Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CSK 124/13 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses appeal for lack of merit regarding identity of claims and legal basis in related proceedings.

Numero d'incarto III CSK 124/13
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the plaintiff's cassation appeal against the appellate court's decision to reject her main claim. The plaintiff argued that the lower court erred by dismissing her request for enforcement of a settlement agreement, claiming the previous judgment did not cover her specific demands. The court found that the plaintiff's current request and her previous claim in the related case shared the same legal basis and subject matter, making the dismissal legally sound.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 398 § 14 k.p.c.; Art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c.; Art. 366 k.p.c.; Art. 386 § 1 k.p.c.; Art. 397 § 2 k.p.c. - A cassation appeal is inadmissible if the contested decision is based on the same legal grounds and subject matter as a previously adjudicated claim, thereby satisfying the requirement of identity of claims and legal basis.

Parole chiave

Generato dall'IA
identity of claims legal basis cassation appeal enforcement of settlement res judicata lack of merit related proceedings

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 398 § 14 k.p.c.
podlegała oddaleniu na podstawie art. 39814 k.p.c.
Art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c.
podstawie art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c.
Art. 366 k.p.c.
z art. 366 k.p.c., art.382 k.p.c.
Art. 386 § 1 k.p.c.
postępowania, tj. art. 199 § 1 pkt. 2 w zw. z art. 366 k.p.c., art.382 k.p.c. i art. 386
Art. 397 § 2 k.p.c.
w związku z art. 397 § 2 k.p.c., domagała się uchylenia zaskarżonego
art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c
podstawie art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c.
art. 366 k.p.c
z art. 366 k.p.c., art.382 k.p.c.
art.382 k.p.c
366 k.p.c., art.382 k.p.c.
art. 386 § 1 k.p.c
postępowania, tj. art. 199 § 1 pkt. 2 w zw. z art. 366 k.p.c., art.382 k.p.c. i art. 386
art. 397 § 2 k.p.c
w związku z art. 397 § 2 k.p.c., domagała się uchylenia zaskarżonego

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III CSK 124/13

POSTANOWIENIE

Dnia 14 marca 2014 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Anna Owczarek (przewodniczący)

SSN Józef Frąckowiak

SSN Agnieszka Piotrowska (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa E. C.

przeciwko Z. […]

o nakazanie ewentualnie o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 14 marca 2014 r.,

skargi kasacyjnej powódki

od postanowienia Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 12 grudnia 2012 r.,

1. oddala skargę kasacyjną;

2. pozostawia rozstrzygnięcie o kosztach postępowania

kasacyjnego sądowi wydającemu orzeczenie kończące

postępowanie w sprawie.

Uzasadnienie

Powódka E. C. w pozwie skierowanym przeciwko Z. […] domagała się

nakazania pozwanemu wykonania § 5 ust. 1 pkt 2 w związku z § 3 ust. 1 pkt 1

ugody z dnia 10 lipca 2007 r. poprzez rozpoczęcie procedur związanych ze

sprzedażą

nieruchomości

przy ul.

S. […]

w terminie

miesiąca

od

dnia

uprawomocnienia się wyroku oraz zapłaty powódce połowy ceny faktycznie

uzyskanej ze sprzedaży tej nieruchomości, pomniejszonej o kwotę 220.319 zł oraz

o udokumentowane koszty zbycia poniesione przez stronę pozwaną, w ciągu

dwóch tygodni od uzyskania kwoty sprzedaży. Powódka zgłosiła także żądanie

ewentualne na wypadek nie uwzględnienia roszczenia głównego - zasądzenia na

jej rzecz od strony pozwanej kwoty 4.229.681 zł z odsetkami ustawowymi od dnia

14 listopada 2007 r. tytułem połowy wartości opisanej wyżej nieruchomości.

Pozwany żądał odrzucenia pozwu w zakresie żądania głównego, wskazując,

ze zostało ono już prawomocnie osądzone we wcześniej toczącej się przed Sądem

Okręgowym między stronami i prawomocnie zakończonej sprawie o sygnaturze I C

…/08.

Postanowieniem z dnia 4 września 2012 r. Sąd Okręgowy odmówił

odrzucenia pozwu co do żądania głównego. Po rozpoznaniu zażalenia strony

pozwanej Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 12 grudnia 2012 r. zmienił

zaskarżone postanowienie i odrzucił pozew w zakresie żądania głównego.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd drugiej instancji wskazał, że powódka

jest wdową po K. C. i jego jedyną spadkobierczynią. Matka K. C., a teściowa

powódki- K. C. sporządziła testament notarialny, w którym wydziedziczyła K. C.

oraz powołała Z. […] do spadku, obejmującego między innymi nieruchomość

położoną przy ul. S. […]. W toku procesu wytoczonego przez K. C. przeciwko

Zamkowi […] jako spadkobiercy testamentowemu o zachowek zapadł wyrok

wstępny, w którym Sąd Okręgowy uznał powództwo za usprawiedliwione co do

zasady. W toku postępowania apelacyjnego K. C. i pozwany zawarli pisemną

ugodę pozasądową z dnia 10 lipca 2007 roku, w której strony uregulowały sposób

zaspokojenia roszczeń K. C. z tytułu zachowku. K. C. zmarł w dniu 18 kwietnia

2008 r., a spadek po nim nabyła w całości E. C. Za życia K. C. ugoda została

częściowo zrealizowana, nie doszło natomiast do sprzedaży nieruchomości przy

ul. S. i przekazania K. C. uzgodnionej w ugodzie kwoty tytułem połowy ceny

uzyskanej przez pozwanego ze sprzedaży nieruchomości, pomniejszonej o kwotę

220.319 zł oraz o udokumentowane koszty zbycia. Wyrokiem z dnia 22 grudnia

2008 roku w sprawie I A Ca …/08 Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok

wstępny i oddalił powództwo o zachowek z uwagi na śmierć K. C. i wygaśnięcie

przysługującego mu prawa do zachowku. Skarga kasacyjna następczyni prawnej

zmarłego powoda-

E. C. wywiedziona od tego orzeczenia została oddalona

wyrokiem Sąd Najwyższego z dnia 28 kwietnia 2010 roku w sprawie III CSK

143/09.

W pozwie złożonym po śmierci męża przeciwko Z. […] (sygnatura Sądu

Okręgowego I C …/08) E. C. domagała się zasądzenia na jej rzecz kwoty

3.734.307,50 zł tytułem odszkodowania za niewykonanie przez stronę pozwaną

ugody z dnia 10 lipca 2007 roku. Na wypadek nieuwzględnienia żądania głównego

zgłosiła żądanie ewentualne - o nakazanie stronie pozwanej sprzedaży

nieruchomości przy ul. S. za cenę odpowiadającą wartości rynkowej stosownie do §

5 ust. 3 ugody z dnia 10 lipca 2007 roku oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia

5 października 1993 roku w sprawie zasad organizowania przetargu na sprzedaż

środków trwałych przez przedsiębiorstwa państwowe oraz warunków odstąpienia

od przetargu. Na wypadek nieuwzględnienia tego żądania, zgłosiła także kolejne

żądanie ewentualne

–

zasądzenia

na

jej

rzecz

od

strony

pozwanej

kwoty 7.000.000 zł z tytułu przysługującej jej, a nabytej w drodze przelewu od osób

trzecich, wierzytelności o zachowek po K. C.. Wyrokiem z dnia 15 października

2009 roku w sprawie I C …/08 Sąd Okręgowy oddalił powyższe powództwo E. C. w

całości. Apelacja powódki od tego orzeczenia została oddalona wyrokiem Sądu

Apelacyjnego z dnia 27 kwietnia 2010 r. w sprawie I ACa …/10. Sąd Najwyższy

odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej powódki wywiedzionej od tego

orzeczenia.

W niniejszej sprawie Sąd Apelacyjny rozpoznając zażalenie pozwanego na

odmowę odrzucenia pozwu w zakresie żądania głównego uznał, że żądanie

ewentualne dochodzone przez E.C. w sprawie I C …/08 i żądanie główne

zgłoszone w niniejszej sprawie oparte są na tej samej podstawie faktycznej i

prawnej, w związku z czym zachodzi ujemna przesłanka procesowa w postaci

powagi rzeczy osądzonej uzasadniająca odrzucenie pozwu w tym zakresie na

podstawie art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c.

W

skardze

kasacyjnej

powódka

zarzucając

naruszenie

przepisów

postępowania, tj. art. 199 § 1 pkt. 2 w zw. z art. 366 k.p.c., art.382 k.p.c. i art. 386

§ 1 k.p.c. w związku z art. 397 § 2 k.p.c., domagała się uchylenia zaskarżonego

postanowienia i przekazania sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego

rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Stosownie do art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. sąd ma obowiązek odrzucić pozew,

jeżeli o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami sprawa jest w toku

albo została już prawomocnie osądzona. Zakres przedmiotowy i podmiotowy

powagi rzeczy osądzonej reguluje art. 366 k.p.c. przewidując, że wyrok

prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku

z podstawą sporu stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi

samymi stronami. Tożsamość stron obu procesów (spraw o sygnaturze I C …/08 i

aktualnej) nie budzi wątpliwości, przedmiotem sporu pozostają natomiast granice

przedmiotowe powagi rzeczy osądzonej. W orzecznictwie Sądu Najwyższego

ugruntował się pogląd, zgodnie z którym tożsamość przedmiotu uprzedniego

orzeczenia oraz kolejnego powództwa, wykluczająca możliwość jego merytorycznej

oceny i uzasadniająca odrzucenie pozwu, zachodzi w przypadku jednakowej

podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia oraz ponownego żądania powoda,

przy czym przesłanki te muszą wystąpić kumulatywnie (por. postanowienia Sądu

Najwyższego: z dnia 9 czerwca 1971 r., II CZ 59/71, OSNCP 1971, nr 12, poz. 226;

z dnia 25 sierpnia 1998 r. I PKN 266/98, OSNP 1999, nr 17, poz. 554;

z dnia 3 lutego 2010 r., II CSK 414/09, nie publ; z dnia 11 lutego 2011 r., I CSK

277/10, nie publ.; z dnia 8 kwietnia 2011 r., II CSK 493/10, Biul. SN 2011, nr 6,

str. 11-12; z dnia 26 stycznia 2012 r., I UK 301/11, nie publ. oraz wyroki: z dnia

22 kwietnia 1967 r., I CR 570/66, OSPiKA 1968, nr 7-8, poz. 158; z dnia 4 grudnia

1998 r., III CKN 56/98, Biul. SN 1999, nr 4, str. 9; z dnia 14 lipca 2011 r., III UK

196/10, OSNP 2012, nr 17-18, poz. 222 i z dnia 15 listopada 2012 r., V CSK

515/11, nie publ.).

Wbrew zarzutom skargi Sąd Apelacyjny prawidłowo przyjął, nie naruszając

art. 382 k.p.c. oraz 325 k.p.c. w sposób wskazany w skardze kasacyjnej powódki,

że wyrok Sądu Okręgowego z dnia 15 października 2009 roku w sprawie I C …/08

oddalający w całości powództwo E. C. skierowane przeciwko pozwanemu Z. oraz

wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 27 kwietnia 2010 roku w sprawie I A Ca …/10

oddalający apelację powódki objęły swoim zakresem zarówno żądanie główne (o

zapłatę kwoty 3.734.307,50 zł tytułem odszkodowania za szkodę wynikłą z nie

wykonania ugody w części odnoszącej się do zobowiązania pozwanego do

sprzedaży nieruchomości i przekazania K. C. uzgodnionej części ceny sprzedaży ),

jak i dwa żądania ewentualne (pierwsze - o nakazanie pozwanemu sprzedaży

nieruchomości stosownie do § 5 ust. 1 pkt 2 w związku z § 3 ust. 1 pkt 1 ugody z

dnia 10 lipca 2007 r oraz drugie - o zapłatę 7.000.000 zł) zgłoszone przez E. C.

w tamtej sprawie.

Oddalenie powództwa w całości oznacza negatywne rozstrzygnięcie

o wszystkich

zgłoszonych

przez

powoda

roszczeniach

(por.

wyrok

Sądu

Najwyższego z dnia 18 lutego 1999 roku, II UKN 493/98, OSNP 2000, nr 8,

poz. 325) i ewentualne niedokładności komparycji wyroku polegające na wskazaniu

w rubrum orzeczenia jednego tylko żądania i nie wyszczególnieniu pozostałych,

nie mają

zasadniczego

znaczenia

dla

określenia

przedmiotu

i

zakresu

wyrokowania. W uzasadnieniu pisemnym wyroku w sprawie I C …/08

Sąd

Okręgowy odniósł się do wszystkich zgłoszonych przez E. C. żądań - zarówno

głównego, jak i ewentualnych, obszernie wskazując na motywy ich oddalenia.

Sformułowany na potrzeby aktualnego postępowania powyższy zarzut kasacyjny

pozostaje więc w opozycji do postawy powódki reprezentowanej przez nią w tamtej

sprawie. O tym, że powódka nie miała jakichkolwiek wątpliwości co do zakresu

wyroku Sądu Okręgowego w sprawie I C …/08 (że obejmuje on wszystkie

zgłoszone przez nią roszczenia) świadczy jednoznacznie treść złożonej przez nią

w tamtej sprawie apelacji, a następnie skargi kasacyjnej. Przytoczone przez

skarżącą na uzasadnienie omawianego zarzutu kasacyjnego orzeczenia (w tym

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 2001 r., III CKN 1382/00,

OSNC 2001, nr 9, poz. 132 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 listopada

nie dotyczą takiej sytuacji, jak miała

1966 r., II PR 436/66, OSNC 1967/4/79)

miejsce w sprawie o sygnaturze I C …/08, lecz klasycznych przypadków orzeczenia

non existens.

Tożsamość żądań niewątpliwie zachodzi, oceny wymaga więc kwestia,

czy są one oparte o tę samą podstawę. Powódka uzasadniała swoje żądanie

ewentualne w sprawie I C …/08 o nakazanie pozwanemu dokonania określonych

czynności związanych ze sprzedażą nieruchomości faktem zawarcia ugody

pozasądowej z dnia 10 lipca 2007 roku między K. C. i pozwanym i niewątpliwe na

tę samą podstawę swojego żądania - ugodę z dnia 10 lipca 2007 roku, a ściślej jej

§ 5 ust. 1 pkt 2 w związku z § 3 ust. 1 pkt 1 wskazuje także w rozpoznawanej

sprawie. Nie powtarzając słusznych w tej mierze wywodów Sądu Apelacyjnego

trzeba w odniesieniu do argumentów skarżącej sformułowanych w skardze

kasacyjnej wskazać, że w obu sprawach powódka, powołując się na fakt zawarcia

przez K. C. i Z. […] ugody pozasądowej z dnia 10 lipca 2007 roku dochodziła

realnego wykonania jej postanowień, zmierzając do uzyskania orzeczenia sądu

zobowiązującego pozwanego do przedsięwzięcia określonych działań mających

na celu realizację zobowiązania sprzedaży nieruchomości i wypłacenia powódce

należnej jej części ceny sprzedaży. W obu sprawach powódka powoływała się na

to, że z uwagi na wstąpienie w sytuację prawną i faktyczną zmarłego męża K. C.

jest ona, jako jego jedyna spadkobierczyni, wierzycielką pozwanego na podstawie

tejże ugody i stąd może żądać jej przymusowego wykonania. Stanowisko powódki

o istnieniu ważnego zobowiązania pozwanego wobec niej wynikającego z

przedmiotowej ugody świadczy o tożsamości zarówno żądania, jak i jego podstawy,

uzasadnia

więc

aprobatę

stanowiska

zajętego

przez Sąd

Apelacyjny

w

zaskarżonym postanowieniu.

Powyższe

rozważania

prowadzą

do

wniosku

o

bezzasadności

sformułowanych w skardze kasacyjnej powódki zarzutów naruszenia art. 199 § 1

pkt. 2 w związku z art. 366 k.p.c. oraz art. 386 § 1 w związku z art. 397 § 2 k.p.c.,

polegającego, zdaniem skarżącej, na odrzuceniu pozwu w zakresie żądania

głównego mimo braku przesłanki powagi rzeczy osądzonej. W tym stanie rzeczy

skarga kasacyjna E. C. podlegała oddaleniu na podstawie art. 39814 k.p.c. jako

bezzasadna.

jw