Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II ZO 68/23 Generato dall'IA

Supreme Court orders retrial of lawyer's appeal due to lack of judicial independence in disciplinary chamber.

Numero d'incarto II ZO 68/23
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Parzialmente accolto (Partially Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court ordered a retrial of the lawyer's cassation appeal, which had previously been dismissed as obviously unfounded. The defense argued that the disciplinary chamber's composition violated the European Convention on Human Rights because it included Supreme Court judges, thereby lacking independence. The court agreed that the participation of Supreme Court judges in the disciplinary chamber rendered the proceedings non-judicial under EU law, necessitating a new review.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE; art. 6 ust. 1 EKPC: The participation of Supreme Court judges in a disciplinary chamber violates the requirement for an independent and impartial tribunal, necessitating a retrial.

Parole chiave

Generato dall'IA
judicial independence disciplinary chamber European Convention retrial procedure lawyer discipline impartial tribunal TUE compliance sanzione disciplinare dell'avvocato

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE
Kontrola taka (ustanowienie środków zaskarżenia niezbędnych do zapewnienia skutecznej ochrony sądowej w rozumieniu art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE) musi być sprawowana zatem przez niezależny, bezstronny i niezawisły sąd ‎w rozumieniu art.
art. 6 ust. 1 EKPC
Podobnie w wyroku z dnia 22 lipca 2021 r., wydanym w sprawie Reczkowicz przeciwko Polsce (skarga nr 43447/19), Europejski Trybunał Praw Człowieka stwierdził naruszenie art. 6 ust. 1 EKPCz w związku z rozpoznaniem przez Izbę Dyscyplinarną Sądu Najwyższego kasacji obwinionej adwokat J.
art. 45 ust. 1 Konstytucji RP
1 akapit drugi TUE) musi być sprawowana zatem przez niezależny, bezstronny i niezawisły sąd ‎w rozumieniu art. 45 ust.
art. 175 ust. 1 Konstytucji RP
z art. 175 ust. 1 Konstytucji RP, art.
art. 47 KPP
‎1 EKPC i art. 47 KPP (zob.
art. 542 § 3 k.p.k.
na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. w zw.
art. 439 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k.
z art. 439 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k. w zw.
art. 95n pkt 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. prawo o adwokaturze
z art. 95n pkt 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. prawo o adwokaturze wznowić postępowanie;
art. 523 § 1 k.p.k.
Żaden z podniesionych zarzutów nie wskazywał na zaistnienie naruszenia prawa, które byłoby rażące i mogło stanowić podstawę do uznania kasacji za skuteczną na podstawie art. 523 § 1 k.p.k. Mając na uwadze treść art.
art. 536 § 1 k.p.k.
Mając na uwadze treść art. 536 § 1 k.p.k. w zw.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
Reczkowicz przeciwko Polsce, skarga nr 43447/19
Wyrok z dnia 22 lipca 2021 r.
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

II ZO 68/23 POSTANOWIENIE Dnia 19 lutego 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący)‎SSN Zbigniew Korzeniowski‎SSN Barbara Skoczkowska (sprawozdawca)Protokolant Karolina Majewska z udziałem obwinionego adwokata B. P. oraz jego obrońcy radcy prawnego J. P. w sprawie adwokata B. P. po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 12 lutego 2025 r, w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej wniosku obrońcy obwinionego adwokata B. P. o wznowienie postępowania kasacyjnego zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego ‎z dnia 13 lutego 2020 r., sygn. akt II DSI 77/19, o oddaleniu jako oczywiście bezzasadnej kasacji obrońcy obwinionego B. P. od orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Adwokatury z dnia 6 kwietnia 2019 r., sygn. [...], utrzymującego w mocy orzeczenie Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej […] z dnia 15 listopada 2018 r., sygn. akt [...] postanowił:

1. na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 95n pkt 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. prawo o adwokaturze wznowić postępowanie;

2. uchylić postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 lutego 2020 r., sygn. akt II DSI 77/19, o oddaleniu jako oczywiście bezzasadnej kasacji wniesionej przez obrońcę obwinionego B. P. od orzeczenia Wyższego Sądu Adwokatury z dnia 6 kwietnia 2019 r., sygn. [...] utrzymującego w mocy orzeczenie Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej […] z dnia 15 listopada 2018 r., sygn. [...];

3. oddalić jako oczywiście bezzasadną kasację obrońcy obwinionego B. P. wniesioną od orzeczenia Wyższego Sądu Adwokatury z dnia 6 kwietnia 2019 r., sygn. [...] utrzymującego w mocy orzeczenie Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej […] z dnia 15 listopada 2018 r., sygn. [...];

4. obciążyć Skarb Państwa kosztami postępowania. UZASADNIENIEPostanowieniem z dnia 13 lutego 2020 r., II DSI 77/19, Izba Dyscyplinarna oddaliła jako oczywiście bezzasadną kasację obrońcy adwokata B. P. wniesioną od orzeczenia Wyższego Sądu Adwokatury z dnia 6 kwietnia 2019 r., sygn. [...] utrzymującego w mocy orzeczenie Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej […] z dnia 15 listopada 2018 r., sygn. [...], którym to orzeczeniem wyżej wymieniony został uznany za winnego popełnienia dwóch czynów dyscyplinarnych z art. 80 Prawa o adwokaturze i inne.

Obwinionemu wymierzono kary jednostkowe oraz jako karę łączną orzeczono karę wydalenia z adwokatury. W dniu 7 lipca 2023 r. do Sądu Najwyższego wpłynęło pismo obrońcy obwinionego o wznowienie postępowania kasacyjnego, który to wniosek został zarejestrowany w repertorium Izby Odpowiedzialności Zawodowej pod sygn. II ZO 68/23. Treść powyższego pisma, w tym jego uzasadnienie wskazuje, że przedmiotem sygnalizacji o jakiej mowa w art. 9 § 2 k.p.k., gdyż tak oczytać należy wywód obrońcy, jest postępowanie kasacyjne zakończone powołanym wyżej postanowieniem Sądu Najwyższego, a jego merytoryczną podstawę stanowi okoliczność orzekania w tej sprawie na etapie postępowania kasacyjnego sędziów orzekających w ramach Izby Dyscyplinarnej.

Zdaniem obrońcy, wskazana wyżej okoliczność stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą, co stosownie do treści art. 542 § 3 k.p.k., powinno skutkować wznowieniem z urzędu postępowania kasacyjnego.Tożsamy wniosek obrońcy B. P., wpłynął do Sądu Najwyższego Izby Odpowiedzialności Zawodowej w dniu 11 sierpnia 2023 r., który został zarejestrowany pod sygn. II ZO 78/23. Postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 5 września 2023 r. sprawa o sygn. II ZO 78/23, została połączona ze sprawą o sygn. II ZO 68/23 do łącznego rozpoznania ‎i prowadzona pod sygn.

II ZO 68/23.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Zawarta w pismach obrońcy sygnalizacja skutkowała wznowieniem z urzędu postępowania kasacyjnego w sprawie o sygn. II DSI 77/19 oraz uchyleniem postanowienia z dnia 13 lutego 2020 r. o sygn. II DSI 77/19 o oddaleniu kasacji jako oczywiście bezzasadnej. Podstawą oceny zasadności wniosku obrońcy o wznowienie postępowania w niniejszej sprawie, były zasadniczo dwie okoliczności. Pierwszą z nich jest udział w składzie orzekającym w przedmiotowej sprawie sędziów Izby Dyscyplinarnej (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia ‎19 stycznia 2023 r., sygn. akt I ZO 10/22).

Drugą z kolei wynika z modelu postępowania dyscyplinarnego adwokatów, w którym kontrola sądowa orzeczeń wydawanych przez organy quasi-sądowe sprawowana jest przez Sąd Najwyższy w oparciu o instytucję kasacji, która daje gwarancję zapewnienia realnego charakteru i efektywności kontroli sądowej orzeczeń wydanych ‎w postępowaniu dyscyplinarnym.Odnosząc się do pierwszej okoliczności wskazać należy, że w dniu ‎9 czerwca 2022 r. uchwalona została ustawa o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw, która weszła w życie w dniu ‎15 lipca 2022 r.

Z dniem wejścia w życie powołanej wyżej ustawy zniesiono Izbę Dyscyplinarną Sądu Najwyższego, a utworzono Izbę Odpowiedzialności Zawodowej, która przejęła do prowadzenia sprawy wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia jej w życie należące do Izby Dyscyplinarnej (art. 8 ust. 2). Przyjęcie powyższego było następstwem orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, w tym m.in. wyroku z dnia 15 lipca 2021 r. w sprawie C-791/19 Komisja Europejska przeciwko Polsce (system odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów), w którym orzeczono, że Polska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej na mocy art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE między innymi nie zapewniając niezależności i bezstronności Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego, do której właściwości należała kontrola decyzji wydanych w postępowaniach dyscyplinarnych.

Podobnie w wyroku z dnia 22 lipca 2021 r., wydanym w sprawie Reczkowicz przeciwko Polsce (skarga nr 43447/19), Europejski Trybunał Praw Człowieka stwierdził naruszenie art. 6 ust. 1 EKPCz w związku z rozpoznaniem przez Izbę Dyscyplinarną Sądu Najwyższego kasacji obwinionej adwokat J. R., wniesionej od orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Adwokatury, gdyż, cyt.: Izba Dyscyplinarna Sądu Najwyższego, która rozpoznawała sprawę skarżącej, nie była ,,sądem ustanowionym ustawą”.Na marginesie warto dodać, że wznowienie postępowania kasacyjnego zakończonego postanowieniem o oddaleniu kasacji jako oczywiście bezzasadnej wynikało, jak już wcześniej wskazano także z modelu postępowania dyscyplinarnego adwokatów, w którym to Sąd Najwyższy sprawuje kontrolę sądową orzeczeń wydawanych przez organy quasi-sądowe.

Kontrola taka (ustanowienie środków zaskarżenia niezbędnych do zapewnienia skutecznej ochrony sądowej w rozumieniu art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE) musi być sprawowana zatem przez niezależny, bezstronny i niezawisły sąd ‎w rozumieniu art. 45 ust. 1 w zw. z art. 175 ust. 1 Konstytucji RP, art. 6 ust. ‎1 EKPC i art. 47 KPP (zob. R. Baszuk, W. Marchwicki [w:] Prawo ‎o adwokaturze. Komentarz, red. P. F. Piesiewicz, Warszawa 2023, art. 91(a).). Z tego też względu, przesłanką powodującą konieczność wznowienia postępowania zakończonego postanowieniem o oddaleniu kasacji jako oczywiście bezzasadnej był udział w składzie orzekającym sędziów Izby Dyscyplinarnej.

Wobec powyższego, wniosek obrońcy obwinionego ‎o wznowienie postępowania był w pełni zasadny, a tym samym postanowienie o oddaleniu kasacji jako oczywiście bezzasadnej z dnia 13 lutego 2020 r. ‎o sygn. II DSI 77/19 należało uchylić.W następstwie wznowienia postępowania i uchylenia postanowienia ‎o oddaleniu kasacji jako oczywiście bezzasadnej z dnia 13 lutego 2020 r. ‎o sygn. II DSI 77/19, Izba Odpowiedzialności Zawodowej w ramach kontroli instancyjnej zobligowana była do rozpoznania kasacji obrońcy B. P. wniesionej od orzeczenia Wyższego Sądu Adwokatury z dnia 6 kwietnia 2019 r., sygn. [...] utrzymującego w mocy orzeczenie Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w […] z dnia 15 listopada 2018 r., sygn. [...], którym to orzeczeniem wyżej wymieniony został uznany za winnego popełnienia dwóch czynów dyscyplinarnych m. in. z art. 80 Prawa ‎o adwokaturze i wymierzono mu jako karę łączną wydalenia z adwokatury.Rozpatrując ponownie kasację obrońcy obwinionego, Sąd Najwyższy uznał, że jest ona oczywiście bezzasadna.

Żaden z podniesionych zarzutów nie wskazywał na zaistnienie naruszenia prawa, które byłoby rażące i mogło stanowić podstawę do uznania kasacji za skuteczną na podstawie art. 523 § 1 k.p.k. Mając na uwadze treść art. 536 § 1 k.p.k. w zw. z art. 95 n pkt 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. o adwokaturze odstąpiono od sporządzenia uzasadnienia w tym zakresie. [M. T.][a.ł] Zbigniew Korzeniowski Wiesław Kozielewicz Barbara Skoczkowska