Supreme Court dismisses transfer request under Art. 441 CPC as facts do not prove impartiality concerns.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the lower court's request to transfer the civil case regarding personal rights to another court of equal jurisdiction. The lower court argued that the plaintiff's long-term judicial service and the case's subject matter created a real risk of public doubt about judicial impartiality, necessitating a transfer under Article 441 of the Civil Procedure Code. The Supreme Court rejected this, ruling that the plaintiff's professional background did not constitute a factual threat to the court's impartiality and that such concerns were hypothetical rather than real.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 441 k.p.c.; Art. 9 ust. 2 ustawy nowelizującej z dnia 4 lipca 2019 r.; The Supreme Court may transfer a case only when specific facts demonstrate a real threat to public perception of judicial impartiality, not based on hypothetical concerns arising from a party's professional background.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
III CO 1528/24 POSTANOWIENIE 6 lutego 2025 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Grzegorz Misiurek na posiedzeniu niejawnym 6 lutego 2025 r. w Warszawiew sprawie z powództwa M. K.przeciwko P. M.o ochronę dóbr osobistych oraz o zapłatę,na skutek wystąpienia przez Sąd Okręgowy w Gliwicachpostanowieniem z 25 października 2024 r., I C 1595/23,o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, odmawia przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. (A.T.)
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Gliwicach postanowieniem z 25 października 2024 r. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy z powództwa X.1 Y.1 przeciwko X. Y. o ochronę dóbr osobistych oraz o zapłatę innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 441 k.p.c. W uzasadnieniu wskazał, że wymieniona sprawa została zainicjowana pozwem sędziego Sądu Rejonowego w Gliwicach – aktualnie w stanie spoczynku – X.1 Y.1 przeciwko pracownikowi Sądu Rejonowego w Gliwicach – protokolantowi X. Y.. Uzasadnienie roszczenia o ochronę dóbr osobistych przywołuje zdarzenia mające miejsce w siedzibie Sądu Rejonowego w Gliwicach, tj. jednostki, której sądem przełożonym w rozumieniu art. 44 k.p.c. jest Sąd Okręgowy w Gliwicach.
Powódka przez lata współpracowała z wieloma sędziami Sądu Okręgowego w Gliwicach, niejednokrotnie orzekającymi uprzednio w sądzie rejonowym mającym siedzibę w tej samej miejscowości, zaś okoliczności te stanowiły między innymi podstawę do wyłączenia od rozpoznania przedmiotowej sprawy wszystkich sędziów orzekających w Wydziale I Cywilnym Sądu Okręgowego w Gliwicach na podstawie art. 49 k.p.c. lub art. 48 k.p.c. Z treści oświadczeń sędziów złożonych w związku żądaniem z ich wyłączenie, wynika, że obecnie wyłonienie składu orzekającego spośród sędziów Sądu Okręgowego w Gliwicach, co do których nie będą zachodziły wątpliwości w przedmiocie ich bezstronności, może być niemożliwe lub znacznie utrudnione.
W szerokim znaczeniu dobra wymiaru sprawiedliwości leży zapewnienie sprawności postępowania przy uwzględnieniu zasad ekonomiki procesowej, zaś wyłączanie poszczególnych sędziów jest procesem czasochłonnym i wymagającym wydania wielu jednostkowych orzeczeń. Powódka również oczekuje wystąpienia do Sądu Najwyższego na podstawie art. 441 k.p.c. o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, podnosząc między innymi argumenty dotyczące przedmiotu postępowania o naruszenie dóbr osobistych w ramach stosunków służbowych, jej wieloletniej pracy w powiązaniu z Sądem Okręgowym w Gliwicach lub sędziami tam orzekającymi.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Ustawą z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.
U. poz. 1469 ze zm., dalej: „ustawa nowelizująca”) wprowadzono art. 441 k.p.c., zgodnie z którym Sąd Najwyższy może przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z sądem występującym, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego (§ 1); o przekazanie sprawy może wystąpić sąd właściwy (§ 2). Przepis ten wszedł w życie 7 listopada 2019 r. Ma jednak zastosowanie także w sprawach, w których postępowanie zostało wszczęte przed tym dniem (art. 9 ust. 2 ustawy nowelizującej; zob. postanowienia SN z 19 grudnia 2019 r., V CO 294/19, OSNC 2020/9/75, z 29 stycznia 2020 r., V CO 8/20, nie publ.).Należy podkreślić, że właściwość sądu ma charakter konstytucyjny (por. art. 45 Konstytucji RP – zapewniający i kształtujący prawo do sądu właściwego), a instytucja uregulowana w art. 441 k.p.c. stanowi wyjątek od kodeksowej zasady rozpoznawania sprawy przez sąd miejscowo właściwy.
W konsekwencji art. 441 k.p.c. musi być interpretowany w sposób ścisły. Do przekazania sprawy do innego sądu może dojść jedynie w razie powstania okoliczności faktycznych odnoszących się do przedmiotowych lub podmiotowych cech konkretnej sprawy, świadczących jednoznacznie o tym, że rozpoznanie sprawy przez sąd właściwy według przepisów k.p.c. byłoby niezgodne z interesem publicznym i sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości, gdyż godziłoby w społeczny odbiór sądu jako bezstronnego (zob. postanowienie SN z 7 maja 2020 r., V CO 1/20, nie publ.).Przytoczone przez Sąd Okręgowy argumenty wskazujące na związek przedmiotu postępowania ze stosunkiem służbowym stron oraz wieloletniej pracy powódki powiązanej z działaniem Sądem Okręgowym w Gliwicach lub sędziów tam orzekającymi, nie pozwalają na przyjęcie, że dobro wymiaru sprawiedliwości, a w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego, wymaga rozpoznania tej sprawy przez inny sąd równorzędny.Należy podkreślić, że okoliczności wynikające z przesłanki dobra wymiaru sprawiedliwości muszą być realne i stwarzać rzeczywiste zagrożenie dla prawidłowości funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości.
Obawa wystąpienia w opinii społecznej przekonania, że sprawa nie zostanie w tym sądzie bezstronnie rozpoznana musi być realna, a nie hipotetyczna. Nie uzasadnia istnienia takiej obawy ani przedmiot postępowania, ani relacje (ewentualnie stosunki prawne) powódki wynikające z pełnienia funkcji sędziego, co mogłoby być rozważane z w płaszczyźnie art. 48 lub art. 49 k.p.c. w odniesieniu do wszystkich sędziów właściwego sądu.Z uwagi na powyższe Sąd Najwyższy, uznając, że nie ma podstaw do przekazania sprawy innemu sadowi równorzędnemu na podstawie w art. 441 k.p.c., orzekła jak w sentencji.
(A.T.) r.g.