Supreme Court rejects jurisdiction designation request, ordering transfer to Warsaw based on general rules.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the request to designate a competent court, ordering the transfer of the case to the District Court in Warsaw. The District Court had refused jurisdiction because the incapacitated person resided in Germany, citing Article 45 of the Civil Procedure Code. The Supreme Court ruled that without special circumstances justifying an exception, the general rule under Article 508 requires the case to be handled by the Warsaw court.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 544 § 2 k.p.c.; Art. 508 § 1 k.p.c.: In the absence of special circumstances justifying an exception, the court of the applicant's residence or habitual residence must handle the case, and the superior court designates another court if the initial court cannot proceed.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
III CO 178/23 POSTANOWIENIE 16 maja 2023 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Kamil Zaradkiewicz na posiedzeniu niejawnym 16 maja 2023 r. w Warszawie,w sprawie z wniosku W.K.z udziałem K.K. i Prokuratora Okręgowego w Gdańskuo uchylenie ubezwłasnowolnienia,na skutek wystąpienia przez Sąd Okręgowy w Gdańskupostanowieniem z 16 lutego 2023 r., I Ns 16/23,o oznaczenie sądu właściwego, odmawia oznaczenia sądu właściwego.
UZASADNIENIE
Wnioskiem z 5 stycznia 2022 r. W.B. jako opiekun prawny ubezwłasnowolnionego całkowicie uczestnika W.K. wniósł o uchylenie ubezwłasnowolnienia.Postanowieniem z 16 lutego 2023 r. Sąd Okręgowy w Gdańsku postanowił przedstawić akta Sądowi Najwyższemu w celu wyznaczenia sądu właściwego do rozpoznania sprawy. Sąd Okręgowy wskazał, że wnioskodawca będący osobą ubezwłasnowolnioną zamieszkuje na terytorium Republiki Federalnej Niemiec, a w konsekwencji nie można na podstawie art. 544 § 1 k.p.c. określić właściwości miejscowej sądu polskiego do rozpoznania sprawy.
W konsekwencji w ocenie Sądu Okręgowego zachodzą przesłanki do oznaczenia sądu właściwego na podstawie art. 45 k.p.c.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z art. 544 § 2 k.p.c., w sprawach o ubezwłasnowolnienie właściwy jest sąd miejsca zamieszkania osoby, której dotyczy wniosek o ubezwłasnowolnienie, a w braku miejsca zamieszkania - sąd miejsca jej pobytu.W dotychczasowym orzecznictwie Sądu Najwyższego podstawa prawna dotycząca wyznaczenia sądu właściwego w razie braku przesłanki z art. 544 § 2 k.p.c. nie była rozstrzygana jednolicie (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 13 listopada 1997 r., I CO 30/97; z 30 października 2020 r., V CO 190/20; por. jednak postanowienie Sądu Najwyższego z 11 sierpnia 2015 r., III CO 45/15).
Wskazywano, że w wyjątkowych przypadkach może być uzasadnione odstąpienie od reguły wskazanej w art. 508 § 1 k.p.c. Zgodnie z tym przepisem, Jeżeli właściwość miejscowa nie jest oznaczona w przepisie szczególnym, wyłącznie właściwy jest sąd miejsca zamieszkania wnioskodawcy, a w braku miejsca zamieszkania - sąd miejsca jego pobytu. Do postępowania z urzędu właściwy jest sąd miejsca, w którego okręgu nastąpiło zdarzenie będące podstawą wszczęcia postępowania. W braku wskazanych wyżej podstaw właściwy będzie sąd dla m.st.
Warszawy. Nie można natomiast tracić z pola widzenia faktu, iż zgodnie z § 2 art. 508 k.p.c., w wypadku, gdy sąd właściwy nie może z powodu przeszkody rozpoznać sprawy lub podjąć innej czynności albo gdy wymagają tego względy celowości, sąd nad nim przełożony wyznaczy na posiedzeniu niejawnym inny sąd do rozpoznania sprawy w całości lub w części.Sąd Okręgowy w Gdańsku w rozpoznawanej sprawie powinien zatem co do zasady kierować się regułą kompetencyjną wynikającą z art. 508 k.p.c., a zatem w razie braku podstawy do oznaczenia sądu właściwego na zasadach ogólnych przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Warszawie, tj. kierując się uregulowaniem zawartym w art. 508 § 1 zd. 3 k.p.c. W sprawie nie wskazano istnienia szczególnych okoliczności, jakie w świetle orzecznictwa uzasadniałyby rozpoznanie wniosku o oznaczenie sądu właściwego na podstawie art. 45 k.p.c.Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił oznaczenia sądu właściwego. (Ł.W.)[ms]