Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II ZO 91/25 Generato dall'IA

Court excludes judge from disciplinary case due to conflict of interest regarding her appointment process.

Numero d'incarto II ZO 91/25
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Parzialmente accolto (Partially Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court granted the defense's request to exclude Judge Maria Szczepaniec from the disciplinary proceedings against Prosecutor X. Y. due to a conflict of interest arising from her recent appointment to the Supreme Court. However, the court rejected the separate request to exclude judges appointed by the President of the Republic. The decision was based on the principle that a judge's participation in the selection process for their own position creates an irreconcilable conflict of interest, violating the requirement for an impartial tribunal under Article 6 of the ECHR.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 41 § 1 k.p.k.; Art. 6 ust. 1 EKPC; A judge is subject to disqualification if their participation in the selection process for the position they hold creates a legitimate doubt regarding their impartiality in a case before them.

Parole chiave

Generato dall'IA
disqualification of judge conflict of interest impartial tribunal Supreme Court appointment disciplinary proceedings Article 6 ECHR legitimate doubt procedura disciplinare degli avvocati

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
art. 41 § 1 k.p.k.
uwzględnić wniosek i na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw.
art. 42 § 1 k.p.k.
‎z art. 42 § 1 k.p.k. oraz art.
art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka
naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka (EKPC) i uznania, że taki skład orzekający nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą (zob.
art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
1 Konstytucji RP), ale także do przyjęcia, że sąd z udziałem tego sędziego byłby sądem nienależycie obsadzonym w rozumieniu art. 439 § 1 pkt ‎2 k.p.k.
art. 45 ust. 1 Konstytucji RP
1 EKPC, standardu konstytucyjnego (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), ale także do przyjęcia, że sąd z udziałem tego sędziego byłby sądem nienależycie obsadzonym w rozumieniu art.
art. 41 § 1 k.p.k
uwzględnić wniosek i na podstawie art. 41 § 1 k.p.k.
art. 42 § 1 k.p.k
uwzględnić wniosek i na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. ‎z art. 42 § 1 k.p.k. oraz art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji ‎o Ochronie Praw Człowieka wyłączyć SSN Marię Szczepaniec od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt II ZO 85/25;
art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k
1 EKPC i uznania, że taki skład orzekający w ogóle nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą, ale również do wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

II ZO 91/25 POSTANOWIENIE Dnia 29 października 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Barbara Skoczkowska po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, na posiedzeniu w dniu 29 października 2025 r., w sprawie prokuratora Prokuratury Rejonowej w K. X. Y., w związku z zażaleniem Prokuratora Regionalnego w K1. na postanowienie Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora Generalnego dla […] okręgu regionalnego z dnia 28 lipca 2025 roku, sygn. akt […] o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego, wniosku obrońcy prokuratora X. Y., z dnia 2 września 2025 r., w przedmiocie wyłączenia SSN Marii Szczepaniec od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt II ZO 85/25 postanowił:

1. uwzględnić wniosek i na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. ‎z art. 42 § 1 k.p.k. oraz art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji ‎o Ochronie Praw Człowieka wyłączyć SSN Marię Szczepaniec od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt II ZO 85/25;

2. wniosek o wyłączenie od rozpoznania wniosku sędziów powołanych do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego przez Prezydenta RP na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. pozostawić bez rozpoznania. UZASADNIENIEW dniu 6 sierpnia 2025 roku Prokurator Regionalny w K1. złożył zażalenie na postanowienie Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora Generalnego dla […] okręgu regionalnego z dnia 28 lipca 2025 roku sygn. akt […] o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego prowadzonego wobec X.

Y. — prokuratora Prokuratury Rejonowej w K. obwinionego o popełnienie przewinienia dyscyplinarnego z art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 roku o prokuraturze.Sprawa ta została zarejestrowana w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego pod sygn. akt II ZO 85/25 i do jej rozpoznania została wyznaczona SSN Maria Szczepaniec.Wnioskiem z dnia 2 września 2025 r. obrońca X. Y. zwrócił się do Sądu Najwyższego o wyłączenie od rozpoznania sprawy II ZO 85/25, SSN Marii Szczepaniec wskazując, że tak ukształtowany Sąd z udziałem sędzi Marii Szczepaniec nie tworzy Sądu niezależnego, bezstronnego i niezawisłego, co stanowi okoliczność wywołującą uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności w tej sprawie.W punkcie drugim obrońca wniósł o wyłączenie od rozpoznania wniosku ‎o wyłączenie sędzi Marii Szczepaniec, wyznaczonej do rozpoznania sprawy II ZO 85/25 sędziów powołanych do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego przez Prezydenta RP na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r.

Sąd Najwyższy zważył co następuje:Wniosek jest zasadny w części dotyczącej wyłączenia SSN Marii Szczepaniec i zasługuje na uwzględnienie, w pozostały zakresie należało pozostawić go bez rozpoznania.Zgodnie z treścią art. 41 § 1 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. W niniejszej sprawie niewątpliwie mamy do czynienia z taką sytuacją. Odwołując się do utrwalonego już orzecznictwa Sądu Najwyższego, wskazać należy, że wyłączenie sędziego na podstawie art. 41 § ‎1 k.p.k. winno nastąpić nie tylko w sytuacji, gdy istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie, ale również wówczas, gdy orzekanie przez sędziego w sprawie mogłoby realnie prowadzić do znacznie poważniejszego uchybienia, tj. naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka (EKPC) i uznania, że taki skład orzekający nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: dnia 13 października 2021 r., sygn.

II KO 30/21, dnia 6 września 2022 r., II KK 44/21, czy z dnia 28 września 2022 r., IV KK 333/22).Najistotniejszym w tym kontekście jawi się zaakcentowanie, że w sytuacji złożenia obecnie wniosku o wyłączenie oraz w układzie, gdyby sprawa dyscyplinarna została w takim składzie zakończona, to z dużym prawdopodobieństwem można stwierdzić, iż wniesienie skargi przeciwko Polsce skutkowałoby stwierdzeniem naruszenia art. 6 ust. EKPC i wypłatą odszkodowania. Wskazać bowiem należy na dotychczasowe orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, w którym zauważa się, że wady stwierdzone w postępowaniach nominacyjnych na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego mają charakter systemowy i będą brane pod uwagę w podobnych skargach złożonych ‎w przyszłości do Trybunału (por. m. in. wyroki: z dnia 22 lipca 2021 r., nr 43447/19, Reczkowicz przeciwko Polsce; z dnia 8 listopada 2021 r., nr 49868/19 i 57511/19, Dolińska-Ficek i Ozimek przeciwko Polsce i z dnia 3 lutego 2022 r., nr 1469/20, Advance Pharma Sp. z o.o. przeciwko Polsce).

Faktem powszechnie znanym jest okoliczność związana z uzyskaniem statusu sędziego Sądu Najwyższego przez Marię Szczepaniec w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa w składzie ukształtowanym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., co mogłoby prowadzić, gdyby sędzia ten zasiadał w składzie rozstrzygającym sprawę, nie tylko do naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy przez bezstronny i niezależny sąd ustanowiony ustawą w rozumieniu art. 6 ust. 1 EKPC, standardu konstytucyjnego (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), ale także do przyjęcia, że sąd z udziałem tego sędziego byłby sądem nienależycie obsadzonym w rozumieniu art. 439 § 1 pkt ‎2 k.p.k.

Taka konkluzja wynika przecież wprost z uchwały Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22 oraz uchwały trzech Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA I-41 10-1/20, OSNKW 2020, z. 2, poz. 7), która z uwagi na nadanie jej statusu zasady prawnej, wiąże wszystkie składy Sądu Najwyższego (por. np. postanowienia SN z dnia 16 września 2021 r., I KZ 29/21; z dnia 29 września 2021 r., V KZ 47/21 i z dnia 21 stycznia 2022 r., III CO 6/22) oraz wskazanego powyżej orzecznictwa Trybunału. Mając na uwadze powyższą argumentację konieczne stało się podjęcie przez Sąd Najwyższy decyzji o wyłączeniu SSN Marii Szczepaniec od rozpoznania sprawy o sygn.

II ZO 85/25. Orzekanie przez tego sędziego w tej sprawie prowadziłoby, z bardzo dużym prawdopodobieństwem, do naruszenia standardu ‎z art. 6 ust. 1 EKPC i uznania, że taki skład orzekający w ogóle nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą, ale również do wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Nie bez znaczenia na ocenę wniosku ma również fakt, że sędzia Maria Szczepaniec została powołana na sędzię Izby Kontroli Nadzwyczajne i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego, co do której zachodzi szereg wątpliwości prawnych.Jednocześnie, wniosek o wyłączenie od rozpoznania wniosku o wyłączenie sędzi Marii Szczepaniec, wyznaczonej do rozpoznania sprawy II ZO 85/25 sędziów powołanych do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego przez Prezydenta RP na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. należało pozostawić bez rozpoznania.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjęto, że przepisy postępowania karnego, odpowiednio stosowane w postępowaniu dyscyplinarnym, nie przewidują wyłączenia sędziego in abstracto. Rozważanie wyłączenia sędziego na podstawie art. 40 § 1 lub 41 § 1 k.p.k. wchodzi w rachubę jedynie w odniesieniu do konkretnego sędziego wyznaczonego już do udziału w sprawie, a nie sędziego, który jedynie potencjalnie może zostać do sprawy wyznaczony. Stanowisko to prezentowane jest na tle postępowania karnego konsekwentnie zarówno ‎w doktrynie, jak i w orzecznictwie (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego:

‎z dnia 23 listopada 2004 r., V KK 195/04; z dnia 22 lipca 2009 r., SNO 53/09; z dnia 14 grudnia 2016 r., III KO 99/16). Ustawodawca nie przewidział tym samym możliwości wyłączenia ogółu sędziów orzekających w sądzie, przed którym sprawa zawisła.Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak na wstępie. [M. T.] [r.g.] ‎