Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II ZO 61/24 Generato dall'IA

Supreme Court excludes judge from case due to potential violation of judicial independence standards under ECHR Article 6.

Numero d'incarto II ZO 61/24
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Accolto (Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court granted the defense lawyer's request to exclude Judge Maria Szczepaniec from the disciplinary case. The defense argued that Szczepaniec's appointment involved a compromised Judicial Council, potentially violating Article 6 of the ECHR and domestic law on judicial independence. The court agreed, noting that proceeding with her would likely lead to a finding of systemic violations by the European Court of Human Rights.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 6 ust. 1 EKPC; art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.; Art. 45 ust. 1 Konstytucji RP: A judge's participation in proceedings where their appointment was influenced by a non-independent judicial council may constitute a violation of the right to a fair trial and require their exclusion to preserve judicial independence.

Parole chiave

Generato dall'IA
judicial independence ECHR Article 6 fair trial standard judicial council disqualification of judge systemic violation Supreme Court revoca disciplinare

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
art. 41 § 1 k.p.k.
o wyłączenie SSN Marii Szczepaniec od rozpoznawania sprawy II ZOW 3/22 postanowił: uwzględnić wniosek i na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw.
art. 42 § 1 k.p.k.
z art. 42 § 1 k.p.k. oraz art.
art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka
oraz art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka wyłączyć sędzię Sądu Najwyższego Marię Szczepaniec od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn.
art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Wnioskodawczyni powołała się na treść uchwały trzech połączonych Izb SN z 23 stycznia 2020 r., w której uznano, że nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
art. 45 ust. 1 Konstytucji RP
1 EKPC, standardu konstytucyjnego (art. 45 ust.
art. 41 § 1 k.p.k
o wyłączenie SSN Marii Szczepaniec od rozpoznawania sprawy II ZOW 3/22 postanowił: uwzględnić wniosek i na podstawie art. 41 § 1 k.p.k.
art. 42 § 1 k.p.k
art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k
Wnioskodawczyni powołała się na treść uchwały trzech połączonych Izb SN z 23 stycznia 2020 r., w której uznano, że nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
Reczkowicz przeciwko Polsce
wyroki: z dnia 22 lipca 2021 r., nr 43447/19, Reczkowicz przeciwko Polsce; z dnia 8 listopada 2021 r., nr 49868/19 i 57511/19, Dolińska-Ficek i Ozimek przeciwko Polsce i z dnia 3 lutego 2022 r., nr 1469/20, Advance Pharma Sp.
Dolińska-Ficek i Ozimek przeciwko Polsce
wyroki: z dnia 22 lipca 2021 r., nr 43447/19, Reczkowicz przeciwko Polsce; z dnia 8 listopada 2021 r., nr 49868/19 i 57511/19, Dolińska-Ficek i Ozimek przeciwko Polsce i z dnia 3 lutego 2022 r., nr 1469/20, Advance Pharma Sp.
Advance Pharma Sp. z o.o. przeciwko Polsce
wyroki: z dnia 22 lipca 2021 r., nr 43447/19, Reczkowicz przeciwko Polsce; z dnia 8 listopada 2021 r., nr 49868/19 i 57511/19, Dolińska-Ficek i Ozimek przeciwko Polsce i z dnia 3 lutego 2022 r., nr 1469/20, Advance Pharma Sp. z o.o. przeciwko Polsce).
I KZP 2/22
Supreme Court rejects preclusion of judges based on appointment method, upholding judicial independence standards.
BSA I-41 10-1/20
Supreme Court clarifies that President-appointed judges do not violate independence if they are not involved in the case.
II KK 44/21
Supreme Court excludes a judge from a cassation case due to flaws in their appointment procedure violating impartiality standards.
IV KK 333/22
Supreme Court dismisses defense request to recuse judge due to flawed appointment procedure under specific SN statute.
I KZ 29/21
Supreme Court corrects a clerical error in its own ruling by replacing 'Lowest' with 'Highest'.
V KZ 47/21
Supreme Court dismisses appeal against temporary arrest order due to improper bench composition under Constitutional Court ruling.
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

II ZO 61/24 POSTANOWIENIE Dnia 23 sierpnia 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Barbara Skoczkowska po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, na posiedzeniu w dniu 23 sierpnia 2024 r., w sprawie odwołania obrońcy obwinionej B. M. – sędzi Sądu Rejonowego w A. od wyroku Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym w […] z dnia 26 czerwca 2019 r. sygn. akt […], wniosku obrońcy obwinionej z dnia 23 lipca 2024 r. o wyłączenie SSN Marii Szczepaniec od rozpoznawania sprawy II ZOW 3/22 postanowił: uwzględnić wniosek i na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k. oraz art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka wyłączyć sędzię Sądu Najwyższego Marię Szczepaniec od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt II ZOW 3/22;

UZASADNIENIEDo Sądu Najwyższego wpłynęło odwołanie obrońcy obwinionej B. M. – sędzi Sądu Rejonowego w A. od wyroku Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym w […] z dnia 26 czerwca 2019 r. sygn. akt […]. Zarządzeniem byłego Prezesa Izby Dyscyplinarnej, jako sędzia sprawozdawca w sprawie, której nadano sygnaturę II DSS 14/19, został wyznaczony SSN Paweł Zubert. Następnie, po ponownej rejestracji sprawy, otrzymała sygn. II DOW 4/21 i kolejno, w związku z wejściem w życie w dniu 15 lipca 2022 roku art. 8 ust. 1-4 ustawy z dnia 9 czerwca 2022 roku o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2022.1259) i likwidacją Izby Dyscyplinarnej, sprawa ta została przejęta przez Izbę Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego i nadano jej sygnaturę ‎II ZOW 3/22, a do jej rozpoznania został wyznaczony początkowo SSN Paweł Grzegorczyk, a następnie w dniu 27 czerwca 2024 r.

SSN Maria Szczepaniec. W dniu 19 lipca 2024 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek obrońcy ‎o zbadanie spełnienia przez SSN Marię Szczepaniec wymogów niezawisłości ‎i bezstronności, zarejestrowany w repertorium I ZB pod sygnaturą 55/24. Zarządzeniem SSN Wiesława Kozielewicza z dnia 23 lipca 2024 r. wniosek ten został odrzucony, a z uwagi na uzasadnienie wniosku, przekazany do rozpoznania jako wniosek o wyłączenie SSN Marii Szczepaniec od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygnaturze II ZOW 3/22 i zarejestrowany w repertorium II ZO 61/24.

Uzasadniając swój wniosek obrońca wskazała, że SSN Maria Sczepaniec została powołana nieskutecznie na stanowisko sędzi Sądu Najwyższego w dniu ‎19 października 2018 r., na skutek udziału w procedurze przed Krajową Radą Sądownictwa, ukształtowaną z naruszeniem przepisów Konstytucji RP. Podniosła, że zarówno TSUE, ETPCz, SN oraz NSA wielokrotnie wskazywały, że nowa KRS nie jest organem niezależnym od władzy ustawodawczej i wykonawczej a tym samym wybrani – przedstawieni do powołania Prezydentowi, sędziowie nie mogą być uznani za spełniających standardy niezawisłości i bezstronności.

Wnioskodawczyni powołała się na treść uchwały trzech połączonych Izb SN z 23 stycznia 2020 r., w której uznano, że nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. zachodzi także wtedy, gdy w składzie bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek KRS ukształtowanej ‎w trybie określonym przepisami ustawy nowelizującej z dnia 8 grudnia 2017 r. oraz treść uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r. o sygn. akt I KZP 2/22. Wnioskująca wskazała, że sędzia Sądu Najwyższego Maria Szczepaniec została powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia ‎8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3), co uzasadnia wyłączenie jej od orzekania ‎w sprawie II ZOW 3/22, bowiem sąd, którego członkiem składu orzekającego będzie sędzia nie spełni warunku niezawisłego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą w rozumieniu art. 6 ust. 1 EKPC.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Wniosek o wyłączenie SSN Marii Szczepaniec jest zasadny.

Zgodnie z treścią art. 41 § 1 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. W niniejszej sprawie niewątpliwie mamy do czynienia z taką sytuacją. Odwołując się do stanowiska Sądu Najwyższego wyrażonego w postanowieniu z dnia 13 października 2021 r., sygn. II KO 30/21 warto przypomnieć, że wyłączenie sędziego na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. winno nastąpić nie tylko w sytuacji, gdy istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie, ale również wówczas, gdy orzekanie przez sędziego w sprawie mogłoby realnie prowadzić do znacznie poważniejszego uchybienia, tj. naruszenia standardu z art. 6 ust.

‎1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka (EKPC) i uznania, że taki skład orzekający nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą. Wobec faktu, że szerokie uzasadnienie w tym zakresie zawarte jest ‎w uzasadnieniu postanowienia w sprawie o sygn. II KO 30/21 nie ma potrzeby powtarzania wskazanej tam argumentacji, zwłaszcza iż została ona także przedstawiona w postanowieniach Sądu Najwyższego, m.in. z dnia 6 września 2022 r., II KK 44/21, czy z dnia 28 września 2022 r., IV KK 333/22. Istotne w tym kontekście jest to, że w sytuacji złożenia obecnie wniosku o wyłączenie oraz ‎w układzie, gdyby sprawa dyscyplinarna została w takim składzie zakończona, ‎to z dużym prawdopodobieństwem można stwierdzić iż wniesienie skargi przeciwko Polsce skutkowałoby stwierdzeniem naruszenia art. 6 ust.

EKPC i wypłatą odszkodowania oraz możliwym wnioskiem o wznowienie postępowania. Wskazać bowiem należy na dotychczasowe orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, w którym zauważa się, że wady stwierdzone w postępowaniach nominacyjnych na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego mają charakter systemowy i będą brane pod uwagę w podobnych skargach złożonych w przyszłości do Trybunału (por. m. in. wyroki: z dnia 22 lipca 2021 r., nr 43447/19, Reczkowicz przeciwko Polsce; z dnia 8 listopada 2021 r., nr 49868/19 i 57511/19, Dolińska-Ficek i Ozimek przeciwko Polsce i z dnia 3 lutego 2022 r., nr 1469/20, Advance Pharma Sp. z o.o. przeciwko Polsce).

Nadto należy podkreślić, że okoliczności związane z uzyskaniem statusu sędziego Sądu Najwyższego przez Marii Szczepaniec w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa w składzie ukształtowanym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., a więc w trybie w jakim powołano sędziów Izby Dyscyplinarnej orzekających wcześniej w tej sprawie, prowadziłyby, gdyby sędzia ta zasiadała w składzie rozstrzygającym sprawę, nie tylko do naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy przez bezstronny i niezależny sąd ustanowiony ustawą w rozumieniu art. 6 ust. 1 EKPC, standardu konstytucyjnego (art. 45 ust.

‎1 Konstytucji RP), ale także do przyjęcia, że sąd z jej udziałem byłby sądem nienależycie obsadzonym w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Taka konkluzja wynika przecież wprost z uchwały Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., ‎I KZP 2/22 oraz uchwały trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA I-41 10-1/20, OSNKW 2020, z. 2, poz. 7), która z uwagi na nadanie jej statusu zasady prawnej, wiąże wszystkie składy Sądu Najwyższego (por. np. postanowienia SN z dnia 16 września 2021 r., I KZ 29/21; z dnia ‎29 września 2021 r., V KZ 47/21 i z dnia 21 stycznia 2022 r., III CO 6/22).

Mając na uwadze powyższą argumentację konieczne stało się podjęcie przez Sąd Najwyższy decyzji o wyłączeniu od rozpoznania sprawy II ZOW 3/22 SSN Marii Szczepaniec, gdyż orzekanie przez sędzię w tej sprawie prowadziłoby ‎z bardzo dużym prawdopodobieństwem do naruszenia standardu z art. 6 ust. ‎1 EKPC i uznania, że taki skład orzekający w ogóle nie stanowi niezależnego ‎i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą. Nie bez znaczenia na ocenę wniosku ma również fakt, że sędzia Maria Szczepaniec została powołana na sędzię Izby Kontroli Nadzwyczajne i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego, co do której zachodzi szereg wątpliwości prawnych.Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak na wstępie. [M.

T.][ms] ‎