Supreme Court dismissed appeals regarding defense costs for a prosecutor, upholding the award of 9,360 PLN based on statutory rates.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed appeals by both the defense attorney and the prosecutor regarding the amount of defense costs awarded in a disciplinary proceeding. The court upheld the original decision granting 9,360 PLN, which included a specific calculation for the defense attorney's fees and travel expenses. The court ruled that the prosecutor's claim for the full invoice amount was incorrect because costs for chosen counsel must be calculated according to statutory minimums and multipliers, not actual invoices.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 437 § 1 k.p.k.; art. 128 u.s.p.; art. 171 pkt 1 ustawy Prawo o prokuraturze: In disciplinary proceedings, defense costs for a chosen attorney are calculated based on statutory minimum rates and multipliers, not actual invoice amounts, and VAT is not added for chosen counsel unlike state-appointed aid.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
II ZO 80/23 POSTANOWIENIE Dnia 29 lutego 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wojciechowski po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej na posiedzeniu w dniu 29 lutego 2024 r. zażalenia obrońcy obwinionej prokurator X.Y. – adwokata M. L. z dnia 14 sierpnia 2023 r. oraz zażalenia obwinionej prokurator X.Y. z dnia 27 sierpnia 2023 r. na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 sierpnia 2023 r., sygn. akt II ZOW 68/22 w przedmiocie zwrotu wydatków poniesionych przez obwinioną prokurator X.Y. w postępowaniu przed sądem I i II instancji z tytułu ustanowienia jednego obrońcy na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. w zw. z art. 128 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r.
Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. z 2023, poz. 217; dalej: „u.s.p.”) w zw. z art. 171 pkt 1 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze (Dz.U. z 2023, poz. 1360; dalej: „ustawy Prawo o prokuraturze”) postanowił: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIEPostanowieniem z dnia 2 sierpnia 2023 r. w sprawie o sygn. akt II ZOW 68/22 Sąd Najwyższy w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej zasądził na rzecz uniewinnionej prokurator X.Y. kwotę 9360 zł jako zwrot wydatków poniesionych przez nią w postępowaniu przed sądem I i II instancji z tytułu ustanowienia w sprawie jednego obrońcy (postanowienie – k. 3-10).Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł obrońca obwinionej prokurator X.Y.
– adwokat M. L., który zaskarżył je w części, w której Sąd nie przyznał uniewinnionej obwinionej kosztów związanych z dojazdem obrońcy na rozprawy przed Sądem I instancji w kwocie 4379,60 zł oraz przed Sądem II instancji w kwocie 437,96 zł na jej korzyść. Podnosząc ten zarzut, obrońca obwinionej wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez zasądzenie ponad kwotę 9360 zł, dodatkowo kwotę 4379,60 zł oraz kwotę 437,96 zł tytułem zwrotu kosztów związanych z dojazdem obrońcy na rozprawy, odpowiednio w postępowaniu rozpoznawczym oraz odwoławczym (zażalenie obrońcy obwinionej – k. 2).Zażalenie na powyższe postanowienia wniosła również uniewinniona prokurator X.Y., która zarzuciła mu błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydania zaskarżonego postanowienia poprzez przyjęcie, iż na rzecz uniewinnionej obwinionej prokurator, jako zwrot wydatków poniesionych przez ww. w postępowaniu przed Sądem I i II instancji z tytułu ustanowienia w sprawie jednego obrońcy, należy zasądzić kwotę 9360 zł, podczas gdy rzeczywiste koszty poniesione przez ww. to kwota 18 977,56 zł wynikającą z wystawionej faktury VAT nr […], która przez obwinioną prokurator została opłacona w całości.
Podnosząc ten zarzut, obwiniona wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez zasądzenie na jej rzecz pełnej i rzeczywistej kwoty poniesionych przez nią kosztów obrony w postępowaniu dyscyplinarnym przed sądem I i II instancji w kwocie 18 977,56 zł (zażalenie obwinionej – k. 21-23v). Sąd Najwyższy zważył co następuje.Zażalenia nie zasługiwały na uwzględnienie.W pierwszej kolejności Sąd Najwyższy pragnie się odnieść do zażalenia obrońcy uniewinnionej prokurator S.C. i podniesionego w nim zarzutu nieprzyznania uniewinnionej obwinionej kosztów związanych z dojazdem obrońcy na rozprawy przed Sądem I instancji w kwocie 4379,60 zł oraz przed Sądem II instancji w kwocie 437,96 zł.
Zarzut ten jest całkowicie bezzasadny, zaś skarżący nie ma racji iż koszty związane z dojazdem na rozprawę obrońcy, który ma siedzibę kancelarii w innej miejscowości niż siedziba sądu, wpisują się ex definitione w koszty ustanowienia obrońcy z wyboru oraz podejmowania przez niego czynności obrończych w sprawie. Jak słusznie zauważa Sąd Najwyższy w zaskarżonym postanowieniu, w skład uzasadnionych wydatków obwinionego z tytułu ustanowionego w sprawie jednego obrońcy (art. 616 § 1 pkt 2 k.p.k.) wchodzą wprawdzie poniesione przez niego wydatki na pokrycie kosztów dojazdu obrońcy na rozprawę, jednakże zasada ta dotyczy wyłącznie sytuacji, w których ustanowiono obrońcę z urzędu.
W związku z powyższym, prawidłowo uznano, iż żądanie zwrotu kosztów dojazdu obrońcy jest niezasadne i bezpodstawne.Odnosząc się z kolei do zażalenia uniewinnionej prokurator X.Y. i zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydania zaskarżonego postanowienia poprzez przyjęcie, iż na rzecz uniewinnionej prokurator, jako zwrot wydatków poniesionych przez ww. w postępowaniu przed Sądem I i II instancji z tytułu ustanowienia w sprawie jednego obrońcy, należy zasądzić kwotę 9360 zł, podczas gdy rzeczywiste koszty poniesione przez ww. to kwota 18 977,56 zł wynikającą z wystawionej faktury VAT nr […], która przez obwinioną prokurator została opłacona w całości, Sąd Najwyższy wskazuje na jego bezzasadność, zaś poczynione ustalenia faktyczne przez Sąd w zaskarżonym postanowieniu za słuszne i własne.Przy ustalaniu należnej osobie uniewinnionej kwoty zwrotu wydatków z tytułu ustanowienia w sprawie jednego obrońcy, należy mieć na uwadze art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r.
Prawo o adwokaturze (Dz.U. z 2022 r. poz. 1184 z późn. zm.). Zgodnie z jego treścią opłaty za czynności adwokackie ustala umowa z klientem. Jednakże, jak wskazał Sąd Najwyższy w zaskarżonym postanowieniu, umowa ta nie jest wiążąca dla sądu, gdyż takową cechę wykazuje jedynie w relacji pomiędzy obrońcą będącym adwokatem i jego mocodawcą, zaś ustalona w umowie wysokość opłat za czynności adwokackie nie musi stanowić podstawy zasądzenia przez sąd poniesionych przez tę stronę kosztów zastępstwa prawnego (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 lutego 2020 r., sygn. akt V KK 534/18, Lex nr 3260337).
Zwrot ten limitowany jest natomiast stawkami określonymi w Rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 z późn. zm.).W zaskarżonym postanowieniu słusznie uznano za nieuzasadnione żądanie w zakresie podwyższenia ustalonych kosztów obrony o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności. Zgodnie z treścią § 4 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2019 r. poz. 18 z późn. zm.), obowiązek podwyższenia stawki o kwotę podatku od towarów i usług, następuje wyłącznie w przypadku pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Słusznie wskazano w zaskarżonym postanowieniu, że „o ile obrońca z urzędu otrzymuje wynagrodzenie podwyższone o podatek od towarów i usług (jako płatnik tego podatku ma obowiązek jego odprowadzania od otrzymanych za wykonaną pracę kwot), to w przypadku obrony z wyboru sytuacja jest odmienna, albowiem koszty z tytułu wydatków na ustanowienie obrońcy z wyboru zasądzane są na rzecz samej strony” (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 stycznia 2019 r., sygn. akt II KK 324/16, Lex nr 2620245).Trafnie też Sąd Najwyższy w zaskarżonym postanowieniu stwierdził, że wynagrodzenie obrońcy za postępowanie przed sądem a quo winno zostać podwyższone do czterokrotności stawki minimalnej wysokości, tj. kwoty 4800 zł, albowiem obrońca był obecny łącznie na dziewięciu rozprawach, formułował wnioski dowodowe, które w znacznym stopniu przyczyniły się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia, przy czym jego zaangażowanie i aktywna postawa procesów przyczyniła się do wydania wyroku uniewinniającego.
Nie bez racji Sąd Najwyższy uznał też, że sześciokrotność stawki w kwocie 7200 zł, postulowana w treści wniosku obrońcy, nie zasługiwała na uwzględnienie z uwagi na brak wykazania okoliczności mogących uzasadniać maksymalne podwyższenie stawki. Tym samym, Sąd w zaskarżonym postanowieniu słusznie uznał za zasadne żądanie zwrotu wydatków poniesionych przez uniewinnioną obwinioną w postępowaniu przed sądem meriti z tytułu ustanowienia w sprawie jednego obrońcy w łącznej kwocie 6960 zł.Odnosząc się z kolei do zasądzonych kosztów obrony w postępowaniu przed sądem II instancji w kwocie 2400 zł, należało w tym zakresie podzielić stanowisko Sądu w zaskarżonym postanowieniu.
W toku postępowania odwoławczego odbyła się tylko jedna rozprawa, a obrońca odnosił się do uprzednio prezentowanych już wcześniej argumentów, zaś za okoliczności uzasadniające podwyższenie zwrotu kosztów obrony Sąd Najwyższy w zaskarżonym postanowieniu uznał widoczne zaangażowanie obrońcy, postrzegane przez pryzmat ponadstandardowego zaangażowania w sprawę, szczególnie w postaci rzetelnego sporządzenia odwołania oraz odpowiedzi na odwołanie Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora Generalnego dla […]. okręgu regionalnego, co w efekcie skutkowało podwyższeniem przez Sąd Najwyższy w zaskarżonym postanowieniu przyznanego zwrotu poniesionych kosztów obrony z wyboru do wspomnianej kwoty 2400 zł, a więc dwukrotnie powiększonej stawki minimalnej (s. 7-8 uzasadnienia postanowienia z dnia 2 sierpnia 2023 r., sygn. akt II ZOW 68/22).Z powyższych powodów, za bezzasadny uznać należało zarzut podniesiony w zażaleniu uniewinnionej prokurator X.Y., jakoby ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd I instancji były błędne.Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu. [M.
T.][ał]