Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CK 352/04 Generato dall'IA

Insurance liability not excluded when driver lacks physical license document but holds valid driving skills.

Numero d'incarto III CK 352/04
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Accolto (Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court allowed the plaintiff's claim against the insurer, overturning the lower court's dismissal. The driver had legally obtained driving skills but lacked the physical license document due to theft. The court ruled that the exclusion clause requiring a 'document proving qualifications' refers to the physical certificate, not the underlying ability to drive. Consequently, the insurer remained liable for the accident damages.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

§ 8, 1 pkt 3b o.w.u.a.; The exclusion of liability for driving without a valid document refers to the absence of the physical certificate, not the lack of actual driving competence, thereby preserving insurance coverage when the driver possesses the requisite skills.

Parole chiave

Generato dall'IA
autocasco insurance driving license document exclusion clause interpretation insurance liability contractual intent theft of license supreme court ruling

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
§ 8, 1 pkt 3b of the General Terms and Conditions of Auto-Casco Insurance approved by the Board's Resolution of August 30, 2000, No. UZ/195/2000
Article 88, Section 1 of the Road Traffic Act of June 20, 1997
brzmienie z art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu
art. 65 k.c
Odwołując się do reguł wykładni ustanowionych w art. 65 k.c., walor
art. 39315 k.p.c
należało orzec, jak w sentencji (art. 39315 k.p.c.).

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Wyrok z dnia 11 lutego 2005 r., III CK 352/04

Niemożliwość okazania przez kierowcę dokumentu stwierdzającego

nabyte uprawnienie do prowadzenia pojazdów mechanicznych nie wyłącza

odpowiedzialności Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń S.A. przewidzianej w

§ 8 ogólnych warunków ubezpieczenia autocasco, zatwierdzonych uchwałą

zarządu z dnia 30 sierpnia 2000 r., nr UZ/195/2000.

Sędzia SN Tadeusz Domińczyk (przewodniczący, sprawozdawca)

Sędzia SN Irena Gromska-Szuster

Sędzia SN Kazimierz Zawada

Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Zbigniewa T. przeciwko

Powszechnemu Zakładowi Ubezpieczeń S.A. w W., Centrum Likwidacji Szkód i

Oceny Ryzyka w K. o zapłatę, po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Cywilnej w dniu

11 lutego 2005 r. kasacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia

11 marca 2004 r.

zmienił zaskarżony wyrok i oddalił apelację oraz zasądził od strony pozwanej

na rzecz powoda kwotę 4800 zł tytułem kosztów postępowania apelacyjnego i

kasacyjnego.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 24 września 2003 r. Sąd Rejonowy dla Krakowa-Nowej Huty

w Krakowie zasądził od pozwanego Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń S.A. w

W., Centrum Likwidacji Szkód i Oceny Ryzyka w K. na rzecz Zbigniewa T. kwotę

24 144,84 zł, a w pozostałej części powództwo oddalił. Podstawą tego

rozstrzygnięcia były następujące okoliczności.

W wypadku w dniu 14 grudnia 2001 r. uszkodzeniu uległ samochód powoda

marki "Mercedes". Samochód prowadził syn powoda Karol T., niedysponujący

pozwoleniem na prowadzenie pojazdów, skradzionym mu w kwietniu 2001 r.

Ubezpieczyciel odmówił powodowi wypłacenia odszkodowania, powołując się na

§ 8 ogólnych warunków ubezpieczenia autocasco, zatwierdzonych uchwałą zarządu

z dnia 30 sierpnia 2000 r., nr UZ/195/2000 (ze zm. – dalej: "o.w.u.a."), przewidujący

wyłączenie odpowiedzialności ubezpieczyciela m.in. w razie prowadzenia pojazdu

przez właściciela lub upoważnionego kierowcę bez ważnego dokumentu

uprawniającego do kierowania pojazdem. Ujęte w § 8 o.w.u.a. postanowienie

oznacza, w ocenie Sądu Rejonowego, wyłączenie odpowiedzialności

ubezpieczyciela w przypadku braku stwierdzonej dokumentem umiejętności

prowadzenia pojazdów, a nie sam brak takiego dokumentu.

Uwzględniając apelację pozwanego ubezpieczyciela, Sąd Okręgowy

zaskarżonym wyrokiem zmienił wyrok Sądu Rejonowego w części zasądzającej i

powództwo oddalił. Odwołując się do stanu faktycznego ustalonego przez Sąd

Rejonowy, Sąd Okręgowy odmiennie zinterpretował § 8 o.w.u.a. Konfrontując jego

brzmienie z art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu

drogowym (Dz.U. Nr 98, poz. 602 ze zm.) przyjął, że użyte w ogólnych warunkach

wyrażenie „dokument stwierdzający uprawnienia do kierowania pojazdami” może

oznaczać tylko to, że „chodzi o posiadanie przez kierującego pojazdem prawa jazdy

określonej kategorii nie zaś uprawnień do prowadzenia pojazdów w sensie

materialnym”.

W kasacji opartej na pierwszej podstawie kasacyjnej powód zarzucił

naruszenie art. 65 w związku z art. 805 oraz art. 58 § 3 w związku z art. 807, a

ponadto art. 3531 i 385 § 2 k.c. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i

przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania, ewentualnie

o „uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i wydanie orzeczenia co do istoty

sprawy”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Odmawiając powodowi wypłacenia odszkodowania, pozwany powołał się na §

8, 1 pkt 3b o.w.u.a. w brzmieniu: "ubezpieczeniem nie są objęte szkody – powstałe

podczas kierowania pojazdem przez właściciela lub upoważnionego kierowcę w

stanie nietrzeźwości lub wskazującym na spożycie alkoholu, pod wpływem

narkotyków lub innych środków odurzających, albo bez ważnego dokumentu

uprawniającego do kierowania pojazdem oraz wówczas gdy kierowca zbiegł z

miejsca wypadku". Tak ujęte postanowienie wzorca umownego, określającego

istotę zawartej umowy ubezpieczenia, zmusza do poszukiwania odpowiedzi na

pytanie, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, zważywszy że wyrażenie „ważny

dokument uprawniający do kierowania pojazdem” jest niejednoznaczne; może

oznaczać zarówno brak dokumentu w jego fizycznej postaci, jak i brak możliwości

wykazania dokumentem nabytych umiejętności prowadzenia pojazdu, mimo ich

istnienia.

Odwołując się do reguł wykładni ustanowionych w art. 65 k.c., walor

doniosłości można przypisać tylko drugiemu z przytoczonych znaczeń, za czym

przemawia kontekst, w jakim wyrażenie „brak dokumentu” zostało użyte. Obok

braku dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdu wymienia się

nietrzeźwość, stan wskazujący na użycie alkoholu, pozostawanie pod działaniem

narkotyków i inne okoliczności, ewidentnie wskazujące na zjawisko przyczynowości.

Sam brak dokumentu, stwierdzającego zdolność do prowadzenia pojazdu, w

żadnym wypadku nie może być oceniany jako równoznaczny z brakiem tej

zdolności, a tym samym z przyczyną wypadku. Przypisanie temu wyrażeniu

odmiennego znaczenia ograniczałoby zakres ochrony ubezpieczeniowej w razie

zaistnienia zdarzeń przypadkowych i nieprzewidywalnych.

W stanie faktycznym sprawy nie ma wątpliwości, że kierujący pojazdem

dysponował wymaganymi kwalifikacjami, tyle tylko, że dokument te kwalifikacje

stwierdzający został mu skradziony, co zostało urzędowo zaświadczone, zatem

należało orzec, jak w sentencji (art. 39315 k.p.c.).