Supreme Court dismisses recusal request against judge as subjective doubts lack objective basis under Code of Criminal Procedure.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court rejected a request to recuse Judge Mark Siwek from a case involving a former judge, finding the arguments insufficient. The defense argued potential bias based on the judge's appointment process and general conduct, but the court held that recusal requires objectively substantiated doubts about impartiality, not merely subjective feelings. Since the defense failed to demonstrate specific actions or statements by the judge prejudicing the specific case, the request was denied.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 41 § 1 k.p.k.; Art. 40 § 1 ust. 1 k.p.k.: A recusal request is admissible only if there exists an objectively substantiated doubt regarding the judge's impartiality, not merely a subjective feeling of bias.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
II ZO 1/26 POSTANOWIENIE Dnia 11 lutego 2026 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maria Szczepaniec po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej na posiedzeniu w dniu 11 lutego 2026 r. bez udziału stron wniosku obrońcy obwinionego byłego sędziego X. Y. – adw. M. P. z dnia 30 grudnia 2025 r. w przedmiocie wyłączenia SSN Marka Siwka od rozpoznania sprawy o sygn. akt II ZO 30/22 na podstawie art. 42 § 1 k.p.k. i art. 41 § 1 k.p.k. a contrario w zw. z art. 128 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (t.j. Dz.
U. z 2024 r. poz. 334 - dalej powoływana jako u.s.p.) postanowił: nie uwzględnić wniosku o wyłączenie SSN Marka Siwka od udziału w sprawie o sygn. akt II ZO 30/22. UZASADNIENIEPismem z dnia 7 stycznia 2026 r. (data wpływu do Sądu Najwyższego) obrońca obwinionego byłego sędziego X. Y. – adw. M. P. wniósł o wyłączenie SSN Marka Siwka od udziału w sprawie prowadzonej pod sygn. II ZO 30/22. Argumentacja wniosku zawarta w uzasadnieniu sprowadza się w istocie rzeczy do stwierdzenia, że sędzia SN Marek Siwek został powołany na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3).Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie.
Z art. 41 § 1 k.p.k. wynika, że sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli zachodzi uzasadniona wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. W dotychczasowym orzecznictwie konsekwentnie prezentowany jest pogląd, iż twierdzenie o bezstronności sędziego w danej sprawie, musi być wykazane i racjonalnie uzasadnione. Uzasadniona wątpliwość, o której mowa w art. 41 § 1 k.p.k. musi zatem istnieć obiektywnie, a nie tylko w subiektywnym odczuciu strony składającej wniosek o wyłączenie. Chodzi wszakże o wątpliwość, którą w oparciu o zaistniałą okoliczność mogłaby powziąć każda inna, rozsądnie oceniająca sytuację i nie zaangażowana w spór osoba.
Nie stanowi zarazem przyczyny wyłączenia sędziego sama podejrzliwość strony, czy też utrata wiary w bezstronność sędziego, wynikająca z jej subiektywnego odczucia. Uwagi powyższe odnoszą się do takiego zachowania sędziego na sali rozpraw oraz poza nią, z którego mogłoby wynikać, że sędzia jest w określony sposób nastawiony do uczestników postępowania lub do sprawy. Chodzi tu o zachowanie sędziego odnoszące się zarówno do oceny rozpoznawanej sprawy przed wydaniem rozstrzygnięcia, jak i o wyrażanie pewnych opinii oceniających uczestników postępowania, które może świadczyć o określonym nastawieniu sędziego do sprawy lub osób w niej uczestniczących (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 2 marca 2021 r., V KK 39/21).
Uzasadniona wątpliwość co do bezstronności sędziego zachodzi jedynie wówczas, gdy sędzia swój pogląd ujawnia przed rozpoznaniem sprawy lub w trakcie jej rozpoznawania, wyraźnie zmierzając w kierunku potwierdzenia swojej pierwotnej oceny sprawy, lub wyraża swój stosunek do strony (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 31 maja 1985 r., V KRN 333/85; wyrok Sądu Najwyższego z 27 stycznia 1971 r., III KR 213/70; wyrok Sądu Najwyższego z 8 lutego 2011 r., V KK 227/10; postanowienie Sądu Najwyższego z 24 dnia 2008 r., III KK 73/08). W ocenie Sądu Najwyższego żądanie wnioskodawcy nie spełnia powyższych kryteriów, zaś sama argumentacja wniosku nie zawiera żadnych okoliczności, które mogłyby podawać w wątpliwość stronniczość SSN Marka Siwka, tym samym nie spełniając wymogów wskazywanych przez ustawodawcę w art. 40 § 1 ust. 1 k.p.k. i art. 41 k.p.k.
Obrońca byłego sędziego w swoim wniosku nie wykazał, aby SSN Marek Siwek był w jakikolwiek sposób uprzedzony w stosunku do niego, jak również nie wykazał, aby dokonał oceny sprawy o sygn. akt II ZO 30/22 przed jej rozpoznaniem, bądź też wyrażał opinię oceniającą uczestników tego postępowania, która świadczyłyby o jego nastawieniu do sprawy lub osób w nim uczestniczących. Przede wszystkim zauważyć należy, iż zdecydowana większość okoliczności, na których oparty jest wniosek, ma charakter abstrakcyjny i nie jest bezpośrednio związana ze sprawą o sygn. akt II ZO 30/22, w której SSN Marek Siwek jest sprawozdawcą.
Wnioskodawca nie wykazał również, aby w sprawie wystąpiły przesłanki wyłączenia sędziego, o których mowa w art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. Argumentacja przytoczona we wniosku nie wskazuje, aby sprawa o sygn. akt II ZO 30/22 dotyczyła bezpośrednio SSN Marka Siwka, a wykazanie tego jest konieczne do stwierdzenia, że została zrealizowana przesłanka wyłączenia sędziego wymieniona w treści powołanego przepisu.Mając na względzie powyższe Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.[M. T.] [r.g.]