Supreme Court dismisses appeal regarding civil procedure suspension grounds and evidence admissibility.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the cassation appeal filed by the defendant against a lower court's judgment ordering payment for land use. The defendant argued that the civil proceedings should have been suspended and that evidence was inadmissible due to procedural errors. The court rejected these claims, ruling that the lower court correctly resumed proceedings after finding no basis for suspension and properly closed the trial without needing administrative input.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 180 ust. 1 pkt 4 k.p.c.; Art. 224 ust. 1 k.p.c.; Art. 328 ust. 2 k.p.c.: The court may resume suspended proceedings if the grounds for suspension never existed, and a trial may be closed once essential evidence is presented and parties have been heard, without requiring administrative opinions.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt III CK 84/03
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 21 maja 2004 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący)
SSN Teresa Bielska-Sobkowicz
SSN Marian Kocon (sprawozdawca)
Protokolant Bożena Nowicka
w sprawie z powództwa J. M.
przeciwko Gminnej Spółdzielni "(...)" w J.
o zapłatę,
po rozpoznaniu w Izbie Cywilnej w dniu 21 maja 2004 r.,
na rozprawie kasacji strony pozwanej
od wyroku Sądu Apelacyjnego w (...)
z dnia 6 września 2002 r., sygn. akt I ACa (...),
oddala kasację; oddala wniosek powoda o zasądzenie kosztów
postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny w (...) wyrokiem z dnia 6 września 2002 r. oddalił apelację
pozwanej Gminnej Spółdzielni „(...)” w J. od wyroku Sądu Okręgowego w N., którym
ten Sąd zasądził od pozwanej na rzecz powodów J. M. i A. M. 19 756,92 zł tytułem
wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z bliżej oznaczonej działki gruntu.
U podłoża tego rozstrzygnięcia legło stanowisko, iż pozwana nie wykazała, że
decyzja o wywłaszczeniu tego gruntu stała się ostateczna.
Kasacja pozwanej – w istocie rzeczy oparta na podstawie drugiej z art. 393 1
k.p.c. – zawierała zarzut naruszenia art. 177 § 1 pkt 1, 180 § 1 pkt 4, 328 § 2, 224
i 130 k.p.c., i zmierzała do uchylenia zaskarżonego wyroku oraz przekazania
sprawy do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 177 § 1 pkt 1 i 180 § 1 pkt 4 k.p.c.,
który w istocie sprowadza się do naruszenia art. 180 § 1 pkt 4 k.p.c. w drodze
zakwestionowania stanowiska prawnego Sądu Apelacyjnego, że istniały podstawy
z tego przepisu do podjęcia zawieszonego postępowania.
Kodeks
postępowania
cywilnego
przewiduje
różnorodne
przyczyny
zawieszenia postępowania (art. 173-178). Z instytucją zawieszenia postępowania
wiąże się jego podjęcie (art. 180 i art. 181 k.p.c.).
Wydanie przez sąd postanowienia o zawieszeniu postępowania nie wyłącza
jego późniejszej kontroli w zakresie podstawy zawieszenia lub czy została
zastosowana właściwa przyczyna zawieszenia oraz czy została ona prawidłowo
zakwalifikowana przez powołanie odpowiedniego przepisu kodeksu postępowania
cywilnego. Zagadnienie kontroli w tym sensie może wystąpić m.in. wtedy, gdy, jak
w sprawie, sąd podejmuje zawieszone postępowanie, stwierdzając, że nie było
podstawy do jego zawieszenia. Sąd Najwyższy w orzeczeniu 4 CZ 185/55 z dnia 7
października 1955 r. (PiP 1957, nr 3, s. 649) wyraził pogląd, który skład Sądu
Najwyższego rozpoznający sprawę niniejszą w pełni podziela, że sąd może
uwzględnić wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania lub podjąć z urzędu
zawieszone postanowienie nie tylko wówczas, gdy ustała przyczyna zawieszenia
postępowania, ale także wtedy, gdy wbrew swemu postanowieniu o zawieszeniu
postępowania dojdzie do wniosku, że przyczyna taka w ogóle nie istniała.
Wskazane w kasacji okoliczności nie uzasadniają twierdzenia, że Sąd
Apelacyjny dopuścił się naruszenia art. 180 § 1 pkt 4 k.p.c., korzystając z
przewidzianej w tym przepisie możliwości podjęcia postępowania. W przyjętym
przez prawo polskie systemie wpis do księgi wieczystej, o jaki chodzi skarżącej, nie
stanowi samoistnej przesłanki nabycia prawa, co zdaje się zakładać skarżąca.
Nigdy nie powoduje zmiany stanu prawnego; sam przez się stwarza tylko
domniemanie jego zgodności z rzeczywistym stanem prawnym. Inaczej mówiąc,
wbrew zapatrywaniu skarżącej, rozstrzygnięcie niniejszej sprawy nie jest zależne
od wyniku postępowania wieczystoksięgowego, w którym wnioskowano dokonanie
wpisu prawa własności spornej działki gruntu na rzecz Skarbu Państwa.
Bezzasadny jest również zarzut naruszenia art. 224 § 1 k.p.c. Błędnie
bowiem skarżąca upatruje w tym przepisie obowiązku kontynuowania rozprawy do
chwili "wyjaśnienia" spornych okoliczności po jej myśli. Przepis art. 224 § 1 k.p.c.
dotyczy kompetencji przewodniczącego, określonych w art. 210 k.p.c., i podlega
wykładni w powiązaniu z innymi przepisami, zwłaszcza art. 3 k.p.c., zakładającym
aktywność stron, i art.
k.p.c., postulującym
sprawność postępowania.
Kontradyktoryjność procesu oraz obowiązek zapewnienia stronom możliwości
obrony swoich praw pozwala przewodniczącemu zamknąć rozprawę, gdy
wskazane, istotne dla sprawy dowody, zostały przeprowadzone, a strony miały
sposobność wyrażenia swojego stanowiska. Po spełnieniu tych wymagań sprawa
może być uznana za wyjaśnioną, a rozprawa zgodnie z art. 224 § 1 k.p.c.
zamknięta. Czynność ta nie zaskakuje stron, skoro – jak w rozpoznawanej sprawie
– udziela się im głosu. Ponadto, wbrew zapatrywaniu skarżącej, Sąd Apelacyjny nie
naruszył art. 224 k.p.c. przez to, że nie zwrócił się do właściwego organu
administracyjnego o zajęcie przez niego „miarodajnego dla rozstrzygnięcia sprawy
jego stanowiska w tej kwestii” /kwestii, czy decyzja o wywłaszczeniu stała się
ostateczna/, już choćby tylko dlatego, iż z przepisu tego, co jest oczywiste, taki
obowiązek nie wynika.
Nie jest również zasadny zarzut naruszenia przepisu art. 328 § 2 k.p.c. przez
dokonanie „ustaleń faktycznych sprzecznych z treścią zebranego w sprawie
materiału dowodowego (...)”. Przytoczone uzasadnienie tego zarzutu nie odnosi się
bowiem do treści powołanego przepisu. Trzeba tu zauważyć, że według
utrwalonego stanowiska Sądu Najwyższego naruszenie art. 328 § 2 k.p.c. może
stanowić podstawę kasacji o tyle tylko, o ile uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia
nie pozwala na kontrolę kasacyjną tego orzeczenia. Tylko w takim wypadku
uchybienie art. 328 § 2 może być uznane za mogące mieć wpływ na wynik sprawy
(art. 3931 pkt 2 k.p.c.).
I na koniec, z przyczyn oczywistych Sąd Apelacyjny nie naruszył art. 130
k.p.c. przez to, że, podług użytego określenia, rozpoznając apelację nie uwzględnił
powołanych w niej dowodów, których brak było z niewiadomych przyczyn przy tej
apelacji.
Z tych przyczyn orzeczono, jak w wyroku /art. 39312 k.p.c./.