Supreme Court rejects transfer of civil case due to alleged judicial bias, upholding local court jurisdiction.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the plaintiff's request to transfer the civil compensation case to another court of equal jurisdiction. The plaintiff argued that the Zamość District Court exhibited institutional bias due to frequent extraordinary appeals against its rulings and the defendant being a regular lawyer there. The court held that such concerns were hypothetical rather than factual, noting that perceived bias regarding specific judges does not justify transferring the entire case under Article 44 of the Civil Procedure Code.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 44¹ § 1 k.p.c.; The transfer of a case to another court of equal jurisdiction is an exceptional measure reserved for situations where the local court's impartiality is objectively compromised by concrete facts, not by hypothetical public perception or the identity of the opposing counsel.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
III CO 570/26 POSTANOWIENIE 9 lipca 2026 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Krzysztof Wesołowski na posiedzeniu niejawnym 9 lipca 2026 r. w Warszawiew sprawie z powództwa B.J.przeciwko Ł.B.o zadośćuczynienie,na skutek wystąpienia przez Sąd Okręgowy w Zamościupostanowieniem z 28 kwietnia 2026 r., I Ca 227/26,o przekazanie do sądu równorzędnego, odmawia przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu. (M.M.)
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 28 kwietnia 2026 r. Sąd Okręgowy w Zamościu przekazał Sądowi Najwyższemu wniosek powódki B.J. o przekazanie do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu sprawy przeciwko Ł.B. o zadośćuczynienie. Postanowienie nie zawiera uzasadnienia. We wniosku o którym mowa w ww. postanowieniu powódka wskazała, że rozpoznanie sprawy przez Sąd Okręgowy w Zamościu stoi w sprzeczności z dobrem wymiaru sprawiedliwości. Wskazała, ze pozostaje ona w głębokim sporze z Sądem Okręgowym w Zamościu, co przejawia się w zaskarżeniu przez nią szeregu prawomocnych orzeczeń tego Sądu nadzwyczajnymi środkami zaskarżenia.
Nadto pozwanym w sprawie jest radca prawny, regularnie występujący przed tym Sądem jako pełnomocnik. Skumulowanie powyższych okoliczności świadczy, zdaniem powódki, o instytucjonalnej stronniczości Sądu Okręgowego w Zamościu. W dalszej części wniosku powódka powołuje się na „precedens” złożenia żądania wyłączenia przez 11 sędziów Sądu Rejonowego w Biłgoraju i wyznaczeniu w sprawie jako właściwego Sądu Okręgowego w Hrubieszowie. Wskazuje także na sposób sformułowania wyroku Sądu pierwszej instancji, który jej zdaniem skupił się na ocenie charakteru powódki, a nie „na prawie”.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 44¹ § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy może przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z sądem występującym, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego. O przekazanie sprawy może wystąpić sąd właściwy (§ 2). W postanowieniu Sądu Najwyższego z 14 czerwca 2018 r., III KO 54/18 wskazano, że przez „dobro wymiaru sprawiedliwości" należy rozumieć potrzebę ukształtowania w opinii społecznej przekonania o obiektywnym działaniu sądów i zachowaniu bezstronności w rozpoznaniu każdej sprawy.
Z uwagi na wyjątkowy charakter instytucji przekazania, stanowiącej odstępstwo od zasady rozpoznawania sprawy przez sąd właściwy, niedopuszczana jest wykładnia rozszerzająca. Nie ulega wątpliwości, chociażby ze względu na przykładowo wskazany w powołanym przepisie „wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego", że omawiana przesłanka powinna być oceniana w odniesieniu do sądu jako takiego, do zbiorowości sędziów danego sądu, a nie do konkretnego sędziego. Do przekazania sprawy do innego sądu może zatem dojść jedynie w razie powstania okoliczności faktycznych odnoszących się do przedmiotowych lub podmiotowych cech konkretnej sprawy, świadczących jednoznacznie o tym, że jej rozpoznanie przez sąd właściwy miejscowo i rzeczowo według przepisów Kodeksu postępowania cywilnego byłoby niezgodne z interesem publicznym i sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości.
Przytoczone we wniosku powódki okoliczności nie usprawiedliwiają zastosowania art. 44¹ k.p.c. Nie ma powodów do stwierdzenia, że w sprawie jest zagrożona wewnętrzna sfera bezstronności Sądu Okręgowego w Zamościu. Również wzgląd na zewnętrzny aspekt bezstronności sądu, oceniany z punktu widzenia opinii publicznej, nie przemawia za jego zasadnością. Obawa wystąpienia w opinii społecznej przekonania, że sprawa nie zostanie w tym sądzie bezstronnie rozpoznana musi być realna, a nie hipotetyczna (zob. np. postanowienia SN z: 7 maja 2020 r., V CO 1/20; 30 maja 2025 r., III CO 431/25).
Jak wskazuje się w orzecznictwie, okoliczność, że pozwany może być osobą osobiście znaną przez niektórych czy większość sędziów orzekających w danym sądzie może powodować jedynie uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności, dotyczącą konkretnego sędziego lub sędziów. Jednakże w takim przypadku mogą zachodzić podstawy zastosowania art. 49 k.p.c. Wówczas sprawę rozpoznaje inny sędzia tego samego sądu, a gdyby jego nie było, zachodzi sytuacja, gdy sąd właściwy nie może z powodu przeszkody rozpoznać sprawy i musi wystąpić do sądu przełożonego o wyznaczenie innego sądu równorzędnego, ale wówczas w innym trybie, tj. na podstawie art. 44 k.p.c. Nadużywanie instytucji przekazywania sprawy do sądu równorzędnego z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości może bowiem prowadzić do osłabienia zaufania obywateli do wymiaru sprawiedliwości.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego zwrócono uwagę, że pochopne sięganie do art. 44¹ k.p.c. nie służy autorytetowi wymiaru sprawiedliwości. Może go natomiast osłabiać, wywołując wrażenie zwątpienia we własne kompetencje, podatności na wpływy lub dążenia do odsuwania od siebie spraw trudnych i niewygodnych z racji funkcji pełnionych przez uczestników postępowania czy zainteresowania opinii publicznej (zob. postanowienia SN z: 5 marca 2020 r., IV CO 44/20; 30 maja 2025 r., III CO 431/25). Odnosząc się do klauzuli generalnej dobra wymiaru sprawiedliwości należy w konsekwencji rozsądnie oceniać odbiór bezstronności sądu w danej sprawie i w danej społeczności (zob. postanowienia SN z: 15 maja 2020 r., II CO 106/20; 30 maja 2025 r., III CO 431/25).
Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy. (M.M.)[SOP]