Supreme Court dismisses appeal claiming marital home rights are joint property despite lack of family purpose.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the applicant's appeal challenging a final judgment that excluded certain housing rights from joint marital property. The applicant argued that Article 215 of the Housing Cooperative Law mandated these rights be treated as joint assets regardless of funding source, while the lower court found the allocation lacked the required family housing purpose due to the couple's separation. The court upheld the lower court's reasoning, ruling that without evidence the allocation served the family's housing needs, the rights remained the individual's separate property.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 23 k.r.o.; Art. 31 § 1 k.r.o.; Art. 215 § 2 pr. spółdz.; Art. 215 § 4 pr. spółdz.: Housing cooperative rights allocated to one spouse during marriage constitute joint property only if the allocation served the family's housing needs; otherwise, they remain the individual's separate property.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt III CNP 66/07
POSTANOWIENIE
Dnia 28 lutego 2008 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Zbigniew Strus (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Iwona Koper
SSN Kazimierz Zawada
w sprawie z wniosku R. S.
przy uczestnictwie D. S.
o podział majątku wspólnego,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 28 lutego 2008 r.,
skargi wnioskodawczyni
o stwierdzenie niezgodności z prawem
prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 2 czerwca 2005 r., sygn.
akt II Ca (…),
oddala skargę.
Uzasadnienie
R. S. wnioskodawczyni w sprawie o podział majątku wspólnego zakończonej
prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w K. z 2 czerwca 2005 r.
oddalającym apelację wnioskodawczyni, wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z
prawem tego orzeczenia. Jako podstawę wskazała naruszenie art. art. 23 i 31 § 1 k.r.o.
w związku z art. 215 § 2 prawa spółdzielczego przez błędną wykładnię powodującą
niezaliczenie do majątku wspólnego spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu
mieszkalnego [nr (...) w domu położonym przy ul. K. w K.] oraz prawa do garażu
nabytych przez uczestnika postępowania D. S. w czasie trwania małżeństwa.
Skarżąca
domagała się
stwierdzenia, że
postanowienie
jest
niezgodne
z wymienionymi przepisami prawa.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Uzasadniając zaskarżone postanowienie, Sąd Okręgowy odmiennie niż Sąd
Rejonowy uzasadnił ocenę, że prawo do lokalu mieszkalnego i do garażu nie stanowi
dorobku. Orzeczenie wydane w pierwszej instancji opierało się na ustaleniu, że prawa to
zostały nabyte za pieniądze uzyskane przez uczestnika tytułem pożyczki i darowizny od
jego
matki
H.
S. Przydzielenie
uczestnikowi
postępowania
spółdzielczego
własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego oraz prawa do garażu nastąpiło 17
grudnia 1997 r., a wydanie wyroku orzekającego rozwód między stronami w dniu 24
lutego 1998 r. Sąd Okręgowy „przyjął i podzielił” ustalenia faktyczne dokonane przez
sąd pierwszej instancji, w tym ustalenia dotyczące pochodzenia środków, zwrócił jednak
uwagę na treść art. 215 § 4 pr. spółdz. określającego status wkładu budowlanego, jako
wspólny niezależnie od pochodzenia środków, z których został zgromadzony. Sąd
odwoławczy upatrywał podstawę oceny dotyczącej charakteru prawa do lokalu w
przesłance wynikającej z art. 215 § 2 pr. spółdz., to jest w przeznaczeniu przydzielonego
prawa. Sąd ten odrzucił możliwość uznania, iż przydział został dokonany dla
zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych rodziny uznając, że „z pewnością” nie była to
realizacja oczekiwania na mieszkanie przez małżonków i przydział nie spełniał celu
określonego w art. 215 § 2 pr. spółdz. Uzasadniając swe wnioski Sąd Okręgowy
przytoczył okoliczności faktyczne związane z ujawnionym, kilka miesięcy przed
przydziałem, rozkładem pożycia małżonków i opuszczeniem przez uczestnika na
początku lipca 1997 r. wspólnie zajmowanego dotychczas mieszkania oraz wniesieniem
we wrześniu 1997 r. powództwa o rozwód przez wnioskodawczynię, a także brakiem
wiedzy R. S. o uzyskaniu lokalu mieszkalnego w wyniku przydziału prawa
spółdzielczego.
Wykonując obowiązek przytoczenia podstaw skargi i wskazania przepisu prawa,
z którym zaskarżonego orzeczenie jest niezgodne (art. 424 5 § 1 pkt 2 i 3 k.p.c.) R. S.
wskazała, że postanowienie Sądu Okręgowego jest niezgodne z art. 23 i 31 § 1 kro oraz
z art. 215 § 2 prawa spółdzielczego obowiązującego do dnia 15 stycznia 2003 r. i
domagała się stwierdzenia tej niezgodności.
Rozpoznając skargę w granicach podstaw (art. 42410 k.p.c.) Sąd Najwyższy
zważył, co następuje:
Prawa do lokalu mieszkalnego i do garażu zostały nabyte przez uczestnika
postępowania D. S. w dniu 17 grudnia 1997 r. w okresie trwania związku małżeńskiego.
Wskazane przez skarżącą przepisy kodeksu rodzinnego i opiekuńczego obowiązujące w
chwili nabycia stanowiły, co następuje:
-
art. 23 postanawiał o równouprawnieniu małżonków oraz obowiązku wzajemnej
pomocy i współdziałania dla dobra założonej rodziny,
-
art. 31 w wersji pierwotnej nie dzielił się jeszcze na paragrafy, ta usterka skargi
nie ma jednak istotnego znaczenia, ponieważ treść § 1 po zmianie Kodeksu
rodzinnego i opiekuńczego w 2004 r. odpowiada pierwotnej treści całego przepisu
wiążącego powstanie wspólności ustawowej z chwilą zawarcia małżeństwa,
-
art. 215 § 2 prawa spółdzielczego narzucał status majątku wspólnego
spółdzielczemu prawu do lokalu przydzielonemu obojgu małżonkom lub jednemu
z nich w czasie trwania małżeństwa dla zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych
rodziny i rozciągał to unormowanie na wkład budowlany zgromadzony przed
przydziałem.
Okoliczności faktyczne ustalone przez Sąd Rejonowy i akceptowane przez Sąd
Okręgowy
wyłączają
możliwość
uznania,
że
przydział
spółdzielczego
prawa
własnościowego do lokalu przy ul. K. w K. został dokonany dla zaspokojenia potrzeb
mieszkaniowych rodziny, a nie na rzecz D. S., ponieważ w tym czasie małżonkowie nie
mieszkali już razem, co potwierdzili obydwoje w sprawie o rozwód. Ponadto Sąd
Okręgowy akceptował ustalenia dotyczące pochodzenia środków na nabycie prawa
spółdzielczego, przyjmując, że były to darowizna i pożyczki od matki uczestnika
postępowania.
Skarżąca przeciwstawia tym ustaleniom argument o odpowiedzialności R. i D. S.
za zwrot pieniędzy pożyczonych uczestnikowi przez jego matkę w okresie istnienia
wspólnego pożycia. Zarzut ten jest chybiony, ponieważ podziałowi podlega masa
majątkowa stanowiąca dorobek a nie długi małżonków. Zagadnienie odpowiedzialności
za długi zaciągnięte przez jednego z małżonków w okresie objętym wspólnością
majątkową może być rozstrzygane w odrębnym postępowaniu, na żądanie wierzyciela
niebędącego uczestnikiem postępowania o podział. Ponieważ skarżąca twierdzi, że
darowane lub pożyczone uczestnikowi pieniądze stanowiły składnik majątku wspólnego,
po czym zostały przez uczestnika zużyte na nabycie praw do lokali, to możliwe byłoby
rozliczenie nakładów z majątku wspólnego na majątek odrębny D. S. (art. 45 kro).
Skarżąca nie zarzuca zaskarżonemu orzeczeniu istotnego naruszenia przepisów
dotyczących takiego rozliczenia, natomiast w skardze powtarza argumenty wcześniej
podnoszone o konieczności zaliczenia do dorobku praw spółdzielczych do lokalu
nabytych przez D. S., ze względu na treść art. 215 § 2 pr. spółdz. rozważanego przez
Sąd Okręgowy i niezastosowanego ze względu na omówiony wyżej brak przesłanki
rodzinnego celu przydziału. Na marginesie zauważyć wypada, że w razie przydziału
dokonanego wskutek oczekiwania na zaspokojenie potrzeb rodziny art. 215 § 2 pr.
spółdz. regulował tylko przymusowy status lokali mieszkalnych.
Uznając, że brak podstawy do stwierdzenia, że zaskarżone orzeczenie jest
niezgodne z prawem Sąd Najwyższy oddalił ją zgodnie z art. 42411 § 1 k.p.c.