Supreme Court rejects transfer of case against retired judge due to lack of impartiality threat.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court refused the lower court's request to transfer the case to another court of equal jurisdiction. The lower court sought transfer because the defendant was a retired judge of the same court, but the Supreme Court found this fact insufficient to threaten judicial impartiality. The court emphasized that such transfers require a real, not hypothetical, risk to public trust and warned against abusing the procedure to avoid difficult cases.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 44¹ § 2 k.p.c.; Art. 44¹ k.p.c. requires a qualified threat to judicial impartiality, not merely the presence of a judge or court employee as a party, to justify transfer to another court of equal jurisdiction.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
III CO 1005/25 POSTANOWIENIE 19 grudnia 2025 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Krzysztof Wesołowski na posiedzeniu niejawnym 19 grudnia 2025 r. w Warszawiew sprawie z powództwa X. Y.przeciwko X.1 Y.1o ochronę dóbr osobistych,na skutek wystąpienia przez Sąd Okręgowy w K.postanowieniem z 24 czerwca 2025 r., I C 1609/25,o przekazanie do sądu równorzędnego, odmawia przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu. UZASADNIENIEPostanowieniem z 24 czerwca 2025 r. Sąd Okręgowy w K., na podstawie art. 44¹ § 2 k.p.c., wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu sprawy z powództwa X. Y. przeciwko X.1 Y.1 o ochronę dóbr osobistych. Sąd wskazał, że pozwana .jest sędzią Sądu Okręgowego w K. w stanie spoczynku.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyjaśniono, że potrzeba przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 44¹ k.c. może zachodzić, gdy sprawa prowadzona jest przeciwko sędziemu danego sądu. Okoliczność pozwania w danej sprawie sędziego lub pracownika sądu właściwego powinna przemawiać za rozważeniem przez sąd rozpoznający powództwo okoliczności faktycznych w aspekcie ewentualnego wystąpienia w trybie art. 44¹ k.p.c., jednak o potrzebie wystąpienia do Sądu Najwyższego powinno decydować występowanie innych, szczególnych - czyli o kwalifikowanym charakterze - okoliczności uzasadniających zagrożenie dobra wymiaru sprawiedliwości, w szczególności społeczny odbiór sądu jako organu bezstronnego.
Gdyby bowiem intencją ustawodawcy było zastosowanie art. 44¹ k.p.c. do wszystkich spraw, w których pozwano sędziego lub pracownika sądu właściwego, wprowadziłby takie rozwiązanie wprost, podobnie jak uczynił to w kolejnym art. 44² k.p.c. (zob. np. postanowienia SN z: 15 maja 2020 r., II CO 106/20; 30 maja 2025 r., III CO 431/25).W przedmiotowej sprawie jako okoliczność uzasadniającą przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi wskazany został fakt, że pozwaną jest sędzią Sądu Okręgowego w K. w stanie spoczynku. Zdaniem Sądu Najwyższego nie jest to okoliczność wystarczająca w przedmiotowej sprawie do zastosowania art. 44¹ k.p.c. Brak powodów do stwierdzenia, że w sprawie jest zagrożona wewnętrzna sfera bezstronności właściwego sądu.
Również wzgląd na zewnętrzny aspekt bezstronności sądu, oceniany z punktu widzenia opinii publicznej, nie przemawia za jego zasadnością. Obawa wystąpienia w opinii społecznej przekonania, że sprawa nie zostanie w tym sądzie bezstronnie rozpoznana musi być realna, a nie hipotetyczna (zob. np. postanowienia SN z 7 maja 2020 r., V CO 1/20; 30 maja 2025 r., III CO 431/25). Nadużywanie instytucji przekazywania sprawy do sądu równorzędnego z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości może bowiem prowadzić do osłabienia zaufania obywateli do wymiaru sprawiedliwości.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego zwrócono uwagę, że w szczególności pochopne sięganie do art. 44¹ k.p.c. w sprawach będących przedmiotem debaty publicznej i środowiskowej, w których stronami są osoby znane lub pełniące funkcje publiczne, w tym sędziowie, nie służy autorytetowi wymiaru sprawiedliwości. Może go natomiast osłabiać, wywołując wrażenie zwątpienia we własne kompetencje, podatności na wpływy lub dążenia do odsuwania od siebie spraw trudnych i niewygodnych z racji funkcji pełnionych przez uczestników postępowania czy zainteresowania opinii publicznej (zob. postanowienia SN z 5 marca 2020 r., IV CO 44/20; 30 maja 2025 r., III CO 431/25).
Odnosząc się do klauzuli generalnej dobra wymiaru sprawiedliwości należy w konsekwencji rozsądnie oceniać odbiór bezstronności sądu w danej sprawie i w danej społeczności (zob. postanowienia SN z 15 maja 2020 r., II CO 106/20; 30 maja 2025 r., III CO 431/25). Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy. M.L. [r.g.] Krzysztof Wesołowski