Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CK 55/04 Generato dall'IA

Supreme Court allows seizure by housing association, ruling it has legal capacity to acquire property on its own.

Numero d'incarto III CK 55/04
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Accolto (Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court overturned lower court decisions that barred a housing association from seizing property for debt collection. The lower courts held that such associations lack legal personality and can only acquire rights on behalf of individual members. The Supreme Court ruled that the Housing Ownership Act explicitly grants housing associations legal capacity, enabling them to acquire property independently.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 6 ust. 2 u.w.l.; Art. 22 ust. 3 pkt 6a u.w.l.; Art. 17 u.w.l.; Art. 331 k.c.: A housing association possesses legal capacity and may acquire property on its own behalf, not merely on behalf of its members.

Parole chiave

Generato dall'IA
housing association legal capacity acquisition of property rights seizure of immovable property legal personality of associations housing ownership act provisions

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 6 ust. 2 u.w.l.
331 k.c., wspólnota mieszkaniowa na podstawie art. 6
Art. 22 ust. 3 pkt 6a u.w.l.
art. 22 ust. 3 pkt 6a u.w.l. przez błędne przyjęcie, że wspólnota mieszkaniowa nie
Art. 17 u.w.l.
lokali, świadczy art. 17 u.w.l., zgodnie z którym wspólnota odpowiada bez
Art. 331 k.c.
zmienia wejście w życie art. 331 k.c., wspólnota mieszkaniowa na podstawie art.
art. 331 k.c
zmienia wejście w życie art. 331 k.c., wspólnota mieszkaniowa na podstawie art.
art. 397 § 2 k.p.c
991 i 328 § 2 w związku z art. 397 § 2 k.p.c.
art. 13 § 2 k.p.c
związku z art. 13 § 2 k.p.c.)

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Postanowienie z dnia 10 grudnia 2004 r., III CK 55/04

Wspólnota mieszkaniowa może nabywać majątek.

Sędzia SN Marek Sychowicz (przewodniczący)

Sędzia SN Teresa Bielska-Sobkowicz (sprawozdawca)

Sędzia SN Józef Frąckowiak

Sąd Najwyższy w sprawie egzekucyjnej z wniosku wierzyciela wspólnoty

mieszkaniowej właścicieli budynku przy ul. L. nr 18 w L. przeciwko dłużniczce Ewie

O. o egzekucję z nieruchomości, po rozpoznaniu w Izbie Cywilnej na rozprawie w

dniu 10 grudnia 2004 r. kasacji wierzyciela od postanowienia Sądu Okręgowego w

Lublinie z dnia 7 października 2003 r.

uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Sądu Rejonowego w

Lublinie z dnia 11 kwietnia 2003 r. i przekazał sprawę do rozpoznania temu Sądowi,

pozostawiając mu rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego i

kasacyjnego.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2003 r. Sąd Rejonowy w Lublinie oddalił

wniosek wspólnoty mieszkaniowej właścicieli budynku przy ul. L. nr 18 w L. o

przybicie nieruchomości stanowiącej lokal mieszkalny objęty księgą wieczystą nr

(...) oraz związanego z nim udziału we współwłasności części wspólnej budynku

oraz we współwłasności działki gruntu.

Zażalenie na to postanowienie oddalił Sąd Okręgowy w Lublinie

postanowieniem z dnia 7 października 2003 r., podzielając ocenę, że wspólnota

mieszkaniowa, niemająca osobowości prawnej, nie może nabywać żadnych praw

na swoją rzecz, a jedynie na rzecz swoich członków. Wniosku o przejęcie w drodze

licytacji nieruchomości nie złożyli zaś właściciele poszczególnych lokali, ale

wspólnota, przy czym z wniosku nie wynika, aby nabycie nastąpić miało na rzecz

poszczególnych właścicieli. Sąd Okręgowy zwrócił też uwagę, że oceny tej nie

zmienia wejście w życie art. 331 k.c., wspólnota mieszkaniowa na podstawie art. 6

ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (jedn. tekst: Dz.U. z 2000 r. Nr

80, poz. 903 ze zm. – dalej: "u.w.l.") ma co prawda zdolność do czynności

prawnych, ale nie ma zdolności prawnej, nie może więc na swoją rzecz nabywać

praw, a to uniemożliwia udzielenie przybicia.

Postanowienie powyższe zaskarżył kasacją wierzyciel, zarzucając naruszenie

prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 6, art. 21 § 1 w związku z art. 2 i

art. 22 ust. 3 pkt 6a u.w.l. przez błędne przyjęcie, że wspólnota mieszkaniowa nie

może nabyć własności nieruchomości, a także naruszenie prawa procesowego, tj.

art. 984 § 1, art. 991 i 328 § 2 w związku z art. 397 § 2 k.p.c. Wnosił o zmianę

zaskarżonego postanowienia i udzielenie przybicia, ewentualnie o uchylenie

postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Charakter prawny wspólnoty mieszkaniowej budził wątpliwości na gruncie

ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali. Przedstawienie poglądów

doktryny w tej kwestii przekracza ramy uzasadnienia, wystarczy zatem wskazać, że

według jednego poglądu wspólnota mieszkaniowa ma zdolność prawną oraz

zdolność sądową i w konsekwencji może posiadać majątek i to majątek odrębny od

majątku właścicieli poszczególnych lokali. Według innego poglądu wspólnota nie

ma zdolności prawnej i nabywając majątek czyni to na rzecz swych członków w

stosunku odpowiadającym ich udziałom w nieruchomości wspólnej. W ocenie Sądu

Najwyższego, należy podzielić pogląd pierwszy, z art. 6 zdanie drugie u.w.l. wynika

bowiem jasno, że wspólnota mieszkaniowa może nabywać prawa i zaciągać

zobowiązania, pozywać i być pozywaną. Wbrew zatem stanowisku Sądu

Okręgowego, wspólnota mieszkaniowa ma nie tylko zdolność sądową, ale też

przyznaną przez ustawę zdolność prawną, skoro może nabywać prawa i zaciągać

zobowiązania, co trafnie zarzuca skarżący. Możliwość nabywania przez wspólnotę

majątku wynika z art. 22 ust. 3 pkt 6a u.w.l., a o tym, że wspólnota może posiadać

majątek, niezależnie od majątku posiadanego przez właścicieli poszczególnych

lokali, świadczy art. 17 u.w.l., zgodnie z którym wspólnota odpowiada bez

ograniczeń, a więc całym majątkiem, za zobowiązania dotyczące nieruchomości,

podczas gdy właściciel lokalu – w części odpowiadającej jego udziałowi w

nieruchomości. To rozróżnienie wskazuje, że nie tylko członkowie wspólnoty, ale

także sama wspólnota może nabywać majątek. Już zatem tylko z przepisów ustawy

o własności lokali można wyciągnąć wniosek, że wspólnota mieszkaniowa może

nabywać majątek i to na swoją rzecz, a nie tylko na rzecz właścicieli lokali,

będących jej członkami.

Pogląd ten wspiera nowelizacja kodeksu cywilnego dokonana ustawą z dnia

14 lutego 2003 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw

(Dz.U. Nr 49, poz. 408), która weszła w życie w dniu 25 września 2003 r. W czasie

rozpoznawania apelacji obowiązywał już art. 331 k.c., którego zresztą skarżący w

podstawie kasacyjnej nie przytoczył. Zgodnie z brzmieniem § 1 tego przepisu, do

jednostek organizacyjnych niebędących osobami prawnymi, którym ustawa

przyznaje zdolność prawną, stosuje się odpowiednio przepisy o osobach prawnych.

Dotyczy to właśnie wspólnoty mieszkaniowej, której ustawa przyznaje zdolność

prawną (art. 6 u.w.l.), a także np. głównego oddziału zakładu ubezpieczeń (art. 106

ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej, Dz.U. Nr 124,

poz. 1151), spółki osobowej czy spółki kapitałowej w organizacji (art. 8 i 11 k.s.h.).

Skoro zatem nie budzi wątpliwości, że osoby prawne mogą nabywać prawa, a na

podstawie art. 331 k.c. przepisy dotyczące osób prawnych stosuje się odpowiednio

do tzw. ułomnych osób prawnych wyposażonych w zdolność prawną, to również te

osoby, czyli jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, mogą

nabywać majątek.

Wadliwy pogląd obu sądów w kwestii braku istnienia po stronie wspólnoty

mieszkaniowej zdolności sądowej spowodował konieczność uchylenia obu

wydanych w sprawie orzeczeń i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania

Sądowi pierwszej instancji. (...)

Wobec powyższego Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 39313 w

związku z art. 13 § 2 k.p.c.)