Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CK 469/04 Generato dall'IA

Supreme Court allows appeal in marital property division, ruling unequal shares require valid reasons beyond income disparity.

Numero d'incarto III CK 469/04
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Parzialmente accolto (Partially Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court allowed the wife's cassation appeal regarding unequal marital property shares, overturning the lower court's decision. The lower court had assigned the husband two-thirds of the assets based on his significantly higher earnings in Libya compared to the wife's domestic work and lower salary. The Supreme Court held that income disparity alone is insufficient to justify unequal shares without evidence of mismanagement of funds by the wife.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 43 § 1, 2, 3 k.r.o.; Art. 386 § 4 k.p.c.; While spouses generally hold equal shares in joint property, unequal shares are only justified by significant reasons considering each spouse's contribution, including domestic labor and child-rearing, and mere income differences do not constitute such reasons.

Parole chiave

Generato dall'IA
marital property division unequal shares justification income disparity standard domestic labor contribution child rearing obligations cassation appeal outcome joint asset allocation

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 43 § 2 k.r.o.
że wystąpiły ważne powody w rozumieniu art. 43 § 2 k.r.o. W sprawie nie ustalono,
Art. 43 § 3 k.r.o.
istnieje podstawa do ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym (art. 43 § 2
Art. 386 § 4 k.p.c.
Wnioskodawczyni w kasacji, zarzucając naruszenie art. 386 § 4 k.p.c. przez
Art. 23 k.r.o.
Wypełniała zatem obowiązki o jakich mowa w art. 23 k.r.o. Przyczyniała się zatem do
Art. 393 § 13 k.p.c.
Z tej przyczyny Sąd Najwyższy uwzględnił kasację (art. 393 13 k.p.c.
Art. 520 § 3 k.p.c.
art. 520 § 3 k.p.c. oraz nie obciążył uczestnika postępowania brakującą częścią
Art. 11 ust. 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
opłaty sądowej od kasacji (art. 11 ust.
art. 43 § 2 k.r.o
że wystąpiły ważne powody w rozumieniu art. 43 § 2 k.r.o.
art. 386 § 4 k.p.c
Wnioskodawczyni w kasacji, zarzucając naruszenie art. 386 § 4 k.p.c.
art. 43 § 1 k.r.o
oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym (art. 43 § 1 k.r.o.),

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
postanowienie Sądu Najwyższego z 28 stycznia 1999 r., III CKN 146/98

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III CK 469/04

POSTANOWIENIE

Dnia 6 kwietnia 2005 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Tadeusz Domińczyk (przewodniczący)

SSN Bronisław Czech (sprawozdawca)

SSN Stanisław Dąbrowski

Protokolant Bożena Kowalska

w sprawie z wniosku Z. J.

przy uczestnictwie A. J.

o podział majątku wspólnego,

po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Cywilnej w dniu 6 kwietnia 2005 r.,

kasacji wnioskodawczyni

od postanowienia Sądu Okręgowego w Z.

z dnia 24 marca 2004 r.,

1. zmienia zaskarżone postanowienie w punktach I, II i V w ten

sposób, że:

a/ oddala apelację,

b/ zasądza od A. J. na rzecz Z. J. kwotę

240 zł (dwieście

czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów

postępowania

apelacyjnego;

2. zasądza od A. J. na rzecz Z. J. kwotę

złotych) tytułem zwrotu kosztów

2.100 zł (dwa tysiące sto

postępowania kasacyjnego;

3. odstępuje od obciążenia A. J. resztą opłaty żądanej

od kasacji.

Uzasadnienie

Sąd Rejonowy w K. postanowieniem z dnia 16 października 2003 r. dokonał

podziału majątku wspólnego wnioskodawczyni Z. J. i uczestnika postępowania A. J.,

przyznając im określone przedmioty i prawa oraz zasądzając od wnioskodawczyni na

rzecz uczestnika kwotę 938,50 zł tytułem dopłaty. W uzasadnieniu tego

postanowienia Sąd Rejonowy m.in. stwierdził, że A. J. nie udowodnił, by jego udział

w majątku wspólnym był większy niż udział wnioskodawczyni.

Na skutek apelacji uczestnika postępowania, Sąd Okręgowy, postanowieniem

zaskarżonym kasacją, zmienił postanowienie Sądu Rejonowego w ten sposób, że:

1/ ustalił iż w majątku wspólnym udział wnioskodawczyni wynosi 1/3, a udział

uczestnika postępowania 2/3; 2/ tytułem wyrównania udziałów zasądził od

wnioskodawczyni na rzecz uczestnika postępowania kwotę 13.955 zł z odsetkami

i z odroczeniem terminu płatności do 24 czerwca 2004 r.; 3/ orzekł o kosztach

postępowania. Sąd Okręgowy przyjął, że do powstania majątku wspólnego

wnioskodawczyni przyczyniła się w o wiele mniejszym stopniu niż uczestnik

postępowania.

Ten

ostatni

pracował

bowiem

na

kontraktach

w

Libii,

wnioskodawczyni zaś zajmowała się małoletnimi dziećmi (troje synów), prowadziła

gospodarstwo domowe i pracowała zarobkowo. Zarobki uczestnika postępowania,

w okresie jego pracy w Libii, były „niewspółmiernie wysokie” w porównaniu do

osiąganych przez wnioskodawczynię. W związku z tym, zdaniem Sądu Okręgowego,

istnieje podstawa do ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym (art. 43 § 2

k.r.o.).

Wnioskodawczyni w kasacji, zarzucając naruszenie art. 386 § 4 k.p.c. przez

nieuchylenie postanowienia Sądu Rejonowego oraz - art. 43 § 2 i § 3 k.r.o. przez ich

błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, wniosła o uchylenie zaskarżonego

postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie –

o zmianę postanowienia przez orzeczenie, że wnioskodawczyni i uczestnik

postępowania „mają równe udziały w majątku dorobkowym” oraz o zasądzenie od

uczestnika postępowania na rzecz wnioskodawczyni kosztów postępowania.

Uczestnik postępowania wniósł o oddalenie kasacji i zasądzenie na jego rzecz

od wnioskodawczyni kosztów postępowania kasacyjnego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zarzut naruszenia art. 386 § 4 k.p.c. nie może zostać uznany za zasadny,

mimo interesującego wywodu pełnomocnika skarżącej w tym przedmiocie.

Przewidziane w wymienionym przepisie uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

nie jest obligatoryjne (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 28 stycznia 1999

r., III CKN 146/98, Lex nr 50651). Powinno nastąpić wówczas, gdy sąd drugiej

instancji uznał apelację za merytorycznie zasadną, ale jednocześnie stwierdził brak

podstaw do wydania orzeczenia reformatoryjnego. Sytuacja taka nie zaistniała

w sprawie niniejszej, albowiem Sąd Okręgowy, po uzupełnieniu postępowania

dowodowego, uznał istnienie podstaw do wydania orzeczenia reformatoryjnego,

skoro kwestią ustalenia nierównych udziałów zajmował się już Sąd Rejonowy, a tylko

nie dał odpowiedniego wyrazu swojemu stanowisku w tym przedmiocie.

Zasadny jest natomiast zarzut naruszenia art. 43 § 2 i 3 k.r.o. Zasadą jest, że

oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym (art. 43 § 1 k.r.o.),

dopiero w razie istnienia ważnych powodów, sąd może ustalić udziały nierówne z

uwzględnieniem stopnia

przyczynienia się każdego z małżonków do powstania

majątku (§ 2), z tym, że przy ocenie, w jakim stopniu każdy z małżonków przyczynił

się do powstania majątku wspólnego, uwzględnia się także nakład osobistej pracy

przy wychowaniu dzieci i pracy w gospodarstwie domowym (§ 3).

Skarżąca trafnie zarzuciła, że z ustaleń poczynionych przez Sąd Okręgowy

wynika jedynie, iż jej zarobki były znacznie niższe niż zarobki uczestnika

postępowania. Okoliczność ta nie może być jedyną podstawą do przyjęcia,

że wystąpiły ważne powody w rozumieniu art. 43 § 2 k.r.o. W sprawie nie ustalono,

by wnioskodawczyni wydawała w sposób niewłaściwy pieniądze zarobione przez

uczestnika postępowania. Nie zostały więc podważone jej zeznania, że wydawała je

na potrzeby rodziny. Trzeba przy tym mieć na uwadze, że sama wychowywała

i musiała utrzymać troje małoletnich synów. Do tego jeszcze pracowała zarobkowo.

Wypełniała zatem obowiązki o jakich mowa w art. 23 k.r.o. Przyczyniała się zatem do

powstania majątku wspólnego stosownie do swoich sił i możliwości. Widać z tego,

że w sprawie nie wykazano istnienia ważnych powodów w rozumieniu art. 43 § 2

k.r.o., a wnioskodawczyni również przez osobistą pracę przy wychowaniu dzieci i we

wspólnym gospodarstwie domowym przyczyniła się do powstania majątku wspólnego

(art. 43 § 3 k.r.o.).

Z tej przyczyny Sąd Najwyższy uwzględnił kasację (art. 393 13 k.p.c.

w brzmieniu sprzed 6 lutego 2005 r.) i o kosztach postępowania orzekł na podstawie

art. 520 § 3 k.p.c. oraz nie obciążył uczestnika postępowania brakującą częścią

opłaty sądowej od kasacji (art. 11 ust. 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach

cywilnych).