Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CSK 153/05 Generato dall'IA

Supreme Court dismissed appeal on state acquisition by prescription under 1946 Decree and Civil Code.

Numero d'incarto III CSK 153/05
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the cassation appeal filed by a private individual against a lower court ruling that the State acquired property by prescription. The appellant argued that a 1955 application to restore possession interrupted the prescription period, but the court held this only paused the specific 1946 Decree timeline, not the general civil law prescription. Consequently, the State's possession was deemed continuous and lawful, confirming its ownership since 1955.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 34 ust. 1 dekretu z dnia 8 marca 1946 r.; Art. 123 § 1 pkt 1 k.c.: An application to restore possession interrupts the specific statutory limitation period but does not interrupt the general civil law prescription if the state had already acquired possession through public functions prior to the application.

Parole chiave

Generato dall'IA
prescription state ownership 1946 Decree civil code possession interruption cassation appeal property acquisition

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 34 ust. 1 dekretu z dnia 8 marca 1946 r.
podstawie art. 34 ust. 1 dekretu z dnia 8 marca 1946 r., było posiadaniem
Art. 123 § 1 pkt 1 k.c.
na zasadach imperium, oraz art. 123 § 1 pkt 1 w związku z art.
Art. 124 § 1 k.c.
123 § 1 pkt 1 w związku z art. 124 § 1 k.c.
Art. 336 k.c.
w związku z art. 336 k.c., skarżący zakwestionował
Art. 398 § 14 k.p.c.
N., powołując się na obydwie podstawy określone w art. 398 3 § 1
Art. 98 § 1 i 3 k.p.c.
o kosztach postępowania kasacyjnego po myśli art. 98 § 1 i 3 oraz art.
Art. 99 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c.
o kosztach postępowania kasacyjnego po myśli art. 98 § 1 i 3 oraz art. 99
art. 172 k.c
kasacyjnej wskazał na naruszenie przepisów art. 172 k.c.
art. 336 k.c
w związku z art. 336 k.c., skarżący zakwestionował
art. 124 § 1 k.c
123 § 1 pkt 1 w związku z art. 124 § 1 k.c.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
III CZP 72/93
siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 21 września 1993 r., III CZP 72/93
1 CO 9/56
26 października 1956 r., 1 CO 9/56, przepisy powołanego dekretu nie miały
III CZP 83/96
III CZP 83/96 (OSNC 1997, nr 5, poz.
III CZP 35/03
Najwyższego z dnia 25 czerwca 2003 r., III CZP 35/03 (niepubl.).
II CRN 65/96
r., II CRN 65/96, niepubl., z dnia 25 października 1996 r., III CZP 83/96, OSNC
V CK 24/03
kierunku wykładni są postanowienia z dnia 9 maja 2003 r., V CK 24/03, niepubl.,
V CK 13/03
z dnia 9 maja 2003 r., V CK 13/03, OSP 2004, nr 4, poz.

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III CSK 153/05

POSTANOWIENIE

Dnia 30 marca 2006 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Marek Sychowicz (przewodniczący)

SSN Barbara Myszka (sprawozdawca)

SSN Dariusz Zawistowski

Protokolant Iwona Budzik

w sprawie z wniosku Gminy Miasta K.

przy uczestnictwie A. N. oraz Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta K.

o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości,

po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Cywilnej

w dniu 30 marca 2006 r.,

skargi kasacyjnej uczestnika A. N.

od postanowienia Sądu Okręgowego w K.

z dnia 6 września 2005 r.,

oddala skargę kasacyjną i zasądza od uczestnika A. N. na rzecz

wnioskodawczyni kwotę 2700 zł. (dwa tysiące siedemset

złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 6 września 2005 r. Sąd Okręgowy w K. – na skutek

apelacji Gminy Miasta K. od postanowienia Sądu Rejonowego w K. z dnia 31

stycznia 2005 r. – zmienił zaskarżone postanowienie i stwierdził, że z dniem 1

stycznia 1985 r. Skarb Państwa nabył przez zasiedzenie prawo własności

nieruchomości położonej w K., stanowiącej działkę nr 37 obr. 62 o obszarze

0.06.33 ha, objętej księgą wieczystą nr […] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w K.

Za podstawę orzeczenia Sąd Okręgowy przyjął następujące ustalenia faktyczne.

Nieruchomość o obszarze 0.06.33 ha położona w K., oznaczona w ewidencji

jako działka nr 37 obr. 62, objęta księgą wieczystą nr […], powstała z pgr. 591/2,

przeniesionej z Lwh […] P. po jego zamknięciu. Przed drugą wojną światową

nieruchomość ta była własnością L. L. i jej syna A. L., obecnie N. Pismem z dnia 26

listopada 1938 r. L. L., w imieniu własnym i małoletniego syna A., wystąpiła do

Zarządu Miejskiego w K. o pozwolenie na budowę na przedmiotowej nieruchomości

dwupiętrowego domu mieszkalnego. W dniu 9 grudnia 1938 r. uzyskała pozwolenie

i niezwłocznie przystąpiła do rozpoczęcia robót budowlanych. Suterena wykonana

została przed wojną, z tym że jeszcze po wybuchu wojny budowa była

kontynuowana w imieniu L. L. i jej małoletniego syna. Ostatecznie, już w trakcie

działań wojennych, budynek ukończyli Niemcy, którzy połączyli go z budynkiem

posadowionym na sąsiedniej działce. Uchwałą Prezydium Miejskiej Rady

Narodowej w K. z dnia 5 lutego 1957 r. przedmiotowy budynek został przejęty na

potrzeby wojska i przekazany Korpusowi Bezpieczeństwa Wewnętrznego, który z

kolei w dniu 16 maja 1957 r. przekazał go protokolarnie Miejskiemu Zarządowi

Budynków Mieszkalnych w K. Postanowieniem z dnia 29 września 1959 r. Sąd

Powiatowy w K. stwierdził, że z dniem 31 grudnia 1955 r. Skarb Państwa nabył

przedmiotową nieruchomość na mocy art. 34 dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o

majątkach opuszczonych i poniemieckich (Dz.U. Nr 13, poz. 87 ze zm. – dalej:

„dekret z dnia 8 marca 1946 r.”). Na podstawie tego postanowienia w wykazie

hipotecznym Lwh […] jako właściciela nieruchomości wpisano Skarb Państwa.

Przedsiębiorstwo Gospodarki Mieszkaniowej zarządzało nieruchomością, dbało o

utrzymanie budynku, przeprowadzało remonty i pobierało czynsz od mieszkańców,

którzy za właściciela kamienicy uważali Skarb Państwa.

Wojewoda K. decyzją z dnia 2 września 1994 r., wydaną na podstawie art.

18 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o

samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32,

poz. 191 ze zm.), stwierdził nabycie przedmiotowej nieruchomości przez Gminę K.

W dniu 9 kwietnia 1969 r. zmarła L. L.. Spadek po niej – w zakresie

nieruchomości położonej w Polsce – nabył w całości syn A. N., który w dniu 18

sierpnia 1991 r. wniósł do Sądu Rejonowego w K. skargę o wznowienie

postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem z dnia 29 września

1959 r. Po rozpoznaniu tej skargi, Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 1 grudnia

1994 r. zmienił zaskarżone postanowienie w ten sposób, ze wniosek Skarbu

Państwa o stwierdzenie nabycia nieruchomości w trybie dekretu z dnia 8 marca

1946 r. oddalił. W dniu 14 grudnia 1994 r. w Lwh […] ujawniono zmianę oznaczenia

pgr 591/2 na działkę nr 37, po czym działkę tę przeniesiono do księgi wieczystej nr

[…], a wykaz Lwh […] zamknięto.

Protokołem zdawczo-odbiorczym z dnia 18 maja 1995 r. Przedsiębiorstwo

Gospodarki Mieszkaniowej „Ś.” w K. przekazało przedmiotową nieruchomość

uczestnikowi A. N.

Sąd Okręgowy podkreślił, że spór między uczestnikami dotyczył charakteru

posiadania przedmiotowej nieruchomości przez Skarb Państwa, a ściśle tego, czy

posiadanie to było posiadaniem samoistnym. Nawiązując do uchwały składu

siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 21 września 1993 r., III CZP 72/93

(OSNC 1994, nr 3, poz. 49), Sąd Okręgowy stwierdził, iż wynika z niej niemożność

zaliczenia do okresu zasiedzenia nieruchomości przez Skarb Państwa okresu

władania nieruchomością przez organy państwowe lub państwowe osoby prawne,

wykonywanego w ramach uprawnień Państwa jako podmiotu prawa publicznego.

Nie

jest

natomiast

nieruchomością

na

wyłączona

podstawie

możliwość

tytułu

zaliczenia

cywilnoprawnego,

okresu

gdyż

władania

orzecznicza

działalność sądów w sprawach cywilnych nie ma charakteru władczej ingerencji

państwa w sferę obrotu cywilnoprawnego. Naruszenie przez sąd przy rozstrzyganiu

sprawy przepisów procesowych nie może być zatem kwalifikowane samo przez się

jako przejaw imperialnej działalności Państwa. W grę wchodzić muszą – jak

wyjaśnił Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały z dnia 25 października 1996 r.,

III CZP 83/96 (OSNC 1997, nr 5, poz. 47) – jakieś szczególne okoliczności mające

związek z utratą przez osobę zainteresowaną prawa podmiotowego z przyczyn

leżących po stronie organów państwowych, wykorzystujących posiadane imperium

dla osiągnięcia skutków cywilnoprawnych w drodze pozaprawnej lub przy

nadużyciu prawa. Podobny wniosek wypływa z uzasadnienia postanowienia Sądu

Najwyższego z dnia 25 czerwca 2003 r., III CZP 35/03 (niepubl.). Podzielając

stanowisko wyrażone w powołanych orzeczeniach, Sąd Okręgowy uznał, że

pierwotnie Skarb Państwa władał wprawdzie przedmiotową

nieruchomością na

skutek swojego władczego działania, jednak z chwilą wydania postanowienia z dnia

29 września 1959 r. jego władanie utraciło taki charakter. Nieruchomość została

z tą chwilą włączona do obrotu cywilnoprawnego, a Skarb Państwa – wbrew

odmiennej ocenie Sądu pierwszej instancji – stał się jej posiadaczem samoistnym

w złej wierze. W tej sytuacji Skarb Państwa, zgodnie z art. XLI § 2 przepisów

wprowadzających k.c., nabył własność nieruchomości przez zasiedzenie z dniem

1 stycznia 1985 r.

W skardze kasacyjnej złożonej od postanowienia Sądu Okręgowego

uczestnik A. N., powołując się na obydwie podstawy określone w art. 398 3 § 1

k.p.c., wnosił o jego uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy przez oddalenie

apelacji od postanowienia Sądu pierwszej instancji ewentualnie uchylenie

i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W ramach pierwszej podstawy

kasacyjnej wskazał na naruszenie przepisów art. 172 k.c. w brzmieniu

obowiązującym przed nowelizacją dokonaną ustawą z dnia 28 lipca 1990 r.

o zmianie ustawy – Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 55, poz. 321) w związku z art. 336

k.c. i art. 16 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej

władzy państwowej (Dz.U. Nr 14, poz. 130 ze zm.) przez błędne przyjęcie, że Skarb

Państwa od chwili wydania postanowienia z dnia 29 września 1959 r.,

stwierdzającego nabycie przedmiotowej nieruchomości w trybie art. 34 dekretu

z dnia 8 marca 1946 r., był jej samoistnym posiadaczem na zasadach dominium,

podczas gdy Skarb Państwa był posiadaczem tej nieruchomości od dnia 5 lutego

1957 r. na zasadach imperium, oraz art. 123 § 1 pkt 1 w związku z art. 124 § 1 k.c.

przez nieuwzględnienie faktu, że skarżący i jego matka J. L. złożyli do Okręgowego

Urzędu Likwidacyjnego w K. wniosek o przywrócenie posiadania przedmiotowej

nieruchomości, który nie został dotąd rozpoznany, wobec czego do dziś nie może

biec termin konieczny do zasiedzenia. W ramach drugiej podstawy podniósł

natomiast zarzut obrazy art. 382 w związku z art. 13 § 2 k.p.c. przez

nieuwzględnienie części zebranego materiału, a mianowicie uchwały Prezydium

Miejskiej Rady Narodowej w K. z dnia 5 lutego 1957 r., podjętej na podstawie art.

16 pkt 2 powołanej ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach

jednolitej władzy państwowej, mocą której przejęto przedmiotową nieruchomość na

potrzeby Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego, co oznacza, że posiadanie

Skarbu Państwa było posiadaniem na zasadach imperium i z tej przyczyny nie

mogło prowadzić do nabycia własności w drodze zasiedzenia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Przystępując w pierwszej kolejności do rozważenia drugiej podstawy

kasacyjnej, trzeba zauważyć, że w uzasadnieniu podniesionego w jej ramach

zarzutu naruszenia przepisów art. 382 w związku z art. 13 § 2 k.p.c. skarżący

wskazał na nieuwzględnienie przez Sąd Okręgowy przy rozpoznaniu apelacji

wszystkich okoliczności faktycznych wynikających z zebranego materiału, ściśle

uchwały z dnia 5 lutego 1957 r. o przejęciu przedmiotowej nieruchomości na

potrzeby Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego, z której wynika, że posiadanie

Skarbu Państwa było posiadaniem na zasadach imperium, wobec czego nie mogło

prowadzić do nabycia własności w drodze zasiedzenia.

Tak

skonstruowana

podstawa

kasacyjna

musi

być

uznana

za

nieusprawiedliwioną, ponieważ jej uzasadnienie wskazuje jednoznacznie, że

skarżącemu chodzi w istocie o błąd w subsumcji, czyli jedną z postaci naruszenia

prawa materialnego, objętą podstawą kasacyjną z art. 398 3 § 1 pkt 1 k.p.c. Fakt

podjęcia w dniu 5 lutego 1957 r. przez Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w K.

uchwały o przejęciu nieruchomości na potrzeby Korpusu Bezpieczeństwa

Wewnętrznego znalazł bowiem odzwierciedlenie w stanie faktycznym sprawy

przyjętym za podstawę zaskarżonego postanowienia, a prawidłowe odniesienie

normy prawa materialnego do ustalonego stanu faktycznego, czyli właściwe

skonfrontowanie okoliczności stanu faktycznego z hipotezą normy prawnej i

poddanie tego stanu ocenie prawnej na podstawie treści tej normy jest już

zastosowaniem prawa materialnego (zob. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego

z dnia 25 marca 1999 r., III CKN 206/98, OSNC 1999, nr 10, poz. 183). Stąd

sprowadzanie

istoty

postawionego

zarzutu

na

grunt

naruszeń

przepisów

postępowania pozbawia go jakiegokolwiek znaczenia jako podstawy zaskarżenia z

art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c.

Rozważenie zarzutów przytoczonych w ramach pierwszej podstawy

kasacyjnej trzeba rozpocząć od przypomnienia, że, zgodnie z art. 398 13 § 1 k.p.c.,

Sąd Najwyższy rozpoznaje skargę kasacyjną w granicach zaskarżenia oraz

w granicach podstaw, przy czym w granicach zaskarżenia bierze z urzędu pod

rozwagę jedynie nieważność postępowania.

Podnosząc zarzut naruszenia art. 172 k.c. w brzmieniu obowiązującym przed

dniem 1 października 1990 r. w związku z art. 336 k.c., skarżący zakwestionował

ocenę Sądu Okręgowego, wyrażającą się uznaniem Skarbu Państwa za

samoistnego posiadacza nieruchomości. Zdaniem skarżącego, Skarb Państwa nie

mógł uzyskać statusu samoistnego posiadacza nawet po wydaniu postanowienia

z dnia 29 września 1959 r., stwierdzającego nabycie własności na podstawie art. 34

dekretu z dnia 8 marca 1946 r., ponieważ już wcześniej, od dnia 5 lutego 1957 r.,

był posiadaczem tej

nieruchomości na zasadach imperium, a wadliwe

postanowienie z dnia 29 września 1959 r. nie mogło zmienić tego stanu.

W związku z przytoczonym zarzutem trzeba zauważyć, że przedmiotowa

nieruchomość pozostawała we władaniu Skarbu Państwa już przed dniem 5 lutego

1957 r., uznana została bowiem za mienie opuszczone w rozumieniu art. 1 dekretu

z dnia 8 marca 1946 r. Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w uchwale Całej Izby Cywilnej

z dnia 24 maja 1956 r. z uzupełnieniem wprowadzonym uchwałą z dnia

26 października 1956 r., 1 CO 9/56, przepisy powołanego dekretu nie miały

charakteru norm zmierzających do nacjonalizacji, zasadniczym ich celem było

bowiem zabezpieczenie mienia obywateli, którzy w związku z wojną utracili jego

posiadanie. Przepisy te zakładały, że do czasu nabycia własności majątku

opuszczonego w trybie art. 34 Skarb Państwa jest jedynie jego zarządcą, a więc nie

włada

tym

majątkiem

„jak

właściciel”

(cum

animo

rem

sibi

habendi).

Upaństwowienie mienia opuszczonego traktowane było przy tym jako ostateczność,

którą przyjęto tylko dlatego, że szkodliwy z punktu widzenia gospodarczego stan

tymczasowości nie mógł trwać bez żadnych ograniczeń (zob. OSN 1957, nr 1, poz.

1).

Wyjątkowy charakter przepisów dekretu z dnia 8 marca 1946 r.,

ukierunkowanych na zabezpieczenie i uporządkowanie stanu prawnego mienia

opuszczonego w związku z wojną, oraz bezwzględnie obowiązujący ich charakter

stanowiły przeszkodę do przekształcenia władztwa wykonywanego przez Państwo

nad nieruchomościami opuszczonymi w posiadanie cywilnoprawne. Z tej przyczyny

Skarb Państwa nie mógł przekształcić w posiadanie władztwa nad objętą w zarząd

nieruchomością opuszczoną przed upływem terminu dziesięciu lat, określonego

w art. 34 ust. 1 lit. a dekretu.

W okresie od objęcia przedmiotowej nieruchomości jako opuszczonej do

dnia 31 grudnia 1955 r. Skarb Państwa nie był zatem jej posiadaczem ani nie mógł

przekształcić wykonywanego władztwa w posiadanie. Po upływie wspomnianego

terminu możliwość przekształcenia zarządu sprawowanego nad nieruchomościami

opuszczonymi w posiadanie Skarbu Państwa lub innych osób prawnych nie była

natomiast

wyłączona

(zob.

postanowienia

Sądu

Najwyższego

z

dnia

29 października 1996 r., III CKU 8/96, OSNC 1997, nr 4, poz. 38, z dnia

16 października 1998 r., III CKN 644/97, OSNC 1999, nr 4, poz. 76, z dnia

19 grudnia 2000 r., V CKN 767/00, OSNC 2001, nr 7-8, poz. 110, oraz z dnia

11 lipca 2002 r., IV CKN 1218/00, niepubl.).

Zgodnie z utrwalonym już w orzecznictwie poglądem, którego notabene

skarżący nie kwestionuje, władanie nieruchomością na podstawie prawomocnego

postanowienia sądu o nabyciu własności nieruchomości przez przemilczenie, na

podstawie art. 34 ust. 1 dekretu z dnia 8 marca 1946 r., było posiadaniem

samoistnym. Prawomocne postanowienie stanowiło bowiem dla Skarbu Państwa,

występującego w roli podmiotu prawa cywilnego, tytuł do władania nieruchomością

w imieniu własnym. Oceny tej nie zmienia przy tym fakt, że w 1994 r., na skutek

wznowienia postępowania, postanowienie to uległo zmianie, a wniosek Skarbu

Państwa o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości opuszczonej został

oddalony (zob. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 25 października 1996 r., III CZP

83/96, OSNC 1997, nr 5, poz. 47, oraz postanowienia Sądu Najwyższego z dnia

29 października 1996 r., III CKU 8/96, OSNC 1997, nr 4, poz. 38, z dnia

16 października 1998 r., III CKN 644/97, OSNC 1999, nr 4, poz. 76, z dnia

8 grudnia 1999 r., II CKN 614/98, OSNC 2000, nr 6, poz. 115, z dnia 19 grudnia

2000 r., V CKN 767/00, OSNC 2001, nr 7-8, poz. 110, oraz z dnia 25 czerwca 2003

r., III CZP 35/03, Prok. i Pr. 2004/2/32 ).

Trzeba dodać, że prezentowany przez skarżącego pogląd, sprzeciwiający

się

możliwości

kwalifikowania

jako

posiadania

władania

nieruchomością

wykonywanego przez organy państwowe lub państwowe osoby prawne w ramach

uprawnień Państwa jako podmiotu prawa publicznego, tj. w ramach sfery działania

Państwa określanej mianem imperium, nie jest jedynym poglądem przyjmowanym

w orzecznictwie Sądu Najwyższego. W uchwale składu siedmiu sędziów z dnia

21 września 1993 r., III CZP 72/93, Sąd Najwyższy istotnie stanął na stanowisku,

że rzecz objęta przez Państwo we władanie w ramach sprawowanych zadań

publicznych może stać się przedmiotem posiadania tylko w razie jej wprowadzenia

do obrotu cywilnego lub na szczególnej podstawie prawnej. Pogląd wyrażony w tej

uchwale przyjmowany był w innych idących jej śladem orzeczeniach Sądu

Najwyższego (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 19 czerwca 1996

r., II CRN 65/96, niepubl., z dnia 25 października 1996 r., III CZP 83/96, OSNC

1997, nr 5, poz. 47, oraz z dnia 29 października 1996 r., III CKU 8/96, OSNC 1997,

nr 4, poz. 38). W późniejszym orzecznictwie Sądu Najwyższego wyrażone zostało

jednak także odmienne stanowisko, negujące zasadność powyższego poglądu,

jako pozostającego w sprzeczności z art. 336 i art. 172 k.c. Przykładem tego

kierunku wykładni są postanowienia z dnia 9 maja 2003 r., V CK 24/03, niepubl.,

z dnia 9 maja 2003 r., V CK 13/03, OSP 2004, nr 4, poz. 53, z dnia 13 stycznia

2004 r., V CK 131/03, niepubl., z dnia 11 lutego 2004 r., III CK 68/03, niepubl., oraz

z dnia 13 października 2005 r., I CK 162/05, niepubl.), w których Sąd Najwyższy

przyjął, że o posiadaniu i jego postaci decyduje wyłącznie sposób władania rzeczą,

wobec czego odpowiadające wykonywaniu własności państwowej zarządzanie

nieruchomością przez organ państwowy było, bez względu na sposób uzyskania

władztwa, jednoznaczne z samoistnym posiadaniem nieruchomości przez Skarb

Państwa.

Powyższa rozbieżność stanowisk nie ma jednak znaczenia dla oceny

trafności podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu błędnej kwalifikacji władztwa

wykonywanego przez Skarb Państwa. Przyjmując w ślad za skarżącym pogląd

wyrażony w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia

21 września 1993 r., III CZP 72/93, trzeba bowiem podkreślić, że – wbrew

odmiennemu poglądowi wyrażonemu w skardze kasacyjnej – po dniu 31 grudnia

1955 r. nie było przeszkód do przekształcenia władztwa sprawowanego przez

Państwo w ramach funkcji publicznych w posiadanie Skarbu Państwa. Podniesiony

przez skarżącego zarzut naruszenia art. 336 w brzmieniu obowiązującym przed

dniem 1 października 1990 r. w związku z art. 336 k.c. uznać trzeba zatem za

nieuzasadniony.

Nie można również zgodzić się z zarzutem obrazy art. 123 § 1 pkt 1

w związku z art. 124 § 1 k.c. przez nieuwzględnienie, że złożenie do Okręgowego

Urzędu Likwidacyjnego w K. wniosku o przywrócenie posiadania przedmiotowej

nieruchomości, który do dziś nie został rozpoznany, było czynnością powodującą

przerwanie biegu zasiedzenia.

Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w uchwale Całej Izby Cywilnej z dnia 24 maja

1956 r. z uzupełnieniem wprowadzonym uchwałą z dnia 26 października 1956 r., 1

CO 9/56, do biegu terminu wskazanego w art. 34 ust. 1 dekretu z dnia 8 marca

1946 r. miały odpowiednie zastosowanie przepisy o przerwie zasiedzenia, wobec

czego bieg tego terminu ulegał przerwie m.in. na skutek złożenia do dnia

31 grudnia 1948 r. przez jedną z osób wymienionych w art. 15 i 16 dekretu wniosku

o przywrócenie posiadania nieruchomości opuszczonej do sądu bądź do organu

likwidacyjnego lub do jednostki zarządzającej nieruchomością. Skierowany przez

skarżącego oraz jego matkę wniosek do Okręgowego Urzędu Likwidacyjnego w K.

o przywrócenie posiadania spowodował zatem przerwanie biegu dziesięcioletniego

terminu przemilczenia z art. 34 ust. 1 dekretu z dnia 8 marca 1946 r., co

doprowadziło ostatecznie – po wznowieniu postępowania – do oddalenia wniosku o

stwierdzenie nabycia przez Skarb Państwa własności nieruchomości. Nie jest to

jednak równoznaczne z przerwaniem biegu zasiedzenia na podstawie art. 123 § 1

pkt 1 k.c., zwłaszcza że objęcie nieruchomości w posiadanie samoistne, które

mogło w ogóle prowadzić do zasiedzenia, nastąpiło dopiero po uprawomocnieniu

się postanowienia z dnia 29 września 1959 r. Z tej już tylko przyczyny wywody

skarżącego, upatrującego przerwania biegu zasiedzenia w złożeniu do organu

likwidacyjnego wniosku o przywrócenie posiadania, nie mogą być uznane za trafne.

Z powyższych względów, skoro zarzuty przytoczone w ramach pierwszej

podstawy kasacyjnej okazały się również nieuzasadnione, a nie zachodzi

nieważność postępowania podlegająca wzięciu pod rozwagę z urzędu, Sąd

Najwyższy na podstawie art. 398 14 k.p.c. oddalił skargę kasacyjną, postanawiając

o kosztach postępowania kasacyjnego po myśli art. 98 § 1 i 3 oraz art. 99

w związku z art. 391 § 1 i art. 398 21 k.p.c.

jc