynika - w jej ocenie - z naruszenia art. 11 k.p.c. poprzez zwolnienie powoda z konieczności prowadzenia postępowania dowodowego w zakresie wysokości szkody, podczas gdy ta wysokość była kwestionowana przez pozwanych w toku postępowania w obu instancjach.3.Skarżący J.M. oparł wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania na przesłance z art. 3989 § 1 pkt 1 i 3 k.p.c., podnosząc że w sprawie występuje zagadnienie prawne odnoszące się do sytuacji, gdy Sąd pierwszej instancji błędnie uznał się za związany wyrokiem karnym i odstąpił od postępowania dowodowego.

W ocenie skarżącego sytuacja taka jest niedostatecznie opisana w orzecznictwie i w piśmiennictwie i sprawia problemy sądom powszechnym. Skarżący upatruje nieważności postępowania w postaci pozbawienia go możności obrony własnych praw w dwuinstancyjnym postępowaniu. W ten sposób bowiem interpretuje okoliczność przyjęcia przez sądy rozpoznające sprawę wysokości szkody wynikającej z wyroku wydanego w sprawie karnej i brak przeprowadzenia odrębnego postępowania dowodowego na tę okoliczność.Przez istotne zagadnienie prawne, o którym mowa w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., należy rozumieć problem o charakterze prawnym, powstały na tle konkretnego przepisu prawa, mający charakter rzeczywisty w tym znaczeniu, że jego rozwiązanie stwarza realne i poważne trudności.

Problem ten musi mieć charakter uniwersalny, tzn. jego rozwiązanie powinno służyć rozstrzyganiu innych podobnych spraw. Jednocześnie, chodzi o problem, którego wyjaśnienie byłoby konieczne dla rozstrzygnięcia danej sprawy, a więc pozostający w związku z podstawami skargi, wiążącym Sąd Najwyższy, a ustalonym przez sąd drugiej instancji, stanem faktycznym sprawy (art. 39813 § 2 k.p.c.) oraz w związku z podstawą prawną zaskarżonego wyroku (por. postanowienia: z dnia 21 maja 2013 r., IV CSK 53/13, niepubl. oraz z dnia 3 lutego 2012 r.

II UK 271/11, niepubl.).Natomiast przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na potrzebę wykładni przepisów prawa wymaga od skarżącego wskazania, które przepisy mają być poddane wykładni Sądu Najwyższego. Konieczny jest również opis wątpliwości związanych z wykładnią powołanych przepisów, polegający na zarysowaniu możliwych sposobów jej dokonania, wskazaniu argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen prawnych, a także przedstawieniu własnej propozycji interpretacyjnej. W przypadku powoływania się na rozbieżności w orzecznictwie należy również, choćby przykładowo, wskazać orzeczenia, w których ten sam przepis prawa byłby odmiennie wykładany (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 października 2016 r., I UK 466/15; z dnia 27 listopada 2015 r., IV CSK 330/15 - niepubl.), przy czym nie chodzi tu o rozbieżności w wykładni pomiędzy sądem pierwszej i drugiej instancji, które orzekały w danej sprawie (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 lutego 2014 r., IV CSK 505/13, niepubl.).

Jeżeli jednak Sąd Najwyższy zajął już stanowisko w kwestii wykładni powołanych przepisów i wyraził swój pogląd we wcześniejszych orzeczeniach, a nie zachodzą żadne okoliczności uzasadniające zmianę tego poglądu, brak jest interesu publicznego w przyjęciu takiej skargi (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 21 marca 2014 r., II UK 515/13; z dnia 16 lipca 2013 r., II UK 142/13 - niepubl.). Z kolei dla skutecznego powołania w skardze przesłanki określonej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. konieczne jest wykazanie przez skarżącego kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego mającej charakter oczywisty, widoczny prima facie przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 czerwca 2016 r., IV CSK 729/14 oraz z dnia 15 lipca 2015 r., IV CSK 17/15 - niepubl.).

Musi być zatem oczywiste, że ma miejsce kwalifikowana postać naruszenia prawa, zauważalna bez głębszej analizy przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, która przesądza o wadliwości zaskarżonego orzeczenia w stopniu nakazującym uwzględnienie skargi (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 24 lutego 2012 r., II CSK 225/11, niepubl.; z dnia 23 listopada 2011 r., III PK 44/11, niepubl.).Zgodnie zaś z wielokrotnie powtarzanym stanowiskiem Sądu Najwyższego nieważność postępowania z powodu pozbawienia strony możliwości obrony swych praw (art. 379 pkt 5 k.p.c.) nie może być spowodowana uchybieniami w zakresie postępowania dowodowego lub pominięciem zgłoszonych przez stronę środków dowodowych, Pozbawienie możliwości działania strony powodujące nieważność postępowania zachodzi tylko wtedy, gdy strona nie miała możliwości obrony swoich praw, a nie gdy ta obrona była utrudniona bądź gdy brak działania strony mógł podlegać sanowaniu na dalszych etapach postępowania (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 2020 r., IV CSK 516/20 oraz z dnia 5 listopada 2020 r., II CZ 51/20 - niepubl.).Choć każde ze skarżących uzasadniało wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania inną przyczyną z art. 3989 § 1 k.p.c., to wspólnym mianownikiem wszystkich trzech wywodów było kwestionowanie zastosowania art. 11 k.p.c. w stanie faktycznym sprawy.

Już po wstępnej lekturze zaskarżonego wyroku Sąd Najwyższy uzyskał przekonanie, że nie podziela stanowiska skarżących w tym zakresie. O ile bowiem co do zasady wysokość szkody ustalona na potrzeby postępowania karnego nie wiąże sądu orzekającego w sprawie cywilnej, o tyle rzecz ma się inaczej w przypadku typu przestępstwa, za które skazani zostali skarżący. Do znamion przestępstwa uregulowanego w art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. należy doprowadzenie innej osoby do niekorzystnego rozporządzenia mieniem znacznej wartości.

Aby zdefiniować zatem w sposób odpowiedni znamiona tego czynu zabronionego niezbędne jest dokonanie wyliczenia wartości przedmiotowego mienia i uwzględnienie go zarówno w zarzucie aktu oskarżenia, jak i w sentencji ewentualnego wyroku skazującego. Tak też uczynił Sąd Okręgowy w K., rozpoznając sprawę karną przeciwko skarżącym. Minimalna ustalona wartość sprzeniewierzonego mienia została w konsekwencji zawarta w sentencji wyroku skazującego, gdyż stanowiła znamię przestępstwa ocenianego m.in. według wartości mienia, którego dotyczy.

Dodatkowo należy podkreślić, że uzasadnienie wniosku o przyjęcie skarg do rozpoznania w każdej ze skarg było niewystarczające z przyczyn czysto formalnych.Rozbieżność w orzecznictwie, na którą wskazuje skarżąca S.M. dotyczy jedynie różnic pomiędzy wyrokiem Sądu pierwszej i drugiej instancji. Taka sytuacja nie uzasadnia przyczyny przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. W przepisie tym chodzi bowiem o sytuację, w której wiele sądów powszechnych lub różne składy Sądu Najwyższego dokonują odmiennej oceny podobnych do siebie stanów faktycznych ze względu na zastosowanie dwóch różnych - jednak uzasadnionych w świetle metodologii prawniczej - wykładni tego samego przepisu.

Natomiast w skardze pozwanego J.M. nie wyodrębniono wcale uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania. Należy podkreślić, że wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania jest oddzielną jednostką redakcyjną skargi kasacyjnej, uregulowaną w art. 3984 § 2 k.p.c. By spełnić to wymaganie konieczne jest pełne uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z perspektywy powołanych w nim przesłanek z art. 3989 § 1 k.p.c. Nie wystarcza odwołanie się do uzasadnienia podstaw skargi kasacyjnej, nawet jeżeli wskazano w nim tożsame argumenty (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 19 czerwca 2008 r., II UZ 18/08; z dnia 10 marca 2016 r., II CSK 10/16 - niepubl.).

Wymaganie to uzasadnione jest okolicznością, że postanowienie w przedmiocie przyjęcia skargi do rozpoznania zapada podczas innego posiedzenia i w innym składzie niż rozpoznanie skargi kasacyjnej (art. 39810 zd. 2 k.p.c.).Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, o kosztach postępowania orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 i §2 pkt 6 i 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, zaś o kosztach pomocy prawnej świadczonej z urzędu orzekł na podstawie §16 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 8 pkt 6 i 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. ke