Supreme Court dismisses designation request as defendant's residence in Poland establishes jurisdiction under Art. 41 CPC.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the Regional Court's request to designate a competent court for a divorce case. The Regional Court argued that neither party resided in Poland, making jurisdiction impossible under Article 41 of the Civil Procedure Code. However, the Supreme Court found that the complaint clearly stated the defendant resides in Poland, thereby establishing jurisdiction based on the defendant's residence.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 41 ust. 2 k.p.c.; Art. 45 § 2 k.p.c.: Jurisdiction in divorce cases is determined by the defendant's residence if the plaintiff lacks one, and designation under Art. 45 is only warranted when no party resides in Poland.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
III CO 1049/25 POSTANOWIENIE 22 października 2025 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Małgorzata Manowska na posiedzeniu niejawnym 22 października 2025 r. w Warszawiew sprawie z powództwa N.N.przeciwko M.N.o rozwód,na skutek wystąpienia przez Sąd Okręgowy we Włocławkupostanowieniem z 2 lipca 2025 r., I C 408/25,o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy, odmawia oznaczenia sądu, przed który należy wytoczyć powództwo. (R.N.) UZASADNIENIEPostanowieniem z 2 lipca 2025 r. Sąd Okręgowy we Włocławku zwrócił się do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy z powództwa N.N. przeciwko M.N. o rozwód.Sąd Okręgowy wskazał, że zgodnie z art. 45 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy oznacza sąd, przed który należy wytoczyć powództwo, jeżeli na podstawie okoliczności sprawy nie można ustalić właściwości miejscowej.Zdaniem Sądu Okręgowego, w niniejszej sprawie z treści pozwu jednoznacznie wynika, że żadna ze stron nie ma miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i nie jest możliwe ustalenie właściwości miejscowej sądu na podstawie art. 41 k.p.c.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:W sprawie o rozwód właściwość miejscową należy ustalić na podstawie art. 41 k.p.c., zgodnie z którym powództwo ze stosunku małżeństwa wytacza się wyłącznie przed sądem, w którego okręgu małżonkowie mieli ostatnie wspólne miejsce zamieszkania, jeżeli choć jedno z nich w tym okręgu ma jeszcze miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu.
Z braku takiej podstawy wyłącznie właściwy jest sąd miejsca zamieszkania strony pozwanej, a jeżeli i tej podstawy nie ma – sąd miejsca zamieszkania powoda.W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyjaśniano już, że oznaczenie na podstawie art. 45 k.p.c. sądu właściwego do rozpoznania powództwa, będzie uzasadnione dopiero w razie jednoznacznego stwierdzenia, że żadna ze stron nie ma miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej i nie jest możliwe ustalenie właściwości miejscowej sądu na podstawie art. 41 k.p.c. (m.in. postanowienia SN: z 26 stycznia 2022 r., III CO 125/22, z 11 stycznia 2024 r., III CO 1098/23 i z 7 lutego 2025 r., III CO 59/25).
Wbrew ocenie Sądu Okręgowego w rozpoznawanej sprawie nie ma potrzeby oznaczenia sądu właściwego. Z treści pozwu wynika, że pozwany zamieszkuje na terenie Rzeczpospolitej Polskiej w I. Można zatem ustalić sąd właściwy, na podstawie miejsca zamieszkania strony pozwanej, zgodnie z art. 41 zd. 2 k.p.c.Mając powyższe na względzie Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. Małgorzata Manowska(M.M.)[SOP]