Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CK 126/04 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses paternity denial appeal, upholding blood group evidence and rejecting social welfare arguments.

Numero d'incarto III CK 126/04
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the cassation appeal filed by the mother against the lower courts' denial of paternity. The court confirmed that blood group analysis conclusively excluded the defendant as the biological father, and the mother's argument that denying paternity harmed the child's welfare was rejected. The court found no exceptional circumstances warranting the application of social welfare principles to override the objective biological facts.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 214, 299 k.p.c.; Art. 5 k.c.: The Supreme Court dismisses a cassation appeal based on procedural errors from the first instance when the appeal targets the second instance judgment, and it rejects the application of social welfare principles to deny paternity when objective biological evidence excludes the alleged father.

Parole chiave

Generato dall'IA
paternity denial blood group analysis cassation appeal social welfare principles procedural error biological father child's best interest

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 214 k.p.c.
rozstrzygnięcia: art. 214, art.
Art. 299 k.p.c.
rozstrzygnięcia: art. 214, art. 299, art. 227, art. 316, art. 233 § i 2 oraz art. 328 § 2 k.p.c.,
Art. 227 k.p.c.
rozstrzygnięcia: art. 214, art. 299, art. 227, art. 316, art. 233 § i 2 oraz art. 328 § 2 k.p.c.,
Art. 316 k.p.c.
rozstrzygnięcia: art. 214, art. 299, art. 227, art. 316, art. 233 § i 2 oraz art. 328 § 2 k.p.c.,
Art. 233 § 1 k.p.c.
316, art. 233 § i 2 oraz art.
Art. 233 § 2 k.p.c.
316, art. 233 § i 2 oraz art.
Art. 328 § 2 k.p.c.
233 § i 2 oraz art. 328 § 2 k.p.c.,
Art. 62 § 2 k.r.o.
a ponadto naruszenie art. 62 § 2, art.
Art. 63 k.r.o.
Z kolei zarzut kasacji naruszenia art. 63 k.r.o. jest wynikiem prawdopodobnie
Art. 68 § 2 k.r.o.
63 i art. 68 § 2 k.r.o. oraz art.
Art. 5 k.c.
a ponadto naruszenie art. 62 § 2, art. 63 i art. 68 § 2 k.r.o. oraz art. 5 k.c. Na tych
Art. 393 § 12 k.p.c.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
2 Cr 781/61, OSNCP 1963, poz. 31
przykładowo orzeczenie z dnia 30 grudnia 1961 r., 2 Cr 781/61, OSNCP 1963, poz. 31).
III CZP 87/70, OSNCP 1972, poz. 42
III CKN 192/97
III CZP 87/70
III CZP 87/70 (OSNCP 1972, poz.

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III CK 126/04

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 13 stycznia 2005 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN M. Wysocka (przewodniczący)

SSN Teresa Bielska-Sobkowicz

SSN Antoni Górski (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa Prokuratora Rejonowego w K.

przeciwko K. W., M. P. i małoletniej W. P. reprezentowanej przez kuratora w osobie A.

K. o zaprzeczenie ojcostwa,

po rozpoznaniu w Izbie Cywilnej w dniu 13 stycznia 2005 r.,

na rozprawie kasacji pozwanej K. W. od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 25

września 2003 r., sygn. akt XI CaR (…),

oddala kasację i zasądza od pozwanej K. W. na rzecz M. P. 180 (sto osiemdziesiąt)

zł. zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

W sprawie z powództwa Prokuratora Rejonowego w K. Sąd Rejonowy w K.

wyrokiem z dnia 3 grudnia 2002 r. ustalił, że pozwany M. P. nie jest ojcem małoletniej

W. P., ponieważ jest bezpłodny, a ponadto porównanie grup krwi dziecka i małżonków

P. prowadzi do wniosku, że ojcostwo pozwanego P. wobec małoletniej W. jest

wykluczone. Pozwana matka dziecka ma grupę krwi 0 RhD+, pozwany Mirosław P.

również grupę krwi 0 Rhd+, a małoletnia W. grupę B RhD-. Taki układ grup krwi,

zdaniem opiniującego w sprawie Kierownika Pracowni Hemogenetyki (…), uzasadnia

stwierdzenie, że należy wykluczyć ojcostwo pozwanego M. P. w stosunku do małoletniej

W. P., ponieważ osoba posiadająca, tak jak on, grupę krwi 0, nie może być ojcem

dziecka z grupą krwi B, o ile, jak w niniejszej sprawie, matka dziecka posiada również

grupę krwi 0.

Apelacja pozwanej matki dziecka K. W. od tego orzeczenia została oddalona

wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z dnia 25 września 2003 r., który zaaprobował

ustalenia Sądu I – ej Instancji o niepodobieństwie ojcostwa M. P. w stosunku do

małoletniej W. P.

Wyrok Sądu Okręgowego zaskarżyła pozwana K. W. kasacją, zarzucając

uchybienie następującym przepisom procesowym, mające, jej zdaniem, wpływ na treść

rozstrzygnięcia: art. 214, art. 299, art. 227, art. 316, art. 233 § i 2 oraz art. 328 § 2 k.p.c.,

a ponadto naruszenie art. 62 § 2, art. 63 i art. 68 § 2 k.r.o. oraz art. 5 k.c. Na tych

podstawach wnosiła o uchylenie wyroków Sądów obu instancji i przekazanie sprawy

Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania, ewentualnie o zmianę zaskarżonego

wyroku II instancji i oddalenie powództwa.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na wadliwość konstrukcji podstawy

procesowej kasacji. W ramach tej podstawy powołane zostały bowiem zarzuty uchybień

procesowych odnoszące się do postępowania przed Sądem I – ej Instancji, podczas gdy

kasacja jest środkiem odwoławczym od orzeczeń sądów drugiej instancji, a zatem

powinna wskazywać uchybienia procesowe, których dopuścił się sąd odwoławczy.

Najbardziej

wymownym

przykładem

tej

wadliwości

jest

pierwszy

z

zarzutów

składających się na procesową podstawę kasacji, sformułowany pod literą A. Skarżąca

podnosi w nim naruszenie art. 214 i 299 k.p.c. „przez brak odroczenia rozprawy w dniu

3.XII.2002 r. oraz pominięcie dowodu z przesłuchania pozwanej, mimo złożonego

usprawiedliwienia jej niestawiennictwa i wniosku o odroczenie rozprawy”. Zarzut ten w

sposób oczywisty odnosi się do postępowania przed Sądem Rejonowym i dobrze

charakteryzuje podobny sposób ujęcia pozostałych zarzutów procesowych. Należy przy

tym podkreślić, że uwzględnienie powództwa o zaprzeczenie ojcostwa nastąpiło na

podstawie dowodów medycznych (badanie płodności pozwanego i porównanie grup krwi

małżonków P. i małoletniej pozwanej), tak, że trzeba zgodzić się ze stanowiskiem Sądu

Okręgowego, iż nieprzesłuchanie w charakterze strony pozwanej, z racji posiłkowego

charakteru tego dowodu, nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy. Sąd przyjął bowiem

fakt współżycia cielesnego małżonków P. w okresie koncepcyjnym, jednakże wykluczył

możliwość ojcostwa pozwanego na podstawie wyników wspomnianych badań

medycznych. Wobec sprzeciwu matki przeciwko pobraniu próbki krwi od dziecka, biegły

w swojej opinii oparł się na badaniu grup krwi przeprowadzonym w klinice położniczej, w

której się ono urodziło. Jeśli pozwana te wyniki badania krwi kwestionowała, to, jak

trafnie przyjął Sąd Okręgowy, miała możliwość przedstawienia wyników badań krwi

przeprowadzonych przed czekającym małoletnią w dniu 3 grudnia 2003 r. zabiegiem

operacyjnym. Skoro tego nie zrobiła, za prawidłową trzeba uznać konkluzję tego Sądu,

iż skarżąca nie podważyła opinii biegłego wydanej na podstawie badania krwi matki i

córki z kliniki położniczej. Opinia ta nie pozostawia zaś żadnych wątpliwości co do

niepodobieństwa ojcostwa M. P. względem małoletniej pozwanej. Ustalenie to nie

zostało skutecznie podważone w skardze kasacyjnej, pozostaje więc obowiązujące.

W tej sytuacji zupełnie chybione stają się zarzuty kasacji naruszenia art. 62 § 3,

oraz art. 68 § 2 k.r.o., regulujących domniemania ojcostwa dziecka. Pierwszy z tych

przepisów ustanawia domniemanie ojcostwa dziecka urodzonego, tak jak małoletnia W.,

w czasie trwania małżeństwa pozwanych M. P. i K. W. Drugi - domniemanie ojcostwa

dziecka mężczyzny, który obcował fizycznie z matką dziecka w okresie koncepcyjnym.

Zarzuty te stają się bezprzedmiotowe, wobec wykazania w sprawie niepodobieństwa

ojcostwa pozwanego M. P. względem małoletniej W., co obala oba te domniemania

prawne. Z kolei zarzut kasacji naruszenia art. 63 k.r.o. jest wynikiem prawdopodobnie

nieporozumienia. Przepis ten ustanawia sześciomiesięczny termin o charakterze

zawitym dla wytoczenia powództwa o zaprzeczenie ojcostwa przez męża matki, liczony

od dnia, w którym dowiedział się o urodzeniu dziecka przez żonę. Przepis ten nie

wchodzi jednak w niniejszej sprawie w rachubę, gdyż powództwo wytoczył prokurator,

którego ustanowiony w tym przepisie termin nie wiąże.

Na koniec odnieść się należy do zawartej w kasacji argumentacji, czy dobro

małoletniego dziecka, w połączeniu z oceną z punktu widzenia zasad współżycia

społecznego, nie powinno stanowić samodzielnej podstawy uzasadniającej oddalenie

powództwa w niniejszej sprawie. Skarżąca ma rację, że w orzecznictwie Sądu

Najwyższego początkowo wyrażano jednolity pogląd, że w sprawach o prawa stanu nie

można oddalić powództwa z powołaniem się na naruszenia zasad współżycia

społecznego. Zgodnie z tym zapatrywaniem o wyniku takiej sprawy decydować może

tylko zasada prawdy, a więc obiektywne ustalenie pochodzenia dziecka (por.

przykładowo orzeczenie z dnia 30 grudnia 1961 r., 2 Cr 781/61, OSNCP 1963, poz. 31).

To rygorystyczne stanowisko uległo pewnej zmianie, poczynając od uchwały składu

siedmiu sędziów z dnia 7 czerwca 1971 r. III CZP 87/70 (OSNCP 1972, poz. 42), w

której Sąd Najwyższy przyjął, że zasady współżycia społecznego mogą w zupełnie

wyjątkowych wypadkach stanowić podstawę oddalenia powództwa o zaprzeczenie

macierzyństwa. Teoretyczną możliwość zastosowania art. 5 k.c. w sprawie o

zaprzeczenie ojcostwa rozważał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 30 września 1997 r., III

CKN 192/97 (nie publ.). Judykaty te świadczą o tym, że w szczególnie uzasadnionych

sytuacjach dopuszcza się w orzecznictwie możliwość odstąpienia od prymatu zasady

prawdy obiektywnej w sprawach o prawa stanu, przez oddalenie powództwa na

podstawie art. 5 k.c. Wbrew twierdzeniom kasacji taka wyjątkowa sytuacja nie zachodzi

w niniejszej sprawie. Z niepodważonych kasacją ustaleń Sądu Okręgowego wynika, że

w związku z kryzysem małżeńskim, pozwany od długiego czasu nie ma kontaktu z

dzieckiem, ograniczając się jedynie do płacenia alimentów w wysokości 1000 zł.

miesięcznie, zasądzonych orzeczeniem sądowym o zabezpieczeniu powództwa z dnia

23 lipca 2001 r. w sprawie o rozwód. Małoletnia W. faktycznie funkcjonuje w drugiej

rodzinie pod opieką matki, która w dniu 20 października 2001 r. urodziła córkę Karolinę z

nieformalnego związku z innym mężczyzną. W tej sytuacji nie może ostać się

twierdzenie skarżącej, iż zaprzeczenie ojcostwa stoi w sprzeczności z dobrem dziecka,

skoro nie ma ono biologicznego ojca, który chciałby je uznać. Trzeba bowiem przyznać

rację Sądom obu instancji, że sprowadzanie więzi rodzinnych tylko do spraw

finansowych nie leży w dobrze pojętym interesie małoletniej W. P. i taka postawa

swoistego redukcjonizmu nie da się pogodzić z zasadami współżycia społecznego. W

każdym razie nie można w takim kontekście domagać się oddalenia powództwa o

zaprzeczenie ojcostwa z powołaniem się na sprzeczność takiego roszczenia z art. 5 k.c.

Oznacza to, że zarzut kasacji naruszenia tego przepisu okazał się także bezzasadny. W

rezultacie kasacja, jako nieusprawiedliwiona, podlegała oddaleniu na podstawie art.

39312 k.p.c.