Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CSK 101/09 Generato dall'IA

Supreme Court quashes bankruptcy law order due to improper one-year preclusion period calculation.

Numero d'incarto III CSK 101/09
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court quashed the lower court's decision to ban a former board member from conducting business, finding the one-year preclusion period calculated incorrectly. The lower court applied the wrong starting date for the deadline, failing to recognize that the bankruptcy proceedings themselves suspended the clock. Consequently, the ban was deemed inadmissible because it was issued outside the legally permitted timeframe.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 373 ust. 1 pkt 1 p.u.i.n.; Art. 377 p.u.i.n.: The one-year preclusion period for ordering a ban on business activity begins from the date of the bankruptcy event, not the filing of the bankruptcy petition, meaning concurrent bankruptcy proceedings exclude the possibility of starting the preclusion clock.

Parole chiave

Generato dall'IA
bankruptcy proceedings ban on business activity preclusion period one-year deadline procedural preclusion Supreme Court bankruptcy law

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 373 ust. 1 pkt 1 p.u.i.n.
na podstawie art. 373 ust.
Art. 377 p.u.i.n.
okazało się niedopuszczalne w świetle postanowień art. 377 p.u.
Art. 13 p.u.i.n.
podstawie art. 13 p. u. i n. Bez znaczenia pozostaje fakt, jaki uprawniony podmiot
Art. 22 Konstytucji
z pewnością w odpowiedniej korelacji z wyrażoną w art. 22 Konstytucji zasadą
Art. 398 § 1 k.p.c.
(art. 39815 § 1 k.p.c.).
art. 22 Konstytucji
z pewnością w odpowiedniej korelacji z wyrażoną w art. 22 Konstytucji zasadą
art. 39815 § 1 k.p.c
(art. 39815 § 1 k.p.c.).

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III CSK 101/09

POSTANOWIENIE

Dnia 10 grudnia 2009 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący)

SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca)

SSN Krzysztof Pietrzykowski

w sprawie z wniosku M. sp. z o.o.

przy uczestnictwie M.Z.

w przedmiocie orzeczenia zakazu prowadzenia działalności gospodarczej

wobec M.Z.,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 10 grudnia 2009 r.,

skargi kasacyjnej wnioskodawcy

od postanowienia Sądu Okręgowego w K.

z dnia 9 stycznia 2009 r., sygn. akt [...],

uchyla zaskarżone postanowienie i przekazuje sprawę Sądowi

Okręgowemu w K. do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia

o kosztach postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Sąd Rejonowy oddalił wniosek „M.” Spółki z o.o. o orzeczenie zakazu

prowadzenia działalności gospodarczej i pełnienia funkcji w

organach osób

prawnych wobec uczestnika postępowania M.Z. Rozstrzygnięcie swoje oparł na

następującym stanie faktycznym.

Sąd Rejonowy ustalił, że niewypłacalność dłużnika – „H.” spółki z o.o.

(poprzednio: „B.” Spółka z o.o.) nastąpiła w lipcu 2007 r. Zarząd tej Spółki złożył

wniosek o ogłoszenie jej upadłości w dniu 28 marca 2008 r. Działalność w 2007 r.

zakończyła się stratą brutto w wysokości 1.531.239,39 zł, a w ciągu sześciu

miesięcy przed złożeniem wniosku nastąpił znaczny spadek sprzedaży towarów.

Uczestnik M.Z. nie dopełnił obowiązku złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości,

jednakże orzeczenie wobec niego zakazu prowadzenia działalności gospodarczej

na podstawie art. 373 ust. 1 pkt 1 – ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo

upadłościowe i naprawcze (Dz.U. nr 60, poz. 535 ze zm., cyt. dalej jako „p. u. i n.”)

okazało się niedopuszczalne w świetle postanowień art. 377 p.u. i n.

Apelacja wnioskodawcy została oddalona; Sąd Okręgowy podzielił ustalenia

i oceny prawne Sądu pierwszej instancji. Analizując przepis art. 377 p. u. i n.,

Sąd Okręgowy stwierdził, że dla każdego z dwóch stanów przewidzianych w tym

przepisie odmiennie należy liczyć początek rocznego terminu prekluzyjnego do

wystąpienia z żądaniem orzeczenia zakazu prowadzenia działalności gospodarczej.

Po pierwsze, w razie niezłożenia wniosku o ogłoszenie upadłości dłużnika nie

można orzec zakazu przewidzianego w art. 373 p. u. i n. ustawy po upływie roku od

dnia, w którym dłużnik zobowiązany był złożyć taki wniosek. Bieg rocznego terminu

do złożenia tego wniosku rozpoczyna się w dniu powstania stanu niewypłacalności

dłużnika. Po drugie, w przypadku złożenia wniosku i ogłoszenie upadłości o zakazie

przewidzianym w art. 373 p. u. i n. nie można orzekać, gdy postępowanie w tej

sprawie nie zostało wszczęte w terminie roku od umorzenia lub zakończenia

postępowania upadłościowego albo oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości na

podstawie art. 13 p. u. i n. Bez znaczenia pozostaje fakt, jaki uprawniony podmiot

złożył ostatecznie wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika.

W ocenie Sądu Okręgowego, nie można podzielić stanowiska apelującego,

że przepis art. 377 p. n. i u. nie wprowadza w ogóle terminu, od którego może być

orzeczony zakaz określony w art. 373 p. u. i n. W przepisie tym bowiem pośrednio

określono moment, od którego wierzycielowi przysługuje prawo wystąpienia

z wnioskiem o orzeczenie omawianego zakazu, przy czym momentem tym jest

umorzenie lub zakończenie postępowania upadłościowego albo oddalenie wniosku

o ogłoszenie upadłości na podstawie art. 13 p. u. i n. Roczny termin (po upływie

którego niedopuszczalne byłoby orzekanie o zakazie) rozpoczyna swój bieg po

umorzeniu lub zakończeniu postępowania upadłościowego albo oddaleniu wniosku

o ogłoszenie upadłości, (art. 13 p. u. i n.). W rozpoznawanej sprawie złożenie przez

wnioskodawcę wniosku o orzeczenie zakazu nastąpiło zatem przedwcześnie,

ponieważ postępowanie upadłościowe zostało wszczęte z inicjatywy wierzyciela

i toczy się nadal.

W skardze kasacyjnej wnioskodawcy podnoszono zarzut naruszenia art. 373

ust. 1 pkt 1 i art. 377 p. u. i n. Skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonego

postanowienia

i

orzeczenie

wobec

uczestnika

M.Z.

zakazu

prowadzenia

działalności gospodarczej oraz pełnienia funkcji w organach osób prawnych

na okres lat dziesięciu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Podstawowe znaczenie w rozpoznawanej sprawie ma zarzut naruszenia art.

377 p. u. i n. Zgodnie z tym przepisem, nie orzeka się zakazu prowadzenia

działalności gospodarczej, przewidzianego w art. 373 ustawy, jeżeli postępowanie

w tej sprawie nie zostało wszczęte w terminie roku od umorzenia lub zakończenia

postępowania upadłościowego albo oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości na

podstawie art. 13 p.u i n., a gdy nie złożono wniosku o ogłoszenie upadłości,

od dnia, w którym dłużnik był obowiązany taki wniosek złożyć.

Z ustaleń faktycznych obu Sądów meriti wynika, że wniosek o ogłoszenie

upadłości dłużnika („H.” - spółka z o.o.; poprzednio: – „B.’ Spółka z o.o.) został

skutecznie złożony, a postępowanie upadłościowe jeszcze nie zostało zakończone.

Nie można podzielić stanowiska Sądu Okręgowego, zgodnie z którym przepis art.

377 p. u. i n. „pośrednio wskazuje moment, od którego wierzycielowi przysługuje

prawo wystąpienia z wnioskiem o orzeczenie zakazu”, przewidzianego w art. 373 p.

u. i n., przy czym momentem tym są trzy podstawowe zdarzenia przewidziane w

art. 377 p. u. i n. (umorzenie, zakończenie postępowania upadłościowego,

oddalenie wniosku o ogłoszenie upadłości na podstawie art. 13 p. u. i

n.). W

konsekwencji nietrafna jest sugestia tego Sądu, że wcześniejsze złożenie wniosku,

tj. jeszcze przed rozpoczęciem biegu terminu określonego w art. 377 p. u. i n.,

oznacza jego przedwczesność i tym samym - konieczność oddalenia go bez

merytorycznego rozpoznania.

Przepis art. 377 p. u. i

n. powinien być interpretowany w powiązaniu

z innymi przepisami dotyczącymi postępowania w sprawach orzekania zakazu

prowadzenia działalności gospodarczej, a zwłaszcza z postanowieniami art. 373

p. u. i n. Z treści art. 377 p. u. i n. nie wynika to, że postępowanie w sprawach

o wydanie zakazu nie może być wszczęte jeszcze przed wszczęciem postępowania

upadłościowego, w

W przepisie

tym

jego toku lub przed jego zakończeniem (umorzeniem).

wspomniano

bowiem

o

niemożności

orzekania

zakazu

prowadzenia działalności gospodarczej (verba legis: „nie orzeka się zakazu”)

natomiast nie przyjęto - nawet pośrednio - żadnej bariery co do czasu skutecznego

złożenia wniosku o orzekanie zakazu. Wniosek taki może być zatem skutecznie

złożony wówczas, gdy występują przewidziane w art. 373 ust. 1 pkt 1-4 p. u. i n.

prawne podstawy (przyczyny) pozbawienia określonej osoby prawa prowadzenia

działalności gospodarczej i jednocześnie toczy się postępowanie upadłościowe

wobec dłużnika. Podobne stanowisko znalazło się też w wyroku Sądu Najwyższego

z dnia 29 października 2008 r., IV CSK 239/08 (nieopubl.; por. też powołane tam

orzecznictwo).

Oba postępowania, upadłościowe i w sprawie orzeczenia zakazu mogą

toczyć się

-

jako

autonomiczne

prawnie – równoczesne, przy czym samo

orzeczenie zakazu nie może nastąpić wówczas, gdy postępowanie w sprawie

o orzeczenie zakazu nie zostało jeszcze wszczęte w terminie jednego roku

od wystąpienia trzech zdarzeń prawnych opisanej w pierwszej części art. 377

p. u. i n. Oznacza to, że trwanie zainicjowanego już postępowania upadłościowego

wyłącza

w

ogóle

możliwość

rozpoczęcia

biegu

terminu

jednorocznego

przewidzianego w art. 377 p. u. i n. (szczególnej „prekluzji w orzekaniu”).

Wniosek wierzyciela o wszczęcie postępowania w sprawie orzeczenia zakazu

prowadzenia działalności gospodarczej wobec byłego członka zarządu upadłego

dłużnika z powołaniem się na podstawę prawną takiego orzeczenia (art. 373 ust. 1

pkt 1 p. u. i n.), złożony w toku postępowania upadłościowego dłużnika, nie może

być zatem traktowany jako wniosek przedwczesny. Przepis art. 377 p. u. i n. tworzy

jedynie - jak wspomniano - czasowe ramy dopuszczalności orzekania (szczególną

prekluzję) orzeczenia zakazu wobec osób wymienionych w art. 373 ust. 1 p. u. i n.

w interesie tych osób. Czasowe ograniczenie możliwości orzeczenia dolegliwości

prawej w postaci zakazu prowadzenia działalności gospodarczej pozostaje

z pewnością w odpowiedniej korelacji z wyrażoną w art. 22 Konstytucji zasadą

wolności prowadzenia działalności gospodarczej.

Z przedstawionych względów okazał się uzasadniony zarzut naruszenia art.

377 p. u. i n., co spowodowało konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku

i przekazania sprawy Sądowi drugiej instancji do ponownego rozpoznania

(art. 39815 § 1 k.p.c.).