Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CK 328/05 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses appeal against judgment ordering partner to repay company funds used for business expenses.

Numero d'incarto III CK 328/05
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the appellant's cassation appeal against the appellate court's judgment ordering her to repay company funds. The appellant, a partner in a bankrupt firm, had withdrawn money from the company's cash register between 1999 and 2000 to cover business expenses but failed to reimburse the company. The court held that partners managing company affairs are legally obligated to account for such withdrawals and return the funds unless otherwise agreed. Consequently, the appellant's claim that the trial court violated procedural rights regarding her health was rejected as inadmissible in a cassation proceeding.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 39 ust. 1, 2 k.s.h.; Art. 45 k.s.h.; Art. 740 k.c. w zw. z art. 471 k.c.; Art. 393 § 1 k.p.c.; Art. 386 § 2 k.p.c. A partner managing company affairs is obligated to account for funds withdrawn for business expenses and return them to the company, and cassation courts cannot review procedural defects of the first instance court.

Parole chiave

Generato dall'IA
partner liability company expenses business management reimbursement obligation cassation procedure partnership law accounting duty

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 39 ust. 1 k.s.h.
Kasacja pozwanej – oparta na obu podstawach z art. 3931 k.p.c.
Art. 39 ust. 2 k.s.h.
Kasacja pozwanej – oparta na obu podstawach z art. 3931 k.p.c.
Art. 45 k.s.h.
Zgodnie z art. 45 k.s.h. (dawniej art.
Art. 740 k.c.
odpowiednio art. 740 k.c. w zw.
Art. 471 k.c.
tytułem darmym jego odpowiedzialność jest ukształtowana jednolicie (art. 471
Art. 393 § 1 k.p.c.
Kasacja pozwanej – oparta na obu podstawach z art. 3931 k.p.c.
Art. 386 § 2 k.p.c.
zarzucił sądowi drugiej instancji naruszenie art. 386 § 2 k.p.c.
art. 3931 k.p.c
Kasacja pozwanej – oparta na obu podstawach z art. 3931 k.p.c.
art. 392 § 1 k.p.c
odwoławczym od orzeczeń sądu drugiej instancji (art. 392 § 1 k.p.c.).
art. 370 k.p.c

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
C.III. 719/45 - OSN 1948, z. 2, poz. 34
C.III. 719/45 - OSN 1948, z. 2, poz. 34 i postanowienie z dnia z dnia 17 kwietnia
II CKN 704/97, OSNC 1998, nr 12, poz. 214
1998 r., II CKN 704/97, OSNC 1998, nr 12, poz. 214).

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III CK 328/05

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 11 stycznia 2006 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Marian Kocon (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Barbara Myszka

SSN Grzegorz Misiurek

Protokolant Bożena Kowalska

w sprawie z powództwa syndyka masy upadłości "O." T.O. sp. j. w upadłości

przeciwko B.O.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Cywilnej w dniu 11 stycznia 2006 r.,

kasacji pozwanej

od wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 8 grudnia 2004 r., sygn. akt [...],

oddala kasację.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny zaskarżonym wyrokiem z dnia 8 grudnia 2004 r. zmienił

wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia 16 kwietnia 2004 r. w ten sposób, że zasądził

od pozwanej B.O. na rzecz powoda syndyka masy upadłości „O.” T.O. sp. j. w

upadłości 194516 zł

z odsetkami. Sąd ustalił, że pozwana była wspólnikiem

upadłej spółki. Na pokrycie kosztów związanych z prowadzeniem spraw spółki

pobrała z jej kasy, w okresie od 1999 r. do 2000 r., kwotę 234.602,30 zł. Z

pobranych pieniędzy nie rozliczyła się ze spółką w zasądzonej wysokości.

Kasacja pozwanej – oparta na obu podstawach z art. 3931 k.p.c. – zawiera

zarzut naruszenia art. 214 w zw. z art. 379 pkt. 5 k.p.c. oraz art. 6, 471, 741 k.c.,

a także 39 § 2 k.s.h., i zamierza do uchylenia zaskarżonego wyroku oraz

przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Nieważności postępowania skarżąca upatruje w tym, że doszło do

pozbawienia skarżącej możności obrony swych praw w postępowaniu przed Sądem

pierwszej instancji, albowiem Sąd ten pomimo zawiadomienia o jej chorobie nie

odroczył rozprawy w dniu 16 kwietnia 2004 r.

Odnosząc się do tego zarzutu trzeba przypomnieć, że kasacja jest środkiem

odwoławczym od orzeczeń sądu drugiej instancji (art. 392 § 1 k.p.c.). Oznacza to,

że kontrola kasacyjna, dokonywana przez Sąd Najwyższy, obejmuje stosowanie

prawa - procesowego i materialnego - przez sąd drugiej instancji, jeśli zaś chodzi

o naruszenia prawa popełnione przez sąd pierwszej instancji, to mogą one być

wytykane w apelacji (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 17 września 1946 r.

C.III. 719/45 - OSN 1948, z. 2, poz. 34 i postanowienie z dnia z dnia 17 kwietnia

1998 r., II CKN 704/97, OSNC 1998, nr 12, poz. 214). Tej zasady nie zmienia fakt,

że niektóre z uchybień popełnianych przez sądy, a mianowicie te, które w myśl art.

370 k.p.c. powodują nieważność postępowania, są brane przez sąd odwoławczy

pod rozwagę z urzędu. Także bowiem w tym wypadku kontroli odwoławczej

podlega - odpowiednio - w postępowaniu kasacyjnym postępowanie przed sądem

drugiej instancji, a w postępowaniu apelacyjnym - postępowanie przed sądem

pierwszej instancji (art. 386 § 2 i art. 39311 k.p.c.).

Sąd Najwyższy zatem - rozpatrując kasację – nie jest władny w ramach

bezpośredniej kontroli instancyjnej badać ważność (nieważność) postępowania

przed sądem pierwszej instancji. Badanie takie - mające jednak charakter pośredni

- byłoby natomiast możliwe w sytuacji, gdyby skarżący w ramach podstawy drugiej

z art. 3931 k.p.c. zarzucił sądowi drugiej instancji naruszenie art. 386 § 2 k.p.c.

przez nieuwzględnienie nieważności postępowania przed sądem pierwszej

instancji. Pośrednia kontrola Sądu Najwyższego mogłaby sięgać postępowania

w pierwszej instancji także wtedy, gdyby kasacja wymierzona przeciwko

orzeczeniu sądu drugiej instancji okazała się - w ramach podniesionych w niej

podstaw - uzasadniona, a zarazem Sąd Najwyższy uznałby, że zasługuje na

uwzględnienie wniosek o uchylenie także orzeczenia sądu pierwszej instancji, np.

z przyczyn nieważności.

Takie okoliczności w rozpoznawanej sprawie jednak nie zachodzą, gdyż

skarżąca nie postawiła Sądowi Apelacyjnemu zarzutu naruszenia art. 386 § 2

k.p.c., jak też - co wyniknie z dalszych rozważań - nie ma usprawiedliwienia dla

podniesionych w kasacji podstaw, a w konsekwencji do uchylenia zaskarżonego

wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Zarzuty skarżącej zgłoszone w ramach pierwszej podstawy kasacyjnej

okazały się też bezzasadne. Istota ich sprowadzała się do poglądu, że Sąd

Apelacyjny z naruszeniem art. 6, 471, 741 k.c., a także art. 39 § 2 k.s.h. uznał,

iż obowiązkiem skarżącej było rozliczenie się z pieniędzy, które pobrała z kasy

spółki na pokrycie kosztów związanych z prowadzeniem jej spraw.

Prowadzenie spraw spółki jawnej uregulowane w rozdziale 3 Kodeksu spółek

handlowych, zatytułowanym „Stosunki wewnętrzne spółki”, należy do uprawnień

organizacyjnych wspólnika. Jest to wprawdzie uprawnienie o charakterze

majątkowym

(organizacyjnym),

niemniej

jednak

jest

ono

ściśle

związane

ze stosunkiem uczestnictwa w tej spółce. Dotyczy w zasadzie sfery wewnętrznych

stosunków spółki. Obejmuje akty zarządzania i kierowania, które są niezbędne dla

funkcjonowania przedsiębiorstwa spółki. Prowadzenie spraw spółki nie polega

jedynie na dokonywaniu czynności faktycznych, ale i prawnych. Z prowadzeniem

spraw

spółki

łączy

się

często

utrzymywanie

kontaktów

zewnętrznych,

np. prowadzenie korespondencji, a także zawieranie umów. Pojęcie „prowadzenie

spraw spółki”, obejmuje także reprezentowanie spółki w stosunkach zewnętrznych,

zarówno wobec kontrahentów, jak i urzędów. O ile jednak przepisy o reprezentacji

regulują

kompetencje

wspólników

i

innych

przedstawicieli

w

stosunkach

zewnętrznych między spółką a osobami trzecimi, a w szczególności przesłanki

związania spółki oświadczeniami woli składanymi przez jej przedstawicieli, o tyle

przepisy rozdziału 3 kodeksu spółek handlowych o „prowadzeniu spraw spółki”

normują wykonywanie przez wspólników lub inne osoby obowiązków lub uprawnień

związanych z osiąganiem celu, dla którego została ona powołana i wzajemne

relacje, jakie zachodzą między wspólnikami w tym zakresie.

Jeżeli umowa nie stanowi inaczej wspólnik ma zatem nie tylko prawo, ale

i obowiązek prowadzenia spraw spółki (art. 39 § 1 k.s.h., odpowiednik art. 93 § 1

k.h.). Zakres tego prawa określa wówczas art. 39 § 2 k.s.h. (dawniej a art. 93

§ 2 k.h.).

Zgodnie z art. 45 k.s.h. (dawniej art. 99 k.h.) wspólnik prowadzący sprawy

spółki odpowiada według przepisów o zleceniu, tj. art. 734 – 751 k.c. W istocie

rzeczy, ponieważ przepisy o zleceniu dotyczą dokonywania czynności prawnych,

do stosunku między wspólnikiem a spółką stosuje się art. 750 k.c., który do umów

o świadczenie

usług,

nie

uregulowanych

odrębnymi przepisami, nakazuje

stosować odpowiednio przepisy art. 734 – 751 k.c. W myśl tych przepisów,

niezależnie od tego, czy zleceniobiorca pełni swoje obowiązki odpłatnie, czy pod

tytułem darmym jego odpowiedzialność jest ukształtowana jednolicie (art. 471

w zw. z art. 355 k.c.). Jeżeli umowa nie stanowi inaczej, wspólnik odpowiada więc

za należytą staranność, to znaczy również za szkodę wyrządzoną spółce także

z winy nieumyślnej.

Wychodząc ze wskazanych założeń Sąd Apelacyjny trafnie uznał, stosując

odpowiednio art. 740 k.c. w zw. z art. 45 k.s.h., że skarżąca była zobowiązana

do składania sprawozdań spółce (wspólnikom) z przebiegu prowadzonych spraw

spółki i wydania wszystkiego co uzyskała, wykonując swe obowiązki. Inaczej

mówiąc, obowiązkiem skarżącej było, wbrew odmiennemu jej zapatrywaniu,

rozliczenie się z pieniędzy, które pobrała z kasy spółki na pokrycie kosztów

związanych z prowadzeniem spraw spółki. Pieniądze te stanowiły majątek spółki,

na który składają się obok rzeczy i praw wniesionych tytułem wkładu, także rzeczy

i prawa nabyte lub uzyskane dla spółki w czasie jej trwania. Skarżąca natomiast ze

wskazanego obowiązku nie wywiązała się, albowiem nie rozliczyła się z pobranych

z kasy spółki pieniędzy i nie wykazała, aby istniały jakiekolwiek okoliczności

uwalniające ją od obowiązku ich zwrotu spółce.

Z tych przyczyn orzeczono, jak w wyroku (art. 39312 k.p.c.).