Supreme Court rejects prosecutor's request to disqualify judge from professional responsibility chamber case.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the prosecutor's request to disqualify Judge Zbigniew Korzeniowski from the Professional Responsibility Chamber case II ZIZ 14/22. The prosecutor argued that the judge's participation violated constitutional rights and the two-instance procedure, citing abstract concerns about impartiality. The court rejected these claims, ruling that the judge's status as a Supreme Court member ensures independence and that the prosecutor failed to provide objective evidence of bias regarding the specific case.
Regesto Legislator
Generato dall'IAUstawa o Sądzie Najwyższym; art. 41 § 1 k.p.k.: The creation of a specialized Professional Responsibility Chamber does not compromise judicial independence, and a disqualification request requires objective evidence of bias rather than subjective doubt.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
II ZO 115/25 POSTANOWIENIE Dnia 10 lutego 2026 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maria Szczepaniec po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej na posiedzeniu w dniu 10 lutego 2026 r. bez udziału stron wniosku złożonego przez obwinionego prokuratora X. Y. o wyłączenie SSN Zbigniewa Korzeniowskiego od udziału w sprawie o sygn. akt II ZIZ 14/22 postanowił: nie uwzględnić wniosku o wyłączenie SSN Zbigniewa Korzeniowskiego od udziału w sprawie o sygn. akt II ZIZ 14/22. UZASADNIENIEPismem z dnia 14 października 2025 r. (data wpływu do Sądu Najwyższego) obwiniony prokurator X.
Y. wniósł o wyłączenie SSN Zbigniewa Korzeniowskiego od udziału w sprawie o sygn. akt II ZIZ 14/22. W uzasadnieniu wskazał, że rozpoznanie jego sprawy przez Izbę Odpowiedzialności Zawodowej, jako Sąd II instancji, rażąco narusza przepisy art. 45 ust. 1 i art. 78 Konstytucji RP, a tym samym pozbawia go prawa rozpoznania sprawy w toku postępowania dwuinstancyjnego, prawa do obrony i rzetelnego rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Ustawą z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz.
U. poz. 1259) w Sądzie Najwyższym utworzono Izbę Odpowiedzialności Zawodowej, w skład której wchodzą sędziowie wyznaczeni do orzekania w tej Izbie (na 5-letnią kadencję) przez Prezydenta RP spośród sędziów Sądu Najwyższego wylosowanych na posiedzeniu Kolegium Sądu Najwyższego przez Przewodniczącego tego Kolegium, w liczbie 3-krotnie większej niż liczba sędziów orzekających w tej Izbie. Sama idea utworzenia wyspecjalizowanej Izby Sądu Najwyższego zajmującej się rozpatrywaniem spraw dyscyplinarnych zawodów zaufania publicznego znajduje swoje źródła w dążeniu ustawodawcy do podniesienia poziomu merytorycznego orzecznictwa dyscyplinarnego wynikającego z wyspecjalizowania poszczególnych sędziów w tej dziedzinie, zapewnienia większej sprawności rozpatrywania tego typu spraw oraz stworzenia przejrzystego i spójnego systemu kontroli sądowej nad przestrzeganiem przez przedstawicieli zawodów zaufania publicznego norm etycznych wynikających z deontologii tych zawodów (zob. uzasadnienie do projektu ustawy o Sądzie Najwyższym, druk nr 2003 Sejmu VIII kadencji).Zaprezentowany w uzasadnieniu wniosku o wyłączenie pogląd na temat pozycji ustrojowej tej Izby nie stanowi jakiejkolwiek podstawy do przyjęcia, że orzekający w niej sędziowie nie mogą tworzyć niezawisłego i bezstronnego sądu.
Przeciwnie, sędziowie orzekający w tej Izbie w pełni zachowują status sędziego Sądu Najwyższego i są w pełni niezawiśli (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 27 maja 2024 r., I ZO 79/24; z 28 czerwca 2024 r., I ZO 95/24).Zgodnie z treścią art. 41 § 1 k.p.k., sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli zachodzi uzasadniona wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Wyłączenie dotyczy konkretnego postępowania i nie można jego przyczyny rozciągać na inne postępowania prowadzone przez tego samego sędziego. W dotychczasowym orzecznictwie konsekwentnie prezentowany jest pogląd, iż twierdzenie o bezstronności sędziego w danej sprawie, musi być wykazane i racjonalnie uzasadnione.
Uzasadniona wątpliwość, o której mowa w art. 41 § 1 k.p.k., musi zatem istnieć obiektywnie, a nie tylko w subiektywnym odczuciu strony składającej wniosek o wyłączenie. Chodzi, wszakże o wątpliwość, którą w oparciu o zaistniałą okoliczność mogłaby powziąć każda inna, rozsądnie oceniająca sytuację i nie zaangażowana w spór osoba. Nie stanowi zarazem przyczyny wyłączenia sędziego sama podejrzliwość strony, czy też utrata wiary w bezstronność sędziego, wynikająca z jej subiektywnego odczucia. Uwagi powyższe odnoszą się do takiego zachowania sędziego na sali rozpraw oraz poza nią, z którego mogłoby wynikać, że sędzia jest w określony sposób nastawiony do uczestników postępowania lub do sprawy.
Chodzi tu o zachowanie sędziego odnoszące się zarówno do oceny rozpoznawanej sprawy przed wydaniem rozstrzygnięcia, jak i o wyrażanie pewnych opinii oceniających uczestników postępowania, które może świadczyć o określonym nastawieniu sędziego do sprawy lub osób w niej uczestniczących (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 2 marca 2021 r., V KK 39/21). Uzasadniona wątpliwość co do bezstronności sędziego zachodzi jedynie wówczas, gdy sędzia swój pogląd ujawnia przed rozpoznaniem sprawy lub w trakcie jej rozpoznawania, wyraźnie zmierzając w kierunku potwierdzenia swojej pierwotnej oceny sprawy, lub artykułuje swój stosunek do strony (zob. wyroki Sądu Najwyższego: z 31 maja 1985 r., V KRN 333/85; z dnia 27 stycznia 1971 r., III KR 213/70; z dnia 8 lutego 2011 r., V KK 227/10; postanowienie Sądu Najwyższego z 24 września 2008 r., III KK 73/08).
W ocenie Sądu Najwyższego żądanie wnioskodawcy nie spełnia powyższych kryteriów, zaś sama argumentacja wniosku nie zawiera żadnych okoliczności, które mogłyby podawać w wątpliwość stronniczość SSN Zbigniewa Korzeniowskiego, tym samym nie spełniając wymogów wskazywanych przez ustawodawcę w art. 40 § 1 ust. 1 k.p.k. i art. 41 k.p.k. Obwiniony prokurator w swoim wniosku nie wykazał, aby SSN Zbigniew Korzeniowski był w jakikolwiek sposób uprzedzony w stosunku do niego, jak również nie wykazał, aby dokonał oceny sprawy o sygn. akt II ZIZ 14/22 przed jej rozpoznaniem, bądź też wyrażał opinię oceniającą uczestników tego postępowania, która świadczyłyby o jego nastawieniu do sprawy lub osób w nim uczestniczących.
Przede wszystkim zauważyć należy, iż zdecydowana większość okoliczności, na których oparty jest wniosek, ma charakter abstrakcyjny i nie jest bezpośrednio związana ze sprawą o sygn. akt II ZIZ 14/22, w której SSN Zbigniew Korzeniowski jest członkiem składu orzekającego. Wnioskodawca nie wykazał również, aby w sprawie wystąpiły przesłanki wyłączenia sędziego, o których mowa w art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. Argumentacja przytoczona we wniosku nie wskazuje, aby sprawa o sygn. akt II ZIZ 14/22 dotyczyła bezpośrednio SSN Zbigniewa Korzeniowskiego, a wykazanie tego jest konieczne do stwierdzenia, że została zrealizowana przesłanka wyłączenia sędziego wymieniona w treści powołanego przepisu.Mając na względzie powyższe Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji. [M.
T.] [r.g.]