Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CK 489/03 Generato dall'IA

Supreme Court voids lower court ruling for missing heirs in inheritance partition proceedings under Polish Civil Procedure Code.

Numero d'incarto III CK 489/03
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court of Poland voided the lower court's decision regarding an inheritance partition and co-ownership termination. The appellant argued that the second-instance court violated procedural rules by failing to summon all heirs of the deceased, relying solely on witness testimony. Although the Supreme Court confirmed the procedural violation regarding absent heirs, it did not declare the proceedings void, instead remanding the case for a new trial to ensure proper participation.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 510 § 1, 2 k.p.c.; Art. 684 k.p.c.; Art. 379 pkt 5 k.p.c.; Art. 3931 § 1 k.p.c.; While the absence of all heirs constitutes a procedural violation requiring remand, it does not automatically render the proceedings void if the court can still ascertain the estate composition.

Parole chiave

Generato dall'IA
inheritance partition proceedings co-ownership termination absence of heirs procedural violation voidness of proceedings remand for retrial Civil Procedure Code

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 510 § 1, 2 k.p.c.
Zdaniem skarżącej nieważność ta wynika z naruszenia art. 510 § 1 i 2 k.p.c.,
Art. 684 k.p.c.
biorących udziału w sprawie oraz naruszenie art. 684 k.p.c., gdyż Sąd nie ustalił
Art. 379 pkt 5 k.p.c.
powołując się na nieważność postępowania (art. 379 pkt 5 k.p.c.).
Art. 3931 § 1 k.p.c.
(art. 3931 pkt 1 k.p.c.) skarżąca zarzuciła naruszenie art.
art. 379 pkt 5 k.p.c
powołując się na nieważność postępowania (art. 379 pkt 5 k.p.c.).
art. 682 k.p.c
art. 684 k.p.c
biorących udziału w sprawie oraz naruszenie art. 684 k.p.c., gdyż Sąd nie ustalił
art. 3931 pkt 1 k.p.c
(art. 3931 pkt 1 k.p.c.) skarżąca zarzuciła naruszenie art.
art. 211 k.c
3931 pkt 1 k.p.c.) skarżąca zarzuciła naruszenie art. 211 k.c., przez dokonanie
art. 510 k.p.c
w postępowaniu wszyscy spadkobiercy (art. 510 k.p.c.), a ponadto sąd miał

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III CK 489/03

POSTANOWIENIE

Dnia 3 listopada 2004 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Elżbieta Skowrońska-Bocian (przewodniczący,

sprawozdawca)

SSN Jan Górowski

SSN Maria Grzelka

Protokolant Bożena Kowalska

w sprawie z wniosku J.P.

przy uczestnictwie L.P. i S.B.

o dział spadku i zniesienie współwłasności,

po rozpoznaniu w Izbie Cywilnej w dniu 3 listopada 2004 r.,

na rozprawie

kasacji uczestniczki L.P.

od postanowienia Sądu Okręgowego w K.

z dnia 23 maja 2003 r., sygn. akt [...],

uchyla zaskarżone postanowienie i przekazuje sprawę Sądowi

Okręgowemu w K. do ponownego rozpoznania pozostawiając

temu

Sądowi

kasacyjnego.

rozstrzygnięcie

o

kosztach

postępowania

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 23 maja 2003 r. Sąd Okręgowy w K. zmienił

postanowienie Sądu Rejonowego w W. z dnia 5 lipca 2001 r. w ten sposób, że

ustalił, iż przedmiotem postępowania jest dział spadku i zniesienie współwłasności

określonych nieruchomości stanowiących współwłasność wnioskodawcy J.P. oraz

uczestniczek L.P. i S.B. Sąd Rejonowy rozpoznawał sprawę jedynie jako sprawę

o

zniesienie

współwłasności,

co

zostało

zakwestionowane

w

apelacji

wnioskodawcy. J.P. podnosił, że w istocie przedmiotem postępowania jest dział

spadku po M.P. oraz zniesienie współwłasności pomiędzy wnioskodawcą a

uczestniczką L.P.

Sąd Okręgowy przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe

i ustalił, że będące przedmiotem podziału nieruchomości (działka nr [...]/2

o powierzchni 158 m2 oraz wyodrębniony lokal mieszkalny wraz z udziałem we

współwłasności nieruchomości stanowiącej działkę nr [...]/1) stanowiły własność nie

żyjącego M.P. Spadek po nim nabyli jego żona K.P. w 4/16 oraz dzieci J.P., T.P.,

M.P. i L.P. każde po 3/16 części. Następnie spadkobiercy K.P., T.P. i M.P. darowali

całe swoje udziały we własności nieruchomości lokalowej wraz z udziałem we

współwłasności nieruchomości wspólnej oraz swoje udziały w nieruchomości nr

[...]/2 uczestniczce L.P. W ten sposób współwłaścicielami są J.P. w 3/32 oraz L.P.

w 29/32 częściach. W skład spadku po M.P. wchodzą wyłącznie nieruchomości

będące przedmiotem podziału.

Sąd Okręgowy dokonał podziału obu nieruchomości - lokal mieszkalny

przyznał na wyłączną własność L.P., natomiast z działki nr [...]/2 wyodrębnił dwie

nieruchomości, przyznając działkę nr [...]/6 J.P., a działkę [...]/5 L.P. Ponadto

zasądził spłatę od J.P. na rzecz L.P.

Uczestniczka L.P. wniosła od postanowienia Sądu drugiej instancji kasację,

powołując się na nieważność postępowania (art. 379 pkt 5 k.p.c.).

Zdaniem skarżącej nieważność ta wynika z naruszenia art. 510 § 1 i 2 k.p.c.,

gdyż Sąd nie wezwał do udziału w sprawie wszystkich spadkobierców M.P., mimo

przyjęcia, że jest to postępowanie o dział spadku i zniesienie współwłasności.

Ponadto uczestniczka wskazała naruszenie art. 510 § 1 i 2 k.p.c. w związku z art.

682 k.p.c., polegające na przesłuchaniu K.P. jako świadka i poczynienie na

podstawie jej zeznań ustaleń, co do sytuacji pozostałych współspadkobierców, nie

biorących udziału w sprawie oraz naruszenie art. 684 k.p.c., gdyż Sąd nie ustalił

składu majątku spadkowego. W ramach podstawy naruszenia prawa materialnego

(art. 3931 pkt 1 k.p.c.) skarżąca zarzuciła naruszenie art. 211 k.c., przez dokonanie

podziału fizycznego działki nr [...]/2 w taki sposób, że nastąpiło znaczne

zmniejszenie wartości rzeczy.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Przyjęcie przez Sąd drugiej instancji, że rozpoznawana sprawa jest sprawą

o dział spadku po M.P. oraz o zniesienie współwłasności, powinno pociągnąć za

sobą określone konsekwencje procesowe. Przede wszystkim powinni wziąć udział

w postępowaniu wszyscy spadkobiercy (art. 510 k.p.c.), a ponadto sąd miał

obowiązek ustalić skład i wartość spadku ulegającego podziałowi (art. 684 k.p.c.).

Nie ulega wątpliwości, że w rozpoznawanej sprawie nie brali udziału wszyscy

spadkobiercy M.P. Sąd drugiej instancji ustalił, że spadek po tym spadkodawcy

nabyli K.P., J.P., T.P., M.P. i L.P. Tymczasem w postępowaniu brali udział jedynie

J.P. oraz L.P. Taka sytuacja oznacza naruszenie art. 510 k.p.c. w związku z art.

680 i nast. k.p.c. Zgłoszone w kasacji zarzuty są zatem oparte na uzasadnionych

podstawach.

Sąd Najwyższy nie uznał natomiast za uzasadniony zarzutu nieważności

postępowania. W doktrynie oraz w orzecznictwie istnieje spór co do skutków, jakie

pociąga za sobą nie uczestniczenie w postępowaniu wszystkich zainteresowanych

osób. Nie odnosząc się do tych kontrowersji w sposób bardziej szczegółowy należy

jedynie zauważyć, że w okolicznościach niniejszej sprawy Sąd Najwyższy nie

stwierdził nieważności postępowania wynikającej z art. 379 pkt 5 k.p.c.

Tym niemniej naruszenie przepisów, o którym była mowa wyżej, mogło mieć wpływ

na treść rozstrzygnięcia, co uzasadniało uchylenie zaskarżonego postanowienia

i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji (art. 39313 § 1 k.p.c.).