Supreme Court dismisses claim for state liability due to availability of extraordinary appeal remedy.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court rejected the plaintiff's appeal against a final judgment dismissing his insurance claim, ruling that the remedy was inadmissible. The plaintiff argued for state liability under the Civil Code, but the Court noted that an extraordinary appeal could have been filed to challenge the lower court's decision. Consequently, the court held that the plaintiff failed to exhaust all available legal remedies, which is a prerequisite for claiming state liability.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c.; Art. 89 ustawy o SN: A claim for invalidation of a final judgment is inadmissible if the decision could have been overturned via an extraordinary appeal, as the state is only liable when the victim has exhausted all available legal means.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt III CNP 17/18 POSTANOWIENIE Dnia 15 lutego 2019 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Gudowski w sprawie z powództwa A. Ż.przeciwko […] Towarzystwu Ubezpieczeń S.A. […] w W.o zapłatę,na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 lutego 2019 r.,na skutek skargi powoda o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w K.z dnia 28 lipca 2016 r., sygn. akt II Ca […], odrzuca skargę i oddala wniosek strony pozwanej o zasądzenie kosztów postępowania wywołanych wniesieniem skargi.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 4 lutego 2016 r. Sąd Rejonowy w K. w sprawie o zapłatę zasądził na rzecz powoda A. Ż. od pozwanej […] Towarzystwa Ubezpieczeń S.A. […] w W. kwotę 32 879,00 zł z odsetkami. Wyrokiem z dnia 28 lipca 2016 r. Sąd Okręgowy w K. zmienił zaskarżony wyrok w całości i powództwo oddalił.Od wyroku Sądu drugiej instancji powód wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, zarzucając naruszenie art. 805 § 1 i art. 815 § 1 k.c., art. 58 § 3 k.c. oraz art. 354 § 2 w związku z art. 354 § 1 k.c.Skarżący wskazał również, że wzruszenie zaskarżonego wyroku w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe, gdyż kwota zaskarżenia nie przekracza progu skargi kasacyjnej.
Nie jest możliwe także złożenie w sprawie skargi o wznowienie postępowania. Ponadto wyrok nie może być też wzruszony w trybie powództw opozycyjnych, a sprawa ma charakter sprawy procesowej.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia - pomijając inne ograniczenia - jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy zmiana lub uchylenie zaskarżonego orzeczenia w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Wymaganie to wynika z przyjętego przez prawodawcę założenia, że odpowiedzialność majątkowa Skarbu Państwa przewidziana w art. 77 Konstytucji i art. 4171 § 2 k.c. może wchodzić w grę tylko wtedy, gdy strona poszkodowana uczyniła wszystko co możliwe, aby nie dopuścić do powstania szkody.
Inaczej mówiąc, obowiązkiem strony jest wykorzystanie wszystkich istniejących w systemie środków prawnych i dopiero ich bezskuteczność lub brak może - w wypadku wystąpienia szkody - uzasadniać odpowiedzialność państwa. Pogląd ten odpowiada również tezie, że państwo demokratyczne, o rozwiniętym pierwiastku obywatelskim, musi wymagać od członków wspólnoty dbania o swoje prawne interesy i korzystania z dostarczanych przez prawo środków, w tym oczywiście środków zaskarżenia.Przed wniesieniem skargi, a więc przed dniem 20 lipca 2018 r., do polskiego systemu prawnego wprowadzono kolejny nadzwyczajny środek zaskarżenia, tj. skargę nadzwyczajną, której celem jest eliminacja prawomocnych orzeczeń naruszających zasady lub wolności i prawa człowieka i obywatela określone w Konstytucji albo w sposób rażący naruszających prawo przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 89 i nast. ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym, Dz.U. z 2018 r., poz. 5 ze zm. - dalej „ustawa o SN”).
Zważywszy, że uwzględnienie skargi nadzwyczajnej - zgodnie z art. 39815 i 39816 k.p.c. w związku z art. 95 ustawy o SN - prowadzi do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania albo do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i orzeczenia na nowo co do istoty sprawy, a więc do eliminacji przyczyny „szkody judykacyjnej”, jest oczywiste, iż spełniając wymagania określone art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c., wnoszący skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia musi wykazać, że wzruszenie zaskarżonego wyroku nie jest możliwe także w wyniku wniesienia skargi nadzwyczajnej.Mając ponadto na względzie, że przyczyny uwzględnienia skargi nadzwyczajnej są zbieżne przyczynami uwzględnienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia (art. 89 § 1 pkt 1 i 2 ustawy o SN), a także biorąc pod uwagę unormowanie zawarte w art. 89 § 4 ustawy o SN, należy przyjąć, iż począwszy od dnia 4 kwietnia 2018 r. strona wnosząca skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, wypełniając obowiązek przewidziany w art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c., musi wykazać, że złożyła do uprawnionego organu (art. 89 § 2 ustawy o SN) wniosek o wniesienie skargi nadzwyczajnej i nie został on uwzględniony.
Niewykazanie tej okoliczności powoduje odrzucenie skargi na podstawie art. 4248 § 1 k.p.c. (por. np. postanowienie Sądu najwyższego z dnia 30 sierpnia 2018 r., III CNP 9/18, OSNC2018, nr 12, poz. 121).Z tych przyczyn orzeczono, jak na wstępie. Wniosek o koszty oddalono, gdyż pozwana nie wniosła o odrzucenie skargi ani o odmowę jej przyjęcia. W istocie koszty związane ze sporządzeniem i wniesieniem odpowiedzi na skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie były kosztami celowej obrony w rozumieniu art. 98 § 1 k.p.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 sierpnia 2014 r., II CSK 77/14, OSNC 2015, nr 7–8, poz. 91). jw