Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CNP 8/14 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses SCLP as obviously unfounded due to lack of qualified legal violation within judicial discretion.

Numero d'incarto III CNP 8/14
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court refused to admit the plaintiff's complaint for a declaration of illegality against a final appellate judgment. The plaintiff argued that the appellate court incorrectly applied inflation adjustment rules under Civil Code Art. 3581 § 3, claiming a disproportionate allocation of risk. The court held that the complaint failed to identify a qualified violation of law because the appellate court acted within its broad judicial discretion regarding the interpretation of general clauses and the distribution of inflation risk.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 3581 § 3 k.c.; Art. 4249 k.p.c.: A complaint for a declaration of illegality is obviously unfounded if it merely disputes the court's exercise of judicial discretion in interpreting general clauses or allocating risk, without pointing to a qualified violation of law or a breach of democratic rule of law standards.

Parole chiave

Generato dall'IA
complaint for declaration of illegality judicial discretion inflation adjustment qualified violation of law obviously unfounded complaint Civil Code Art. 3581 Civil Procedure Code Art. 4249

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 3581 § 3 k.c.
4241 k.p.c.Przepis art. 3581 § 3 k.c. regulujący zasady waloryzacji sądowej zawiera klauzule generalne i pojęcia niedookreślone, których doprecyzowanie należy do zadań orzecznictwa sądowego.
Art. 4249 k.p.c.
Art. 4241 k.p.c.
Powszechnie zatem przyjmuje się, że wyrokiem niezgodnym z prawem w rozumieniu art. 4241 k.p.c. w zw.
Art. 98 k.p.c.
4249 k.p.c., prowadziło do odmowy przyjęcia jej do rozpoznania.O kosztach postępowania Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 98 w zw.
Art. 108 § 1 k.p.c.
Art. 391 § 1 k.p.c.
108 § 1, art. 391 § 1, art.
Art. 39821 k.p.c.
391 § 1, art. 39821 i art.
Art. 42412 k.p.c.
39821 i art. 42412 k.p.c. [aw]
art. 3581 § 3 k.c
Sąd stwierdził, że ze względu na hiperinflację jaka panowała na przełomie lat 80-tych i 90-tych XX wieku zachodzą podstawy do zastosowania art. 3581 § 3 k.c.
art. 3581 k.c
za odpowiadającą zasadom art. 3581 k.c.W skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem powyższego wyroku powódka zarzuciła naruszenie prawa materialnego - art.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III CNP 8/14 POSTANOWIENIE Dnia 23 lipca 2014 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Irena Gromska-Szuster w sprawie z powództwa J. P.‎przeciwko P. […] S.A. w W., Oddział w K.‎o zapłatę,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 lipca 2014 r.,‎na skutek skargi powódki o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w […]‎z dnia 14 grudnia 2011 r., sygn. akt I ACa […], 1) odmawia przyjęcia skargi do rozpoznania;

2) zasądza od powódki na rzecz strony pozwanej kwotę 1800 zł (jeden tysiąc osiemset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 8 września 2011 r. Sąd Okręgowy w K. zasądził od strony pozwanej na rzecz powódki kwotę 91.895 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 27 października 2010 r. tytułem zwaloryzowanego świadczenia należnego na podstawie zawartych w dniu 26 maja 1989 r. przez rodziców powódki z poprzednikiem prawnym strony pozwanej dwóch umów ubezpieczenia posagowego. Sąd stwierdził, że ze względu na hiperinflację jaka panowała na przełomie lat 80-tych i 90-tych XX wieku zachodzą podstawy do zastosowania art. 3581 § 3 k.c. i dokonał waloryzacji świadczenia według wskaźnika inflacji wyliczonego jako relacja między sumą uposażenia a przeciętnym wynagrodzeniem w gospodarce uspołecznionej.

Biorąc pod uwagę cel umów, sytuację życiową powódki oraz to, że w łączącym strony stosunku zobowiązaniowym podmiotem ekonomicznie silniejszym jest strona pozwana, Sąd Okręgowy rozłożył ryzyko inflacyjne w stosunku 70% do 30% na korzyść powódki i w konsekwencji zasądził wskazaną wyżej kwotę.Uwzględniając w całości apelację strony pozwanej Sąd Apelacyjny w […] wyrokiem z dnia 14 grudnia 2011 r. zmienił częściowo wyrok Sądu pierwszej instancji w ten sposób, że obniżył zasądzoną należność do kwoty 61.895 zł., oddalając powództwo w pozostałej części.Sąd drugiej instancji uznał, że dokonując waloryzacji należnego powódce świadczenia nie można pominąć, iż składki opłacane przez jej rodziców, w niezmienionej wysokości przez cały czas trwania umowy, tylko przez okres około roku stanowiły ekwiwalent majątkowy a przez następne 20 lat miały jedynie charakter symboliczny, co powinno zostać uwzględnione przy ocenie interesów obu stron i w uwzględnieniu także interesu strony pozwanej prowadzić do bardziej równomiernego rozkładu ryzyka inflacyjnego na obie strony.

Uzasadnia to, w ocenie Sądu drugiej instancji, obciążenie powódki większym stopniem tego ryzyka, niż przyjął Sąd pierwszej instancji. W konsekwencji Sąd Apelacyjny uwzględniając także tę okoliczność uznał kwotę 61.895 zł. za odpowiadającą zasadom art. 3581 k.c.W skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem powyższego wyroku powódka zarzuciła naruszenie prawa materialnego - art. 3581 § 3 k.c. przez błędną wykładnię polegającą na rozłożeniu przez Sąd Apelacyjny ryzyka inflacyjnego z naruszeniem proporcji zastosowanych w wyroku Sądu pierwszej instancji, co w konsekwencji doprowadziło do zmiany tego wyroku przez obniżenie zasądzonej należności z kwoty 91 895 zł. do kwoty 61.895 zł. i pozbawienia powódki zapłaty przez pozwaną kwoty 30.000 zł.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Przewidziana w art. 4241 i nast. k.p.c. skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu drugiej instancji nie jest kolejnym środkiem odwoławczym lecz nadzwyczajną instytucją prawa procesowego wprowadzoną w celu umożliwienia stronom uzyskania prejudykatu koniecznego do dochodzenia od Skarbu Państwa odszkodowania na podstawie art. 4171 § 2 k.c. za szkodę wyrządzoną wydaniem niezgodnego z prawem orzeczenia sądowego.Jak wielokrotnie wskazywał Sąd Najwyższy, i co także jednolicie przyjmowane jest w doktrynie, na gruncie powyższych przepisów użyte w nich pojęcie „niezgodności z prawem” prawomocnego wyroku ma suwerenne i autonomiczne znaczenie zdeterminowane przez istotę władzy sądowniczej i niezawisłości sędziowskiej, a w szczególności przez przyznanie sądom szerokiego zakresu swobody przy wykładni i stosowaniu prawa.

Powszechnie zatem przyjmuje się, że wyrokiem niezgodnym z prawem w rozumieniu art. 4241 k.p.c. w zw. z art. 4171 § 2 k.c. jest tylko orzeczenie sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami, z ogólnie przyjętymi standardami orzeczniczymi lub wydane w wyniku szczególnie rażąco błędnej wykładni czy oczywiście niewłaściwego zastosowania przepisu prawa. Niezgodność z prawem w rozumieniu omawianego przepisu musi mieć zatem charakter kwalifikowany: elementarny i oczywisty. Jeżeli sąd nie wykracza rażąco poza granice przyznanej mu swobody orzeczniczej, to działa w ramach porządku prawnego, nawet jeżeli dokonał wykładni prawa odmiennej od przyjmowanej i wydane orzeczenie może być uznane za niezgodne z przepisami prawa.

Takie uchybienie mogłoby być jedynie przedmiotem zaskarżenia na drodze zwykłych środków odwoławczych, nie jest jednak wystarczające do uznania wyroku za niezgodny z prawem w rozumieniu art. 4241 k.p.c. i art. 4171 § 2 k.c. (porównaj między innymi orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 7 lipca 2006 r. I CNP 33/06, OSNC 2007/2/35, z dnia 4 stycznia 2007 r. V CNP 132/06, OSNC 2007/11/174, z dnia 13 grudnia 2005 r. II BP 3/05 i z dnia 9 lutego 2010 r. I BU 9/09, nie publ.).To swoiste rozumienie pojęcia niezgodności z prawem wyroku musi być także uwzględnione przy ocenie, na podstawie art. 4249 k.p.c., czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku powinna być przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, czy też – jako oczywiście bezzasadna – nie powinna zostać przyjęta.

Uznać bowiem należy, że oczywiście bezzasadna, w rozumieniu powyższego przepisu, jest skarga, której zarzuty nie wskazują na opisane wyżej, kwalifikowane naruszenie prawa, lecz tylko na takie uchybienia sądu drugiej instancji, do których doszło w procesie normalnego wykonywania przez sąd przysługującej mu władzy sądowniczej, w granicach przyznanej mu swobody orzeczniczej, w ramach porządku prawnego. Takie uchybienia, nawet jeżeli naruszają poszczególne przepisy prawa, przy braku zarzutów wskazujących na kwalifikowaną obrazę prawa lub standardów orzeczniczych demokratycznego państwa prawa – nie mogą stanowić skutecznej podstawy skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku, co w konsekwencji prowadzi do oceny, że taka skarga jest oczywiście bezzasadna, w rozumieniu art. 4249 k.p.c.Wniesiona przez powódkę skarga opiera się na takich właśnie podstawach, które nie mogą być skuteczne na gruncie art. 4241 k.p.c.Przepis art. 3581 § 3 k.c. regulujący zasady waloryzacji sądowej zawiera klauzule generalne i pojęcia niedookreślone, których doprecyzowanie należy do zadań orzecznictwa sądowego.

Jest on wyrazem „prawa sędziowskiego” i jako taki przyznaje sądom szeroki zakres swobody orzeczniczej zarówno w zakresie konkretyzacji mierników waloryzacji jak i doprecyzowania ogólnych pojęć użytych w tym przepisie, takich jak „istotna zmiana siły nabywczej pieniądza”, „interes stron”, „zasady współżycia społecznego” a przede wszystkim w zakresie stosowania tych pojęć i zasad waloryzacji do indywidualnych, konkretnych stanów faktycznych. Z samej zatem istoty przepisu i charakteru waloryzacji sądowej wynika znaczna swoboda sądu w zakresie dokonywaniu waloryzacji określonych świadczeń pieniężnych w ustalonych, indywidualnych okolicznościach faktycznych.Z tej przyczyny jedynie oczywiste i rażące błędy sądu w ocenie dopuszczalności waloryzacji, jej zasad i zakresu, znacznie wykraczające poza przyznaną mu szeroką swobodę orzeczniczą, mogłyby uzasadniać ocenę o niezgodności z prawem zaskarżonego wyroku i oczywistej zasadności skargi.Rozpoznawana skarga nie zawiera zarzutów wskazujących na takie uchybienia Sądu drugiej instancji.

Stanowi jedynie polemikę ze stanowiskiem prawnym tego Sądu w zakresie oceny interesu każdej ze stron oraz zasad rozłożenia ryzyka inflacyjnego i okoliczności, które uzasadniają przyjęty sposób rozkładu ryzyka. Takie zarzuty i ich uzasadnienie mogłyby ewentualnie stanowić podstawę zwykłych środków odwoławczych, nie mogą być jednak skuteczne jako podstawa skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem zaskarżonego wyroku.Z tych przyczyn należało uznać, że skarga jest oczywiście bezzasadna, co, zgodnie z art. 4249 k.p.c., prowadziło do odmowy przyjęcia jej do rozpoznania.O kosztach postępowania Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 98 w zw. z art. 108 § 1, art. 391 § 1, art. 39821 i art. 42412 k.p.c. [aw]