Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II ZSG 4/23 Generato dall'IA

Supreme Court quashes disciplinary ruling for lawyer due to incorrect legal qualification of misconduct under Code of Criminal Procedure.

Numero d'incarto II ZSG 4/23
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Parzialmente accolto (Partially Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court quashed the Higher Disciplinary Court's decision to remand a lawyer's case for retrial, finding the lower court erred in its legal reasoning. The court held that the disciplinary body correctly identified the misconduct but incorrectly applied the Code of Criminal Procedure regarding the necessity of a full retrial. Consequently, the case was returned to the Higher Disciplinary Court for a new hearing based on the corrected legal qualification.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 455 k.p.k.; Art. 437 § 2 k.p.k.: A change in the legal qualification of a disciplinary offense by the court of first instance does not constitute a ground for quashing the judgment and remanding the case for a new trial.

Parole chiave

Generato dall'IA
disciplinary offense legal qualification Code of Criminal Procedure quashing judgment remand for retrial lawyer ethics procedural error sviamento della giustizia

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 455 k.p.k.
Stwierdzone uchybienie, polegające w istocie na błędnej kwalifikacji przypisanego obwinionej przewinienia, mogło być poprawione przez sąd ad quem, w trybie art. 455 k.p.k., albowiem nie wymagało to zmiany ustaleń faktycznych, a środek odwoławczy został wniesiony na niekorzyść.
Art. 437 § 2 k.p.k.
został powiązany z przepisem art. 437 § 2 k.p.k., zgodnie z którym uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić wyłącznie w wypadkach wskazanych w art.
Art. 440 k.p.k.
Art. 439 § 1 k.p.k.
lub z powodu uchybień określonych w art. 439 § 1 k.p.k. Skargę tę może wnieść również strona, która nie zaskarżyła wyroku sądu pierwszej instancji (na co wskazuje brak odesłania w art.
Art. 454 k.p.k.
439 § 1 k.p.k., art. 454 k.p.k. lub jeżeli konieczne jest przeprowadzenie na nowo przewodu w całości (por.
Art. 46 § 2 k.p.k.
Wprawdzie trafnie skonstatował Wyższy Sąd Dyscyplinarny, iż zgodnie z art. 46 § 2 k.p.k. – mającym odpowiednie zastosowanie w postępowaniu dyscyplinarnym - jeżeli postępowanie przygotowawcze zakończyło się w formie dochodzenia, niestawiennictwo oskarżyciela publicznego na rozprawie nie tamuje jej toku.
Art. 672 pkt 1 ustawy o radcach prawnych
Art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych
obwinionej o przewinienie dyscyplinarne z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych i in.
Art. 11 Kodeksu Etyki Radcy Prawnego
z art. 11 Kodeksu Etyki Radcy Prawnego.Okręgowy Sąd Dyscyplinarny Okręgowej Izby Radców Prawnych ‎w W.
art. 387 § 1 k.p.k

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

II ZSG 4/23 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 maja 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący)‎SSN Tomasz Demendecki‎SSN Marek Motuk (sprawozdawca) w sprawie radcy prawnego E. S. obwinionej o przewinienie dyscyplinarne z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych i in. po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej na posiedzeniu w dniu 25 maja 2023 r. skargi obwinionej od orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Krajowej Izby Radców Prawnych ‎w Warszawie z dnia 25 października 2022 r., sygn. akt WO – 111/22, uchylającego orzeczenie Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Radców Prawnych w W.z dnia 24 stycznia 2022 r., sygn. akt OSD […], i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania uchyla zaskarżone orzeczenie i przekazuje sprawę Wyższemu Sądowi Dyscyplinarnemu Krajowej Izby Radców Prawnych ‎w Warszawie do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.

UZASADNIENIE

W dniu 12 lutego 2020 r. Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego skierował wniosek do Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. o ukaranie radcy prawnego E. S. za to, że w dniu 10 lutego 2017 roku w Ś., składając zeznania mające służyć za dowód w prowadzonym postępowaniu przygotowawczym o sygn. akt V Ds. […], będąc uprzednio pouczona o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, zeznała nieprawdę co do okoliczności mającej znaczenie prawne twierdząc, że na okazanych jej dokumentach z akt sądowych Sądu Rejonowego w W. o sygnaturze VI Gc 314/14 w postaci:- pozwu datowanego na dzień 26.03.2014 roku gdzie jako powód występuje P. D., a jako pozwany S. Sp. z o.o.,- pisma zawierającego wnioski dowodowe, złożonego przez stronę powodową P. D. datowanego na dzień 26.03.2014 roku,- poświadczenia za zgodność z oryginałem kserokopii pełnomocnictwa procesowego upoważaniającego radcę prawną E. S. do reprezentowania P. D. datowanego na dzień 8.07.2013 roku,- poświadczenia za zgodność z oryginałem kserokopii pisma skierowanego przez A.

D. do P. D. datowanego na dzień 27.03.2013 roku,- poświadczenia za zgodność z oryginałem kserokopii pełnomocnictwa udzielonego przez B. G., A. D. w dniu 28.02.2013 roku, - poświadczenia za zgodność z oryginałem kserokopii umowy o prace zawartej ‎w dniu 1 września 2007 roku między P. D. a P. J.,- poświadczenia za zgodność z oryginałem kserokopii postanowienia o dopuszczeniu dowodu z opinii biegłego wydanego w dniu 11.06.2013 roku przez R. A.,- poświadczenie za zgodność z oryginałem kserokopii postanowienia o dopuszczeniu dowodu z opinii biegłego wydanego w dniu 6.03.2013 roku,- pisma z dnia 18.06.2014 roku skierowanego do Sądu Rejonowego w W. przez Kancelarię Radcy Prawnego „T." E. S.,- wniosku o umorzenie postępowania z dnia 2.07.2014 roku skierowanego do Sądu Rejonowego w W. przez Kancelarię Radcy Prawnego „T." E. S.,- pisma powoda z dnia 10.07.2014 roku skierowanego do Sądu Rejonowego ‎w W. przez Kancelarię Radcy Prawnego „T." E. S.,- pisma powoda z dnia 25.07.2014 roku skierowanego do Sądu Rejonowego ‎w W. przez Kancelarię Radcy Prawnego „T." E. S., o sygnaturze VI Gnc 887/12 w postaci pozwu o wydanie nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym datowanym na dzień 23 marca 2012 roku gdzie, jako powód występuje P. D. i D.

P., a jako pozwany U. S.A.,- poświadczeniu za zgodność z oryginałem kserokopii opłaty skarbowej od pełnomocnictwa uiszczonej przez P. D.,- poświadczeniu za zgodność z oryginałem kserokopii umowy Nr […] zwartej w dniu 29.11.2010 roku między U. S.A., a firmą R. S.C.,- poświadczeniu za zgodność z oryginałem kserokopii protokołu technicznego odbioru robót z dnia 5.01.2011 roku,- poświadczeniu za zgodność z oryginałem kserokopii wezwania do zapłaty skierowanego do U. S.A. w dniu 20 lutego 2012 roku,- poświadczeniu za zgodność z oryginałem kserokopii potwierdzenia odbioru datowanego na dzień 15 marca 2012 roku,- poświadczeniu za zgodność z oryginałem kserokopii umowy spółki cywilnej zawartą w dniu 26 maja 2010 roku,- poświadczeniu za zgodność z oryginałem kserokopii zaświadczenia o zmianie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej z dnia 23 lutego 2011 roku,- poświadczeniu za zgodność z oryginałem kserokopii zaświadczenia o zmianie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej z dnia 27 maja 2011 roku,- pisma procesowego powoda z dnia 11 kwietnia 2012 roku skierowane do Sądu Rejonowego w W. przez Kancelarię Radcy Prawnego „T." E. S.,- pisma procesowego pełnomocnika powoda z dnia 16 kwietnia 2012 roku skierowanego do Sądu Rejonowego w W. przez Kancelarię Radcy Prawnego „T." E. S.,- pisma procesowego pełnomocnika powodów z dnia 17 kwietnia 2012 roku skierowanego do Sądu Rejonowego w W. przez Kancelarię Radcy Prawnego „T." E. S. oraz o sygnaturze VI GC 233/14 w postaci: pozwu datowanego na dzień 31.03.2014 roku gdzie, jako powód występuje P. D., a jako pozwany S. Sp. o.o.,- pisma zawierającego wnioski dowodowe, złożonego przez stronę powodową P. D. datowanego na dzień 31.03.2014 roku,- poświadczenia za zgodność z oryginałem kserokopii pełnomocnictwa procesowego upoważniającego radcę prawną E. S. do reprezentowania P. D. datowanego na dzień 16 lipca 2013 roku,- poświadczenia za zgodność z oryginałem kserokopii opłaty za pełnomocnictwo uiszczonej przez P. D.,- poświadczenia za zgodność z oryginałem kserokopii umowy o pracę zawartej ‎w dniu 1 września 2007 roku między P. D., a P. J.,- poświadczenia za zgodność z oryginałem kserokopii noty odsetkowej wystawionej dla S. Sp. z o.o., datowanej na dzień 6.11.2013 roku,- poświadczenia za zgodność z oryginałem kserokopii pisma skierowanego przez S. Sp z o.o. do P. D. w dniu 18.11.2013 roku,- poświadczenia za zgodność z oryginałem kserokopii postanowienia o dopuszczeniu dowodu z opinii biegłego wydanego w dniu 11.06.2013 roku przez R.

A.,- poświadczenia za zgodność z oryginałem kserokopii postanowienia o dopuszczeniu dowodu z opinii biegłego wydanego w dniu 6.03.2013 roku przez R. A.,- pisma procesowego powoda wraz z wnioskami dowodowymi skierowanego do Sądu Rejonowego w W. przez Kancelarię Radcy Prawnego „T." E. S. datowane na dzień 2 maja 2014 roku,- poświadczenia za zgodność z oryginałem kserokopii potwierdzenia nadania pisma gdzie, jako nadawca widnieje r.pr. E. S., a jako odbiorca Kancelaria Prawna D. & D.,- pisma procesowego powoda zawierające wnioski dowodowe skierowane do Sądu Rejonowego w W. przez Kancelarię Radcy Prawnego „T." E. S. datowane na dzień 12 maja 2014 roku,- zażalenia na postanowienie Sądu Rejonowego w W. sporządzone przez Kancelarię Radcy Prawnego „T." datowane na dzień 10.06.2014 roku,- wniosku o wydanie protokołu rozprawy skierowany do Sądu Rejonowego ‎w W. przez Kancelarię Radcy Prawnego „T." E. S.,- pozwu datowanego na dzień 01.01.2014 roku, gdzie jako powód występuje P. D., a jako pozwany S. Sp. z o.o.,- pisma zawierającego wnioski dowodowe, złożone przez stronę powodową P. D. datowane na dzień 01.01.2014 roku,- poświadczenia za zgodność z oryginałem kserokopii pełnomocnictwa procesowego upoważniającego radcę prawnego E. S. do reprezentowania P. D. datowanego na dzień 8 lipca 2013 roku,- poświadczenia za zgodność z oryginałem kserokopii opłaty za pełnomocnictwo uiszczonej przez P. D.tj. za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego określonego w art. 64 ust. ustawy z dnia 06 lipca 1982 r. o radcach prawnych w zw. z art. 11 Kodeksu Etyki Radcy Prawnego.Okręgowy Sąd Dyscyplinarny Okręgowej Izby Radców Prawnych ‎w W. orzeczeniem z dnia 24 stycznia 2022 r.:1.uznał obwinioną winną popełnienia zarzucanych jej czynów opisanych w części wstępnej orzeczenia i za te czyny na podstawie art. 65 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz.U.2020.75) w zw. z art. 387 § 1 k.p.k. wymierzył jej karę nagany;2.na podstawie art. 706 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 roku o radcach prawnych obciążył obwinioną zryczałtowanymi kosztami postępowania dyscyplinarnego ‎w wysokości 2.500,00 zł (dwa tysiące pięćset złotych 00/100 gr) na rzecz Okręgowej Izby Radców Prawnych w W.Od ww. orzeczenia odwołanie wniósł Minister Sprawiedliwości zaskarżając je w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze dyscyplinarnej, na niekorzyść obwinionej, podnosząc zarzut rażącej niewspółmierności wymierzonej obwinionej kary w stosunku do stopnia winy oraz rodzaju i stopnia naruszenia ciążących na obwinionej obowiązków, polegającej na wymierzeniu jej kary nagany, podczas gdy prawidłowo ustalone okoliczności faktyczne sprawy nakazywały wymierzenie obwinionej kary surowszego rodzaju.W oparciu o przytoczony wyżej zarzut skarżący wniósł o zmianę orzeczenia ‎w zaskarżonej części poprzez wymierzenie obwinionej kary zawieszenia prawa do wykonywaniu zawodu radcy prawnego na czas dwóch lat, a także zakazu wykonywania patronatu na czas pięciu lat.

Wyższy Sąd Dyscyplinarny Krajowej Izby Radców Prawnych w Warszawie orzeczeniem z dnia 25 października 2022 r. uchylił zaskarżone orzeczenie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Okręgowemu Sądowi Dyscyplinarnemu Okręgowej Izby Radców Prawnych w W., a kosztami postępowania odwoławczego obciążył Krajową Izbę Radców Prawnych.Od powyższego orzeczenia skargę złożyła obwiniona podnosząc, iż uchylając zaskarżone orzeczenie sądu dyscyplinarnego I instancji sąd ad quem w żaden sposób nie zajął się merytorycznym rozstrzygnięciem tzn. nie ocenił argumentacji, ani odwołującego się, ani też obwinionej.

Obwiniona, składając skargę powołała się na bezwzględną przeszkodę odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt. 9 k.p.k., który stanowi, że jedną z przyczyn odwoławczych może być okoliczność, wyłączająca postępowanie, określona w art. 17 § 1 pkt 5 ,6 i 8 k.p.k. Konkretnie obwiniona wskazała na naruszenie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k., polegające na zaniechaniu umorzenia postępowania, podczas gdy nastąpiło przedawnienie karalności przypisanego jej Wskazując na powyższe obwiniona, wniosła uchylenie zaskarżonego orzeczenia i umorzenie postępowania w całości, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wyższemu Sądowi Dyscyplinarnemu.

Sąd Najwyższy Izba Odpowiedzialności Zawodowej zważył, co następuje.Skarga obwinionej, co do zasady, jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 539a § 3 k.p.k. - mającego odpowiednie zastosowanie w postępowaniu dyscyplinarnym - skarga od wyroku sądu odwoławczego uchylającego wyrok sądu pierwszej instancji i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania, może być wniesiona wyłącznie z powodu naruszenia art. 437 k.p.k. lub z powodu uchybień określonych w art. 439 § 1 k.p.k. Skargę tę może wnieść również strona, która nie zaskarżyła wyroku sądu pierwszej instancji (na co wskazuje brak odesłania w art. 539f k.p.k. do ograniczeń ujętych w art. 520 § 2 k.p.k.).

Przepis art. 539a § 3 k.p.k. został powiązany z przepisem art. 437 § 2 k.p.k., zgodnie z którym uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić wyłącznie w wypadkach wskazanych w art. 439 § 1 k.p.k., art. 454 k.p.k. lub jeżeli konieczne jest przeprowadzenie na nowo przewodu w całości (por. m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 lutego 2019 r., IV KS 3/19, LEX nr 2616241).Analizy uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia prowadzi do wniosku, iż ‎w niniejszej sprawie powodem kasatoryjnego orzeczenia sądu ad quem nie była żadna z przesłanek, które ustawodawca wymienił w art. 437 § 2 k.p.k.

Co prawda sąd odwoławczy w sporządzonym uzasadnieniu wyroku zwerbalizował konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości, niemniej przedstawione przezeń zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania – takiej konstatacji (potrzeby) nie uzasadniają. Sąd I instancji, jak wynika z treści uzasadnienia orzeczenia, trafnie dostrzegł, iż zgodnie z art. 433 § 1 k.p.k. (stosowanym w radcowskim postępowaniu dyscyplinarnym odpowiednio z mocy art. 741 pkt 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. ‎o radcach prawnych, dalej „ustawa o radcach prawnych”), sąd odwoławczy rozpoznaje sprawę w granicach zaskarżenia, a jeżeli w środku odwoławczym zostały wskazane zarzuty stawiane rozstrzygnięciu - również w granicach podniesionych zarzutów.

Jednakże wbrew jednoznacznej i nie budzącej wątpliwości dyspozycji powołanego przepisu uchylił w całości orzeczenie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania pomimo tego, iż zostało ono zaskarżone jedynie przez Ministra Sprawiedliwości w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze dyscyplinarnej. Uzasadniając oczywiste przekroczenie granic zaskarżenia sąd ad quem błędnie argumentował, iż w zaskarżonym orzeczeniu brakuje – „wbrew treści art. 413 § 2 pkt 1 in fine k.p.k. stosowanym w związku z art. 741 pkt 1 ustawy o radcach prawnych - kwalifikacji prawnej przypisanego obwinionej czynu.

Wnioskiem o ukaranie oskarżyciel zarzucił obwinionej popełnienie określonego czynu, stanowiącego przewinienie dyscyplinarne określone w art. 64 ust. (brak ustępu - przyp. WSD) ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. 2002, Nr 123, poz. 1059 ze zm.) w zw. z art. 11 Kodeksu Etyki Radcy Prawnego (k. 135). Mimo uznania obwinionej za winną zarzuconego czynu, w orzeczeniu OSD brak jest jakiejkolwiek kwalifikacji prawnej przypisanego obwinionej czynu. Z przyczyn wskazanych wyżej w sprawie niniejszej niezbędne okazało się wyjście poza granice środka odwoławczego i wynikające z niego granice zaskarżenia.

Jednocześnie wskazane uchybienie orzeczenia Sądu I instancji nie może być konwalidowanie w trybie wynikającym z treści art. 437 § 1 k.p.k. bez konieczności zwrotu sprawy Sądowi ‎a quo do ponownego rozpoznania.”Przede wszystkim zauważyć należy, iż sąd I instancji uznał obwinioną za winną popełnienia zarzucanego jej przewinienia dyscyplinarnego, a więc przewinienia dyscyplinarnego określonego we wniosku oskarżyciela tj. wyczerpującego znamiona określone w art. 64 ust. (brak ustępu - przyp. WSD) ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz.

U. 2002, Nr 123, poz. 1059 ze zm.) w zw. z art. 11 Kodeksu Etyki Radcy Prawnego. Niewątpliwie kwalifikacja prawna przypisanego obwinionej przewinienia dyscyplinarnego jest niedookreślona, albowiem powołany przepis zawiera trzy ustępy (1, 1a i 2 ). Stwierdzone uchybienie, polegające w istocie na błędnej kwalifikacji przypisanego obwinionej przewinienia, mogło być poprawione przez sąd ad quem, w trybie art. 455 k.p.k., albowiem nie wymagało to zmiany ustaleń faktycznych, a środek odwoławczy został wniesiony na niekorzyść. Ponadto zmiana kwalifikacji w żaden sposób nie pogorszyłaby sytuacji procesowej obwinionej, zarówno w chwili orzekania, jak i w przyszłości.

‎W związku z tym sąd ad quem był uprawniony – niezależnie od granic zaskarżenia – z urzędu zmienić zaskarżone orzeczenie w ten sposób, iż czyn przypisany obwinionej na podstawie art. 455 k.p.k. zakwalifikować jako przewinienie dyscyplinarne określone w art. 64 ust.1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. 2002, Nr 123, poz. 1059 ze zm.) w zw. z art. 11 Kodeksu Etyki Radcy Prawnego i powołane przepisy przyjąć za podstawę ukarania. Stwierdzone uchybienie w postaci błędnej kwalifikacji prawnej nie stanowi natomiast żadnej ‎z przesłanek określonych w art. 437 § 2 k.p.k. in fine, które są wyłączną podstawą do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Wbrew stanowisku sądu odwoławczego, podstawą uchylenia zaskarżonego orzeczenia, w realiach niniejszej sprawy, nie mógł też art. 440 k.p.k., który w razie stwierdzenia przez sąd odwoławczy oczywistej niesprawiedliwości orzeczenia upoważnia go do jego zmiany, zaś w zakresie uchylenia orzeczenia przepis ten odsyła do art. 437 § 2 k.p.k. zdanie drugie. Oznacza to, iż uchylenie to może nastąpić w razie zaistnienia jednej z przesłanek określonych w tymże przepisie (art. 439 § 1 k.p.k., 454 k.p.k. lub konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości).Błędne jest także stanowisko sądu odwoławczego, iż konieczność uchylenia zaskarżonego orzeczenia w całości, w związku z potrzebą przeprowadzenia przewodu sądowego w całości, wynika z braku udziału oskarżyciela w rozprawie przed sądem I instancji.

Wprawdzie trafnie skonstatował Wyższy Sąd Dyscyplinarny, iż zgodnie z art. 46 § 2 k.p.k. – mającym odpowiednie zastosowanie w postępowaniu dyscyplinarnym - jeżeli postępowanie przygotowawcze zakończyło się w formie dochodzenia, niestawiennictwo oskarżyciela publicznego na rozprawie nie tamuje jej toku. Jednakże z treści art. 672 pkt 1 ustawy o radcach prawnych jednoznacznie wynika, iż radcowskie postępowanie dyscyplinarne na etapie postępowania przygotowawczego prowadzone jest w formie dochodzenia, a zatem udział rzecznika dyscyplinarnego na rozprawie nie jest obowiązkowy.Reasumując, motywy orzeczenia kasatoryjnego nie pozwalają uznać, że w sprawie zaistniały okoliczności wskazane w art. 437 § 2 k.p.k., które uzasadniałyby – zgodnie z treścią tego przepisu – uchylenie orzeczenia pierwszoinstancyjnego.

Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy – Izba Odpowiedzialności Zawodowej orzekł jak w wyroku. [M. T.][ł.n]