Supreme Court dismissed prosecutor's appeal, confirming disciplinary jurisdiction lies with the Supreme Administrative Court for administrative judges.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court upheld the lower court's decision to transfer a disciplinary case involving a judge of a regional administrative court to the Supreme Administrative Court. The prosecutor argued that the Supreme Court's disciplinary chamber lacked jurisdiction, claiming a gap in the law required applying general judicial codes. The court rejected this, ruling that the Administrative Court Act explicitly designates the Supreme Administrative Court as the sole disciplinary body for administrative judges, rendering the Supreme Court's disciplinary chamber inapplicable.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 29 § 1 Prawo o ustroju sądów powszechnych; Art. 49 § 1 Prawo o ustroju sądów administracyjnych: The disciplinary court for judges of regional administrative courts is the Supreme Administrative Court, not the Supreme Court's disciplinary chamber.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
II ZO 11/22 POSTANOWIENIE Dnia 21 grudnia 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Motuk w sprawie T. L. – sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w […] (w stanie spoczynku) w przedmiocie wniosku o podjęcie uchwały zezwalającej na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej na posiedzeniu w dniu 21 grudnia 2023 r. bez udziału stron zażalenia prokuratora na postanowienie Sądu Najwyższego (Izba Dyscyplinarna) z dnia 16 czerwca 2021 r., sygn. akt I DI 28/21 w przedmiocie stwierdzenia niewłaściwości i przekazania sprawy do rozpoznania Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.
UZASADNIENIEZaskarżonym postanowieniem Sąd Najwyższy w Izbie Dyscyplinarnej uznał, że nie jest właściwy do rozpoznania wniosku o podjęcie uchwały w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej T. L. – sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w […] (pkt 1) i sprawę z tego wniosku przekazał do rozpoznania Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu (pkt 2). Zażalenie na to postanowienie wniósł prokurator, zaskarżając je w całości. Skarżący zarzucił: „obrazę przepisów postępowania, a mianowicie art. 35 § 1 k.p.k. w zw. art. 10 § 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 roku o Sądzie Najwyższym (Dz.
U. z 2021.154 j.t.) w zw. z art. 128 ustawy z dnia 27 lipca 2001 roku - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2020.2072 j.t.) w zw. z art. 9 i art. 49 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 poz. 121 j.t.) w zw. z art. 80 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 roku - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2020.2072 j.t.) poprzez błędną ich interpretację i w konsekwencji uznanie, że Wydział I Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego nie jest sądem właściwym do rozpoznania sprawy w przedmiocie wniosku o podjęcie uchwały w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego, a właściwym jest sąd dyscyplinarny Naczelnego Sądu Administracyjnego, podczas gdy przepisy ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo ustroju sądów administracyjnych (Dz.
U. z 2021 poz. 121 j.t.) statuują w art. 9 sąd dyscyplinarny wyłącznie w sprawach dyscyplinarnych sędziów sądów administracyjnych, nie określając sądu dyscyplinarnego właściwego do rozpoznania spraw o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziów i asesorów, a jedynie odsyłając w tym zakresie, na podstawie art. 49 § 1 tej ustawy do przepisów ustawy z dnia 8 grudnia 2017 roku o Sądzie Najwyższym (Dz. U. z 2021.154 j.t.) oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 roku - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2020.2072 j.t.), zgodnie z którymi to przepisami sądem dyscyplinarnym, właściwym do rozpoznania w pierwszej instancji tego typu spraw jest, na podstawie art. 27 § 1a ustawy z dnia 8 grudnia 2017 roku o Sądzie Najwyższym (Dz.
U. z 2021.154 j.t.) Wydział I Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego”.Podnosząc powyższe, skarżący wniósł o „uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Wydziałowi I Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego do merytorycznego rozpoznania”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.Podejmując kontrolę instancyjną zaskarżonego postanowienia, na wstępie podkreślić trzeba, że sąd a quo trafnie swoje rozważania rozpoczął od przywołania przepisu art. 29 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.
Prawo o ustroju sądów administracyjnych (obecnie t.j.: Dz.U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.; dalej p.u.s.a.), w którym prawodawca zawarł normę odsyłającą do przepisów ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych. Art. 29 § 1 p.u.s.a. stanowi, że sprawach nieuregulowanych w ustawie (Prawo o ustroju sądów administracyjnych – przyp. SN) do wojewódzkich sądów administracyjnych oraz sędziów, asesorów sądowych, starszych referendarzy sądowych, referendarzy sądowych, starszych asystentów sędziów, asystentów sędziów stosuje się odpowiednio przepisy o ustroju sądów powszechnych (z zastrzeżeniem wyjątków wskazanych w pkt 1-5 tego przepisu).
Nie ulega wątpliwości, że złożony w niniejszej sprawie wniosek o podjęcie uchwały w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej dotyczy sędziego wojewódzkiego sądu administracyjnego, a zatem podmiotu wprost wymienionego w rzeczonej normie, której treść odsyła do odpowiedniego stosowania przepisów o ustroju sądów powszechnych w sprawach nieuregulowanych ustawą o ustroju sądów administracyjnych. Konieczne jest przy tym wyjaśnienie, że wskazane w normie odsyłającej przepisy stosuje się jedynie pomocniczo tylko wówczas, gdy w akcie prawnym zawierającym tę normę wystąpi luka, której skutkiem jest brak uregulowania jakiegoś konkretnego zdarzenia prawnego czy sytuacji, a samo „odpowiednie” stosowanie przepisu polega na tym, że w określonym wypadku przepis prawa jest stosowany bez zmiany jego dyspozycji lub po dokonaniu w niej pewnych modyfikacji bądź też nie znajduje on w ogóle zastosowania.
Słusznie podnoszony jest w doktrynie prawa warunek, by przystosowany przepis nie nadawał nowego kształtu normie przystosowanej na gruncie tego stosunku społecznego, gdzie znajduje odpowiednie zastosowanie (zob. T. Kuczyński [w:] M. Masternak-Kubiak, T. Kuczyński, Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Komentarz, LEX 2009, art. 29).Odnosząc powyższe uwagi do kwestii określenia sądu właściwego dla rozpoznania wniosku o podjęcie uchwały w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego wojewódzkiego sądu administracyjnego (a zatem materii nieuregulowanej w ustawie o ustroju sądów administracyjnych), należy stwierdzić, że w tym zakresie sąd a quo słusznie – na mocy odesłania z art. 29 § 1 p.u.s.a.
– odwołał się do przepisu art. 80 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych (obecnie t.j.: Dz.U. z 2023 r. poz. 217 ze zm., dalej p.u.s.p.), który kompetencję do podjęcia uchwały w przedmiocie zezwolenia na zatrzymanie sędziego lub pociągnięcia go do odpowiedzialności karnej, przyznaje właściwemu sądowi dyscyplinarnemu. Sama zaś instytucja sądu dyscyplinarnego na gruncie ustawy o ustroju sądów administracyjnych została uregulowana w jej art.
9. Przepis ten stanowi, że sądem dyscyplinarnym w sprawach dyscyplinarnych sędziów sądów administracyjnych i asesorów sądowych jest Naczelny Sąd Administracyjny, a zatem organ stojący najwyżej w hierarchii sądownictwa administracyjnego, które już na poziomie ustawy zasadniczej zostało wyodrębnione od Sądu Najwyższego, sądownictwa powszechnego oraz wojskowego (art. 177, art. 183 i 184 Konstytucji RP). W omawianym więc aspekcie ustawodawca nie pozostawił luki prawnej, którą należałoby wypełnić poprzez odwołanie się do rozwiązań przewidzianych dla innego rodzajowo ustroju sądownictwa, skoro w ustawie o ustroju sądów administracyjnych wprost wskazał, że sądem dyscyplinarnym (a więc z istoty rzeczy organem właściwym do rozpoznawania spraw dyscyplinarnych sędziów sądów administracyjnych i asesorów sądowych) jest Naczelny Sąd Administracyjny.
Oznacza to, że nie ma potrzeby sięgania po dalsze szczególne regulacje, które w omawianej problematyce prawodawca przewidział dla ustroju sądownictwa powszechnego, w tym spraw dotyczących bezpośrednio sędziów sądów powszechnych. Należy też zaznaczyć, że zastosowany przez sąd a quo art. 29 § 1 p.u.s.a. odsyła wyłącznie do przepisów o ustroju sądów powszechnych, bez odwoływania się do przepisów ustawy o Sądzie Najwyższym (dalej: ustawa o SN), z których to skarżący – na mocy wówczas obowiązującego art. 27 § 1 pkt 1a ustawy o SN (obecnie art. 27a § 1 pkt 2 ustawy o SN) w zw. z art. 49 § 1 p.u.s.a.
– wywodził właściwość działającej w dacie zaskarżanego postanowienia Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego (obecnie Izby Odpowiedzialności Zawodowej) dla spraw o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej lub tymczasowe aresztowanie sędziów, asesorów sądowych, prokuratorów i asesorów prokuratury. Rzecz jednak w tym, że akcentowany przez skarżącego art. 49 § 1 p.u.s.a. (zawierający szerszy zakres normy odsyłającej, na mocy której w przypadku spraw nieuregulowanych ustawą o ustroju sądów administracyjnych należy stosować odpowiednio przepisy ustawy o Sądzie Najwyższym, a dalej także – w zakresie w niej nieuregulowanym – przepisy ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych) odnosi się do Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz do sędziów, urzędników i pracowników tego Sądu, nie zaś do wojewódzkich sądów administracyjnych oraz sędziów tego sądu (tę grupę podmiotów obejmuje wspomniany art. 29 § 1 p.u.s.a.).
Zestawienie treści obydwu wymienionych przepisów nakazuje stwierdzić, że w sprawach dotyczących sędziów wojewódzkiego sądu administracyjnego przepis art. 49 § 1 p.u.s.a. nie znajduje zastosowania. Będzie on jednak stosowany w odniesieniu do Naczelnego Sądu Administracyjnego jako sądu dyscyplinarnego. Wypada przy tym zauważyć, że skoro sąd a quo nie stosował art. 10 § 1 ustawy o SN oraz art. 49 § 1 p.u.s.a., to nie mógł naruszyć tych przepisów przez ich „błędną interpretację”, co wskazuje na błędne sformułowanie zarzutu zażaleniowego.
W konkluzji stwierdzić należy, że trafna jest konstatacja sądu pierwszej instancji o niewłaściwości wówczas działającej Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego (obecnie Izby Odpowiedzialności Zawodowej) do rozpoznania wniosku o podjęcie uchwały w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego wojewódzkiego sądu administracyjnego, co implikowało przekazanie sprawy z tego wniosku Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu jako sądowi dyscyplinarnemu na gruncie ustawy o ustroju sądów administracyjnych.Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu. [M.
T.][ms]