Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CK 169/04 Generato dall'IA

Supreme Court dismissed appeal against state liability claim where prior court ruling on execution errors precluded causal link.

Numero d'incarto III CK 169/04
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the plaintiffs' cassation appeal regarding a claim for state compensation arising from a failed enforcement auction. Plaintiffs argued that the court's prior rejection of their objection to the execution officer's valuation caused their loss, but the court held that a final ruling on such objections severs the causal link between the officer's errors and the resulting damage. Consequently, the court found no unlawful judicial act attributable to the state under the relevant civil code provisions.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

art. 417 § 1 k.c.; art. 77 ust. 1 Konstytucji RP: State liability requires an unlawful act by a state functionary; if a final court decision rejects an objection to execution errors, the resulting damage is causally linked to the decision, not the officer's error, negating state liability.

Parole chiave

Generato dall'IA
state liability enforcement proceedings causal link unlawful act final ruling execution officer civil code

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
art. 417 § 1 k.c.
przyjęcie odpowiedzialności Skarbu Państwa na podstawie art. 417
art. 77 ust. 1 Konstytucji RP
jest niezgodny z art. 77 ust.
art. 393 § 12 k.p.c.
Z tych wszystkich przyczyn kasacja podlegała oddaleniu (art. 393 12 k.p.c.
art. 5 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny
z art. 53 § 1 k.c., oraz art.
art. 365 § 1 k.p.c
art. 365 § 1 k.p.c. Wyklucza to istnienie przesłanki bezprawności tego orzeczenia.
art. 53 § 1 k.c
z art. 53 § 1 k.c., oraz art.
art. 417 k.c
53 § 1 k.c., oraz art. 417 k.c.,
art. 278 k.p.c
365 § 1 k.p.c., art. 278 k.p.c.
art. 382 k.p.c
sprawy – art. 365 § 1 k.p.c., art. 278 k.p.c. w zw. z art. 382 k.p.c., art. 769 § 1 k.p.c.,
art. 769 § 1 k.p.c
382 k.p.c., art. 769 § 1 k.p.c.,

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
wyrok SN z dnia 7 października 1977 r., I CR 362/77
wyrok SN z dnia 7 października 1977 r., I CR 362/77
wyrok SN z dnia 7 lipca 1999 r., II CKN 423/98
wyrok SN z dnia 7 lipca 1999 r., II CKN 423/98, OSNC 1999,
wyrok SN z dnia 15 listopada 2002 r., V CKN 1347/00
wyrok TK z dnia 4 grudnia 2001 r., Sk. 18/00

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III CK 169/04

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 20 stycznia 2005 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Zbigniew Strus (przewodniczący)

SSN Mirosław Bączyk

SSN Bronisław Czech (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa I. C. i J. C.

przeciwko Skarbowi Państwa - Prezesowi Sądu Rejonowego w Z.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Cywilnej w dniu 6 stycznia 2005 r.,

kasacji powodów od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 7 stycznia 2004 r., sygn. akt I

ACa (…),

oddala kasację.

Uzasadnienie

Od 6 marca 1995 r. Komornik Sądu Rejonowego w L., z wniosku Banku (…)

S.A. Oddział w R., prowadził przeciwko I. i J. małżonków C. postępowanie

egzekucyjne. Egzekucja została skierowana do nieruchomości powodów położonych

we wsi Mieczysławów gmina Zwoleń, dla których prowadzone są księgi wieczysta Kw

(…)0 i Kw (…)4. Czynności komornika co do opisu i oszacowania nieruchomości

będących przedmiotem egzekucji powodowie zaskarżyli skargą wniesioną dnia 17

sierpnia 2001 r. do Sądu Rejonowego w Z. Postanowieniem z dnia 28 listopada 2001

r. Sąd oddalił ich skargę i wniosek o zawieszenie postępowania. Sąd Rejonowy

przyjął w szczególności, że określenie wartości nieruchomości dokonane przez

biegłych jest trafne, bo w odniesieniu do nasadzeń świerków, przeznaczonych na

sprzedaż na choinki, uwzględnia ich ilość, określoną metodą szacunkową i wiek.

Powodowie wnieśli zażalenie na postanowienie tylko w zakresie oddalającym

wniosek o zawieszenie postępowania. Orzeczeniem z dnia 25 stycznia 2002 r. Sąd

Okręgowy w R. oddalił zażalenie. Nieruchomość powodów została sprzedana po

ogłoszeniu drugiej licytacji.

Powyższe okoliczności są poza sporem.

Powodowie I. i J. małżonkowie C. wnieśli powództwo przeciwko Skarbowi

Państwa – Prezesowi Sądu Rejonowego w Z., żądając zasądzenia kwoty 135.000 zł

z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu. Twierdzili, iż ponieśli szkodę

przez to, że wadliwy był opis i oszacowanie nieruchomości. Wynika ona z pominięcia

przy wydawaniu opinii przez biegłych nasadzeń świerków w ilości 8 100 sztuk.

Pozwany wniósł o oddalenie powództwa.

Wyrokiem z dnia 5 września 2003 r. Sąd Okręgowy w R. oddalił powództwo.

Apelację powodów od tego wyroku oddalił Sąd Apelacyjny wyrokiem

zaskarżonym kasacją.

Sąd Apelacyjny podkreślił, że prawomocne oddalenie skargi na czynności

komornika, który w postępowaniu egzekucyjnym dopuścił się uchybień, skutkuje

przyjęciem, że ewentualna szkoda poniesiona przez osobę, uczestniczącą

w postępowaniu, wiąże się przyczynowo już nie z uchybieniem komornika, lecz

z orzeczeniem sądu (por. wyrok SN z dnia 7 października 1977 r., I CR 362/77

OSNCP 1978/8/142). Wobec treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia

4 grudnia 2001 r. przyjęcie odpowiedzialności Skarbu Państwa na podstawie art. 417

§ 1 k.c. wymaga wykazania: bezprawności działania sądu przy wydaniu orzeczenia

oddalającego skargę na czynności komornika, zaistnienia szkody i jej wysokości oraz

związku przyczynowego pomiędzy wydanym orzeczeniem a powstaniem szkody.

Sąd Apelacyjny przyjął, że powodowie nie wykazali żadnej z tych przesłanek:

a/ Ocena zgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu

Rejonowego w Z. z dnia 28 listopada 2001 r., oddalającego skargę na czynności

komornika, pozostaje poza kognicją sądu cywilnego rozpoznającego sprawę o

odszkodowanie. Sąd ten nie może samodzielnie badać, ustalać i oceniać, czy

prawomocne orzeczenie jest zgodne z prawem, bowiem jest nim związany z mocy

art. 365 § 1 k.p.c. Wyklucza to istnienie przesłanki bezprawności tego orzeczenia.

b/ Określenie przez biegłego wartości nieruchomości sprzedanej na licytacji

nastąpiło metodą szacunkową dla powierzchni objętej nasadzeniami, które – jako

część składowa - wpływają na wartość nieruchomości, lecz nie stanowią odrębnego

od niej przedmiotu wyceny. Opinia ta jest trafna.

c/ Powyższe świadczy o braku wspomnianego związku przyczynowego.

Powodowie

zaskarżyli kasacją wyrok Sądu Apelacyjnego, zarzucając

naruszenie:

1. prawa materialnego przez jego błędną wykładnię – art. 47 § 1 i § 3 k.c.

w zw. z art. 53 § 1 k.c., oraz art. 417 k.c.,

2. przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie

sprawy – art. 365 § 1 k.p.c., art. 278 k.p.c. w zw. z art. 382 k.p.c., art. 769 § 1 k.p.c.,

art. 946 i art. 947 § 1, pkt 5 k.p.c. w zw. z art. 948 k.p.c.

Przytaczając wymienione podstawy kasacji powodowie wnieśli o uchylenie

zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi

Apelacyjnemu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

1. Zdarzenia i stany prawne, na których oparte jest powództwo w sprawie

niniejszej pochodzą z okresu sprzed 1 września 2004 r. i dlatego stosuje się do nich

przepisy normujące odpowiedzialność Skarbu Państwa, w brzmieniu obowiązującym

przed tym dniem (art. 5 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks

cywilny oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. Nr 162, poz. 1692).

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 4 grudnia 2001 r., Sk. 18/00 (OTK

2001 nr 8, poz. 256) uznał, że art. 418 k.c. jest niezgodny z art. 77 ust. 1 Konstytucji,

zaś art. 417 k.c. jest zgodny z tym artykułem Konstytucji, o ile jest rozumiany w ten

sposób, że Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez

niezgodne z prawem działanie funkcjonariusza państwowego przy wykonywaniu

powierzonej mu czynności.

W związku z tym Sąd Apelacyjny przyjął trafnie, że podstawową przesłanką

odpowiedzialności

Skarbu

Państwa

jest

niezgodne

z

prawem

działanie

funkcjonariusza państwowego, w tym przypadku – sędziów (sądu) wydających

orzeczenie i komornika – prowadzącego egzekucję. Do dalszych przesłanek tej

odpowiedzialności należy szkoda, będąca następstwem wspomnianego działania

niezgodnego z prawem. Sąd Apelacyjny odwołał się trafnie do poglądu Sądu

Najwyższego wyrażonego w wyroku z dnia 7 października 1977 r., I CR 362/77

(OSNCP 1978, nr 8, poz. 142), że jeżeli komornik dopuści się w postępowaniu

egzekucyjnym

uchybień,

lecz

skarga

na

czynności

komornika

zostanie

prawomocnym orzeczeniem oddalona, ewentualna szkoda poniesiona przez osobę

uczestniczącą w postępowaniu wiąże się przyczynowo już nie z uchybieniem

komornika, lecz z orzeczeniem sądu. Pogląd ten, wyrażony również w późniejszych

orzeczeniach (zob. np. wyrok SN z dnia 7 lipca 1999 r., II CKN 423/98, OSNC 1999,

nr 12, poz. 221), podziela Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym kasację

w niniejszej sprawie.

2. Jedną z zasadniczych przesłanek powództwa, którą powinni wykazać

powodowie, jest bezprawność (sprzeczność z prawem) działania sądu (art. 417 k.c.

w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 września 2004 r. oraz art. 77 Konstytucji

RP). W realiach niniejszej sprawy bezprawność ta miałaby polegać na takim

działaniu sądu rozpoznającego skargę na czynności komornika, które było sprzeczne

z prawem i które nie podlegało naprawieniu przez wniesienie środka odwoławczego

lub przez wznowienie postępowania (zob. np. wyrok SN z dnia 15 listopada 2002 r.,

V CKN 1347/00, MoP 2003, nr 16, s. 747). Powodowie nie zaskarżyli postanowienia

sądu oddalającego ich skargę na czynności komornika, a przytaczane przez nich

obecnie argumenty, mające świadczyć o tym, że Sąd rozpoznający skargę na

czynności komornika przyjął wadliwy sposób ustalenia wartości nieruchomości, bądź

dopuścił się uchybień przepisom procesowym, są nietrafne.

3. Wszystko to świadczy o tym, że Sąd Apelacyjny nie naruszył ani prawa

materialnego ani prawa procesowego w sposób wskazany w kasacji.

Z tych wszystkich przyczyn kasacja podlegała oddaleniu (art. 393 12 k.p.c.

w brzmieniu sprzed 5 lutego 2005 r.).