Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CK 510/03 Generato dall'IA

Failure to submit original arbitration agreement under New York Convention bars enforcement of foreign award.

Numero d'incarto III CK 510/03
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the applicant's cassation appeal regarding the enforcement of a foreign arbitration award in Poland. The applicant submitted a translation and notarization of the award but failed to provide the original or certified copy of the arbitration agreement, which is a mandatory requirement under Article IV of the New York Convention. The court held that the domestic Civil Procedure Code provision allowing the court to order production of documents does not override the specific obligations imposed by the Convention, making the missing agreement a fatal procedural defect.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. IV ust. 1 lit. b Konwencji o uznawaniu i wykonywaniu zagranicznych orzeczeń arbitrażowych; Art. 248 k.p.c. - The original or certified copy of the arbitration agreement is a mandatory prerequisite for enforcing a foreign award under the New York Convention, and the general duty to produce documents under the Civil Procedure Code cannot be used to substitute for this specific international obligation.

Parole chiave

Generato dall'IA
New York Convention arbitration agreement enforcement prerequisite original document requirement lex specialis principle foreign award enforcement procedural defect

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. IV ust. 1 lit. b Konwencji o uznawaniu i wykonywaniu zagranicznych orzeczeń arbitrażowych sporządzonej w Nowym Jorku z dnia 10 czerwca 1958 r.
art. 248 § 1 k.p.c.
Wniósł o zobowiązanie na podstawie art. 248 § 1 k.p.c. oraz § 37 pkt
§ 37 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 stycznia 2002 r.
art. 13 § 2 k.p.c.
397 § 2 i art. 13 § 2 k.p.c., wniósł o
art. 328 § 2 k.p.c.
13 § 2, art. 328 § 2 w związku art.
art. 387 § 2 k.p.c.
328 § 2 w związku z art. 387 § 2 i art.
art. 393 § 12 k.p.c.
Z tych względów kasację należało oddalić (art. 39312 k.p.c.).
art. 248 § 1 k.p.c
Wniósł o zobowiązanie na podstawie art. 248 § 1 k.p.c.
art. 13 § 2 k.p.c
397 § 2 i art. 13 § 2 k.p.c., wniósł o
art. 1147 § 2 k.p.c
wymaganie dołączenia do wniosku o uznanie orzeczenia dokumentów (art. 1147 §

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
Sąd Najwyższy z dnia 7 lutego 1968 r., I PZ 2/68
Sąd Najwyższy z dnia 28 listopada 1968 r., II CZ 185/68
Sąd Najwyższy z dnia 3 lipca 1969 r., II CZ 69/69
Sąd Najwyższy z dnia 4 maja 1973 r., II CZ 53/73
Sąd Najwyższy z dnia 22 sierpnia 1974 r., II CZ 133/74

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Postanowienie z dnia 3 listopada 2004 r., III CK 510/03

Przedłożenie oryginału lub uwierzytelnionego odpisu zapisu na

zagraniczny sąd polubowny stanowi wymaganie formalne wniosku i

przesłankę stwierdzenia wykonalności orzeczenia tego sądu na podstawie

Konwencji o uznawaniu i wykonywaniu zagranicznych orzeczeń

arbitrażowych sporządzonej w Nowym Jorku z dnia 10 czerwca 1958 r. (Dz.U.

z 1962 r. Nr 9, poz. 41).

Sędzia SN Elżbieta Skowrońska-Bocian (przewodniczący)

Sędzia SN Jan Górowski (sprawozdawca)

Sędzia SN Maria Grzelka

Sąd Najwyższy w sprawie z wniosku "J.M." Ltd V.M. przy uczestnictwie

Przedsiębiorstwa Handlowo-Produkcyjnego "I.", sp. z o.o. w L. o stwierdzenie

wykonalności wyroku zagranicznego sądu polubownego, po rozpoznaniu w Izbie

Cywilnej w dniu 3 listopada 2004 r. na rozprawie kasacji wnioskodawcy od

postanowienia Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 22 maja 2003 r.

oddalił kasację i zasądził od wnioskodawcy na rzecz uczestnika kwotę 1200 zł

tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Spółka J.M. Ltd z siedzibą w V. na Malcie wniosła o stwierdzenie w Polsce

wykonalności wyroku sądu polubownego wydanego w dniu 24 stycznia 2000 r. w

Londynie przeciwko Przedsiębiorstwu Handlowo-Produkcyjnemu "I.", sp. z o.o. z

siedzibą w L. Wnioskodawca dołączył do wniosku wyrok wraz z tłumaczeniem przez

tłumacza przysięgłego na język polski, notarialne poświadczenie podpisu arbitra i

podpisu notariusza wraz z jego legalizacją, a także zaświadczenie sądu

angielskiego z dnia 23 stycznia 2001 r., że wyrok sądu polubownego ma moc

prawną i jest wykonalny w Zjednoczonym Królestwie wraz z tłumaczeniem na język

polski. Wnioskodawca nie załączył natomiast do wniosku oryginału ani

uwierzytelnionego odpisu umowy o poddanie sporu pomiędzy stronami sądowi

polubownemu. Wniósł o zobowiązanie na podstawie art. 248 § 1 k.p.c. oraz § 37 pkt

2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 stycznia 2002 r. w sprawie

szczegółowych czynności w sprawach z zakresu międzynarodowego postępowania

cywilnego oraz karnego w stosunkach międzynarodowych (Dz.U. Nr 17, poz. 164)

arbitra, który wydał wyrok sądu polubownego oraz dłużnika o wydanie sądowi

odpisu umowy czarteru z dnia 2 lipca 1999 r., która miała zawierać zapis na sąd

polubowny.

Dłużniczka "I.", sp. z o.o. wniosła o oddalenie wniosku i zaprzeczyła, że zawarła

umowę czarteru i że strony łączył zapis na sąd polubowny.

Postanowieniem z dnia 13 lutego 2003 r. Sąd Okręgowy oddalił wniosek

podnosząc, że do oceny dopuszczalności stwierdzenia wykonalności wyroku sądu

polubownego mają zastosowanie przepisy Konwencji o uznawaniu i wykonywaniu

zagranicznych orzeczeń arbitrażowych sporządzonej w Nowym Jorku w dniu 10

czerwca 1958 r. (Dz.U. z 1962 r. Nr 9, poz. 41 – dalej: „Konwencja”). Sąd podkreślił,

że osoba dochodząca uznania orzeczenia sądu arbitrażowego lub stwierdzenia

jego wykonalności powinna, zgodnie z art. IV Konwencji, przedłożyć wraz z

wnioskiem także oryginał umowy pisemnej o poddanie sporu pod rozstrzygnięcie

sądu polubownego lub uwierzytelniony odpis takiej umowy. (...) W konsekwencji

uznał, że wnioskodawca nie spełnił wymagań przewidzianych w art. IV Konwencji i

wyraził pogląd, iż od obowiązku przedłożenia umowy zawierającej klauzulę

arbitrażową nie zwolniło go złożenie innego dokumentu, tj. kopii oświadczenia

przedstawiciela brokera – "P.F.G." sp. z o.o., powołującego tę klauzulę i

przytaczającego jej brzmienie. Do zachowania przesłanek określonych w art. IV

Konwencji, zdaniem Sądu, nie mogło także prowadzić późniejsze wystąpienie na

podstawie art. 248 § 1 k.p.c. z wnioskami o nakazanie dłużnikowi złożenia umowy

zawierającej klauzulę arbitrażową lub o zobowiązanie do tego arbitra wydającego

orzeczenie. Sąd Okręgowy zauważył, że art. 248 § 1 k.p.c. skonstruowany został

dla potrzeb postępowania dowodowego, w którym nakazanie złożenia dokumentu

związane jest z dowodzeniem faktu istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy, nie zaś z

przezwyciężeniem trudności w jego zdobyciu wynikającym z obowiązków mających

źródło w zasadach dopuszczalności wystąpienia z żądaniem uzyskania

wykonalności orzeczenia.

Zażalenie wnioskodawcy Sąd Apelacyjny w Lublinie oddalił wskazując, że

wnioskodawca wbrew postanowieniom Konwencji nie przedłożył oryginału bądź

uwierzytelnionego odpisu umowy zawierającej klauzulę arbitrażową . Według Sądu

drugiej instancji brak ten mógł być uzupełniony w toku dalszego postępowania,

niemniej wnioskodawca nie wyraził woli przedłożenia umowy, a ciążący na nim w

tym zakresie obowiązek usiłował przerzucić na sąd i na dłużnika.

W kasacji opartej na podstawie naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 3

Konwencji, art. 248 w związku z art. 13 § 2, art. 328 § 2 w związku art. 378 § 2 oraz

art. 13 § 2 i art. 148 § 2 w związku z art. 397 § 2 i art. 13 § 2 k.p.c., wniósł o

uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego

rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje: (...)

Konwencja, regulując problematykę uznawania i wykonywania zagranicznych

orzeczeń arbitrażowych, określa przede wszystkim przesłanki, jakie mają być

spełnione, aby mogło nastąpić uznanie lub wykonanie orzeczenia arbitrażowego

(art. V ust. 1 i 2). Ponadto wskazuje dokumenty, jakie wnioskodawca powinien

przedstawić wraz z wnioskiem o uznanie lub wykonanie orzeczenia arbitrażowego

(art. IV) i zawiera unormowanie dotyczące umowy o poddanie sprawy pod

rozstrzygnięcie sądu polubownego (art. II). Nie zawiera natomiast szczegółowych

postanowień dotyczących przebiegu postępowania, poza ogólną normą wynikającą

z art. III, wskazującą na właściwość prawa państwa uznania lub wykonania

orzeczenia, z zastrzeżeniem, że samo postępowanie nie może być poddane

warunkom istotnie uciążliwszym niż wymagane dla krajowych orzeczeń

arbitrażowych.

Z wykładni językowej i systemowej wynika, że zawarte w art. III in fine

zastrzeżenie nie dotyczy wymogów wynikających z samej Konwencji, która stanowi

lex specialis, lecz odnosi się do innych przepisów prawa wewnętrznego,

dotyczących postępowania w przedmiocie uznania lub stwierdzenia wykonalności

zagranicznego orzeczenia arbitrażowego. W tym stanie rzeczy, skoro

wnioskodawca nie przedłożył wraz z wnioskiem oryginału ani uwierzytelnionego

odpisu umowy o poddanie sporu pod rozstrzygnięcie sądowi polubownemu, tj. nie

spełnił wymagania określonego w art. IV ust. 1 pkt b Konwencji, należało

rozstrzygnąć kwestię, jakie powinno wywołać to skutki dla biegu postępowania

toczącego się według kodeksu postępowania cywilnego.

W literaturze oraz judykaturze (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6

czerwca 1977 r., II CZ 45/77, OSNC 1978, nr 3, poz. 51) dominuje pogląd, że

wymaganie dołączenia do wniosku o uznanie orzeczenia dokumentów (art. 1147 §

2 k.p.c.) stanowi warunek formalny tego wniosku, a wobec tego jego niespełnienie

uzasadnia zwrot wniosku na podstawie art. 130 § 1 i 2 w związku z art. 13 § 2 k.p.c.

Skoro Konwencja nie zawiera pod tym względem żadnych unormowań

szczególnych, które wyłączałyby tę regulację, to należy przyjąć, że Przewodniczący

powinien w ramach badania wniosku o stwierdzenie wykonalności wyroku sądu

polubownego w Londynie wezwać wnioskodawcę do jego uzupełnienia przez

złożenie brakującego dokumentu w terminie tygodniowym pod rygorem zwrotu

wniosku i w razie niezastosowania się do wezwania zarządzić jego zwrot.

Popełnione uchybienie i nadanie sprawie biegu wyłoniło dalszą kwestię, a

mianowicie, jak rozstrzygnąć wniosek, do którego nie dołączono jednego z

wymaganych dokumentów.

Stosowanie rygoru zwrotu pisma procesowego (art. 130 § 1 k.p.c.) dopuszczalne

jest tylko przed nadaniem mu biegu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia

22 sierpnia 1974 r., II CZ 133/74, nie publ.). Gdy to nastąpiło, nie można już

dokonać zwrotu wniosku, nawet jeżeli wnioskodawca nie dołączył do wniosku

umowy o poddanie sprawy pod rozstrzygnięcie sądu polubownego. Z tego względu

powstaje kwestia, czy istniała podstawa do merytorycznego rozpoznania sprawy,

czy też miał zastosowanie art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c., zgodnie z którym należało

wezwać wnioskodawcę do przedłożenia umowy o poddanie sprawy pod osąd sądu

polubownego lub jej uwierzytelnionego odpisu, a niewykonanie tego zarządzenia

potraktować jako przeszkodę do nadania sprawie dalszego biegu i postępowanie w

sprawie zawiesić (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 października

1988 r., I CZ 111/88, nie publ.).

Należy zwrócić uwagę, że przyczyną zawieszenia postępowania na podstawie

art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c. nie może być nieprzedstawienie dowodu, gdyż w takich

wypadkach ma zastosowanie art. 233 § 2 k.p.c. (por. postanowienia Sądu

Najwyższego z dnia 7 lutego 1968 r., I PZ 2/68, OSNCP 1968, nr 11, poz. 190, z

dnia 28 listopada 1968 r., II CZ 185/68, OSNCP 1969, nr 7-8, poz. 144, z dnia 3

lipca 1969 r., II CZ 69/69, OSNCP 1970, nr 4, poz. 68, z dnia 4 maja 1973 r., II CZ

53/73, OSNCP 1974, nr 2, poz. 35). Umowa o poddanie sporu pod rozstrzygnięcie

sądu polubownego ma charakter środka dowodowego, gdyż służy wykazaniu, że

strony łączył zapis na sąd polubowny, na podstawie którego zostało wydane

orzeczenie arbitrażowe, a warunkiem stwierdzenia wykonalności orzeczenia

zagranicznego sądu polubownego jest m.in. wykazanie przez wnioskodawcę, że

strony łączyła taka umowa (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 22

sierpnia 1974 r., II CZ 133/74). Ponieważ zgodnie z art. IV ust. 1 lit. b Konwencji to

wnioskodawca powinien przedstawić wraz z wnioskiem oryginał lub należycie

uwierzytelniony odpis umowy o arbitraż, na nim spoczywa ciężar dowodu

wykazania istnienia takiej umowy.

Nawiązując do zrzutów kasacji trzeba odpowiedzieć, czy art. 248 w związku z art.

13 § 2 k.p.c. mógł zostać wykorzystany celem uzyskania przedmiotowego

dokumentu będącego środkiem dowodowym. Stosowanie tego przepisu może

wchodzić w rachubę, gdy niezbędny dokument znajduje się przede wszystkim w

posiadaniu strony. Wprawdzie wnioskodawca twierdził, że umowa czarteru znajduje

się we władaniu dłużnika, lecz ten nie tylko nie przyznał tej okoliczności, lecz

zarzucił, iż umowa nie została zawarta i zapisu nie było. W tym stanie rzeczy, skoro

skarżący nawet nie uprawdopodobnił, że przedmiotowy dokument znajduje się w

posiadaniu strony przeciwnej, to już z tej przyczyny nie było podstawy do

stosowania omawianego przepisu.

Poza tym art. 248 k.p.c. stanowiąc, że każdy jest obowiązany przedstawić na

zarządzenie sądu w oznaczonym terminie i miejscu dokument znajdujący się w jego

posiadaniu i stanowiący dowód faktu istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy, jest

przepisem ogólnym, od którego kodeks postępowania cywilnego przewiduje wyjątki

(por. art. 485 § 1, art. 1147 § 2 lub art. 1153 k.p.c.). Gdy więc przepis szczególny

nakłada na określony podmiot obowiązek przedstawienia dokumentów

stanowiących środki dowodowe, to nie jest uzasadnione stosowanie art. 248 k.p.c.

Z tego względu w postępowaniu o stwierdzenie wykonalności zagranicznego

orzeczenia arbitrażowego art. 248 k.p.c. nie ma zastosowania w takim zakresie, w

jakim art. IV ust. 1 lit. b Konwencji, jako lex specialis, nakłada na wnioskodawcę

obowiązek przedstawienia oryginału lub uwierzytelnionego odpisu umowy o

poddanie sporu pod rozstrzygnięcie sądu polubownego. W postępowaniu o uznanie

lub stwierdzenie wykonalności orzeczenia arbitrażowego, toczącym się na

podstawie Konwencji, umowa o poddanie sprawy pod rozstrzygnięcie sądu

polubownego stanowi więc przesłankę uwzględnienia wniosku.

Chybiony był zarzut naruszenia art. 328 § 2 w związku z art. 387 § 2 i art. 13 § 2

k.p.c., chociażby z tego względu, że wbrew stanowisku skarżącego Sąd drugiej

instancji wskazał podstawę rozstrzygnięcia (przepis na podstawie którego oddalił

zażalenie), a także choć w skróconej formie przedstawił, z powołaniem się na

przepisy Konwencji, przyczynę oddalenia wniosku. (...)

Z tych względów kasację należało oddalić (art. 39312 k.p.c.).